سیاست‌های کلی جمهوری اسلامی در موضوعات، امنیت اقتصادی‌،‌ انرژی، منابع آب، بخش معدن، منابع طبیعی ‌و‌ بخش حمل و نقل مصوب ۳/۱۱/۱۳۷۹مقام معظم رهبری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ترجمان خواسته‌ها و آرمان‌های ملت ایران و نشان‌دهنده جهت و مسیر حرکت مردم و چارچوب کلی برای تدو‌ین قوانین و سیاست‌های کلی نظام است. یکی از ویژگی‌های ممتاز قانون اساسی، قدرت انعطاف و انطباق با شرایط و تحولات است و برای خرو‌ج از معضلات و تنگناها و استفاده بیشتر از نظرات افراد خبره و صاحبنظران راه‌حل‌های عملی ارایه نموده است. اینک در مرحله جدید از تعیین سیاست‌های کلی نظام و در پی دریافت مشورت‌های مجمع تشخیص مصلحت نظام مطابق بند یکم اصل ۱۱۰ قانون اساسی() او‌لین مجموعه از سیاست‌های کلی و بلند مدت جمهوری اسلامی در موضوعاتی که در نظر آن مجمع از او‌لویت بیشتری برخوردار بوده است (امنیت اقتصادی ‌ـ‌ انرژی ‌ـ‌ منابع آب ‌ـ‌ بخش معدن ‌ـ‌ منابع طبیعی ‌ـ‌ بخش حمل و نقل) تعیین و به قوای سه‌گانه کشور ابلاغ می‌گردد. در پایان ضمن یادآو‌ری دو نکته بر خود لازم می‌دانم از زحمات رییس و اعضای محترم مجمع تشخیص مصلحت نظام و دبیرخانه و کلیه مسؤو‌لان و افراد صاحبنظر که در فراهم آمدن چنین مجموعه‌ای نقش داشته‌اند سپاسگذاری کنم. ۱‌ـ‌ اینجانب با توجه به اصل ۱۱۰ قانون اساسی() نظارت بر حسن اجرای سیاست‌های ابلاغی را بر عهدهٴ مجمع تشخیص مصلحت نظام نهاده‌ام و آن مجمع موظف است با سازوکار مصوب، گزارش نظارت خود را به اینجانب ارایه کند. ۲‌ـ‌ سیاست‌های ابلاغی در چارچوب اصول قانون اساسی نافذ است و تخطی از این قانون در اجرای سیاست‌های کلی پذیرفته نیست. مزید توفیقات همگان را از خداو‌ند متعال خواستارم. سیدعلی خامنه‌ای سیاست‌های کلی امنیت اقتصادی ۱‌ـ‌ حمایت از ایجاد ارزش افزو‌ده و سرمایه‌گذاری و کارآفرینی از راه‌های قانونی و مشرو‌ع. ۲‌ـ‌ هدف از امنیت سرمایه‌گذاری، ایجاد رفاه عمومی و رو‌نق اقتصادی و زمینه‌سازی برای عدالت اقتصادی و از بین بردن فقر در کشور است. و‌ضع قوانین و مقررات مربوط به مالیات و دیگر اموری که به آن هدف کمک می‌کند، و‌ظیفه‌ الزامی دو‌لت و مجلس است. ۳‌ـ‌ قوانین و سیاست‌های اجرایی و مقررات باید دارای سازگاری و ثبات و شفافیت و هماهنگی باشند. ۴‌ـ‌ نظارت و رسیدگی و قضاو‌ت در مورد جرایم و مسایل اقتصادی باید دقیق و رو‌شن‌تر و تخصصی باشد. ۵‌ـ‌ شرایط فعالیت اقتصادی (دسترسی به اطلاعات، مشارکت آزادانه اشخاص در فعالیت‌های اقتصادی و برخورداری از امتیازات قانونی) برای بخش‌های دو‌لتی، تعاو‌نی و خصوصی، در شرایط عادی باید یکسان و عادلانه باشد. سیاست‌های کلی انرژی الف ‌ـ‌ سیاست‌های کلی نفت و گاز ۱‌ـ‌ اتخاذ تدابیر و راهکارهای مناسب برای گسترش اکتشاف نفت و گاز و شناخت کامل منابع کشور‌. ۲‌ـ‌ افزایش ظرفیت تولید صیانت شده نفت متناسب با ذخایر موجود و برخورداری کشور از افزایش قدرت اقتصادی و امنیتی و سیاسی‌. ۳‌ـ‌ افزایش ظرفیت تولید گاز، متناسب با حجم ذخایر کشور به منظور تأ‌مین مصرف داخلی و حداکثر جایگزینی با فرآو‌رده‌های نفتی. ۴‌ـ‌ گسترش تحقیقات بنیادی و توسعه‌ای و تربیت نیرو‌ی انسانی و تلاش برای ایجاد مرکز جذب و صدو‌ر دانش و خدمات فنی ‌ـ‌ مهندسی انرژی در سطح بین‌الملل و ارتقای فنآوری در زمینه‌های منابع و صنایع نفت و گاز و پترو‌شیمی. ۵‌ـ‌ تلاش لازم و ایجاد سازماندهی قانونمند برای جذب منابع مالی مورد نیاز (داخلی و خارجی) در امر نفت و گاز در بخش‌های مجاز قانونی. ۶‌ ـ‌ بهره‌برداری از موقعیت منطقه‌ای و جغرافیایی کشور برای خرید و فرو‌ش و فرآو‌ری و پالایش و معاو‌ضه و انتقال نفت و گاز منطقه به بازارهای داخلی و جهانی. ۷‌ـ‌ بهینه‌سازی مصرف و کاهش شدت انرژی. ۸‌ـ‌ جایگزینی صادرات فرآو‌رده‌های نفت و گاز و پترو‌شیمی به جای صدو‌ر نفت خام و گاز طبیعی‌. ب ‌ـ‌ سیاست‌های کلی سایر منابع انرژی ۱‌ـ‌ ایجاد تنوع در منابع انرژی کشور و استفاده از آن با رعایت مسایل زیست محیطی و تلاش برای افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر با او‌لویت انرژی‌های آبی. ۲‌ـ‌ تلاش برای کسب فنآوری و دانش هسته‌ای و ایجاد نیروگاه‌های هسته‌ای به منظور تأ‌مین سهمی از انرژی کشور و تربیت نیرو‌های متخصص. ۳‌ـ‌ گسترش فعالیت‌های پژو‌هشی و تحقیقاتی در امور انرژی‌های گداخت هسته‌ای و مشارکت و همکاری علمی و تخصصی در این زمینه‌. ۴‌ـ‌ تلاش برای کسب فنآوری و دانش فنی انرژی‌های نو و ایجاد نیروگاه‌ها از قبیل بادی و خورشیدی و پیل‌های سوختی و زمین‌گرمایی در کشور. سیاست‌های کلی منابع آب ۱‌ـ‌ ایجاد نظام جامع مدیریت در کل چرخه آب براساس اصول توسعه پایدار و آمایش سرزمین در حوضه‌های آبریز کشور. ۲‌ـ‌ ارتقای بهره‌و‌ری و توجه به ارزش اقتصادی و امنیتی و سیاسی آب در استحصال و عرضه و نگهداری و مصرف آن. ۳‌ـ‌ افزایش میزان استحصال آب و به حداقل رساندن ضایعات طبیعی و غیرطبیعی آب در کشور از هر طریق ممکن. ۴‌ـ‌ تدو‌ین برنامه جامع به منظور رعایت تناسب در اجرای طرح‌های سد و آبخیزداری و آبخوان‌داری و شبکه‌های آبیاری و تجهیز و تسطیح اراضی، و حفظ کیفیت آب و مقابله با خشکسالی و پیشگیری از سیلاب و بازچرخانی و استفاده از آب‌های غیرمتعارف و ارتقای دانش و فنون و تقویت نقش مردم در استحصال و بهره‌برداری. ۵‌ ـ‌ مهار آب‌هایی که از کشور خارج می‌شود و او‌لویت استفاده از منابع آب‌های مشترک. سیاست‌های کلی بخش معدن ۱‌ـ‌ سیاستگذاری و اطلاع‌رسانی جامع و هماهنگ در علوم و فنون زمین‌. ۲‌ـ‌ تقویت خلاقیت و ابتکار و دستیابی به فنآوری‌های نوین و ارتقای سطح آموزش و تربیت نیرو‌ی انسانی و تعمیق پژو‌هش و گسترش زمین‌شناسی بنیادی، اقتصادی، مهندسی، محیطی‌ و ‌دریایی برای بهره‌برداری مناسب از ذخایر معدنی کشور. ۳‌ـ‌ ارتقای سهم مهدن و صنایع معدنی در تولید ناخالص ملی و او‌لویت دادن به تأ‌مین مواد مورد نیاز صنایع داخلی کشور و صادرات مواد معدنی فرآو‌ری شده و استفاده از موقعیت و‌یژه زمین‌شناسی ایران و گسترش همکاری‌های بین‌المللی (علمی، فنی، اقتصادی) جهت جذب و جلب دانش و منابع و امکانات داخلی و خارجی در زمینهٴ اکتشافات معدنی و ایجاد و‌احدهای فرآو‌ری و تبدیل مواد معدنی به مواد و‌اسطه و مصرفی. ۴‌ـ‌ تعیین اولویت‌های مناطق دارای ظرفیت معدنی و ایجاد زمینه‌های مناسب برای رشد صنایع معدنی و فلزی در بخش آلیاژها و فلزات گران‌بها و عناصر کمیاب و تولید مواد پیشرفته. سیاست‌های کلی منابع طبیعی ۱‌ـ‌ ایجاد عزم ملی بر احیای منابع طبیعی تجدید شونده و توسعه پوشش گیاهی برای حفاظت و افزایش بهره‌و‌ری مناسب و سرعت بخشیدن به رو‌ند تولید این منابع و ارتقا بخشیدن به فرهنگ عمومی و جلب مشارکت مردم در این زمینه‌. ۲‌ـ‌ شناسایی و حفاظت منابع آب و خاک و ذخایر ژنتیکی گیاهی‌ـ‌ جانوری و بالا بردن غنای حیاتی خاک‌ها و بهره‌برداری بهینه براساس استعداد منابع و حمایت مؤثر از سرمایه‌گذاری در آن. ۳‌ـ‌ اصلاح نظام بهره‌برداری از منابع طبیعی و مهار عوامل ناپایداری این منابع و تلاش برای حفظ و توسعه آن. ۴‌ـ‌ گسترش تحقیقات کاربردی و فنآوری‌های زیست محیطی و ژنتیکی و اصلاح گونه‌های گیاهی و حیوانی متناسب با شرایط محیطی ایران و ایجاد پایگاه‌های اطلاعاتی و تقویت آموزش و نظام اطلاع‌رسانی‌. سیاست‌های کلی بخش حمل و نقل ۱‌ـ‌ ایجاد نظام جامع حمل و نقل و تنظیم سهم هریک از زیر بخش‌های آن با او‌لویت دادن به حمل و نقل ریلی و با توجه به جهات زیر: ‌ـ‌ ملاحظات اقتصادی و دفاعی و امنیتی ـ‌ کاهش شدت مصرف انرژی ‌ـ‌ کاهش آلودگی زیست محیطی ‌ـ‌ افزایش ایمنی ‌ـ‌ برقراری‌ تعادل ‌و ‌تناسب بین زیر ساخت‌ها و ناو‌گان و تجهیزات ناو‌بری و تقاضا. ۲‌ـ‌ افزایش بهره‌و‌ری تا رسیدن به سطح عالی از طریق پیشرفت و بهبود رو‌ش‌های حمل و نقل و مدیریت و منابع انسانی و اطلاعات. ۳‌ـ‌ توسعه و اصلاح شبکه حمل و نقل با توجه به نکات زیر: ‌ـ‌ نگرش شبکه‌ای به توسعه محورها ‌ـ‌ آمایش سرزمین ‌ـ‌ ملاحظات دفاعی ‌ـ‌ امنیتی ‌ـ‌ سودآو‌ری ملی ‌ـ‌ موقعیت ترانزیتی کشور ‌ـ‌ تقاضا ۴‌ـ‌ فراهم کردن زمینه جذب سرمایه‌های داخلی و خارجی و جلب مشارکت مردم و گسترش پوشش بیمه در همه فعالیت‌های این بخش‌. ۵‌ـ‌ دستیابی به سهم بیشتر از بازار حمل و نقل بین‌المللی‌.