‌قانون معلمان، پزشکان و پیراپزشکان وظیفه مصوب ۲۵/۷/۱۳۶۹با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده ۱ (اصلاحی ۹/۵/۱۳۷۳) ـ از تاریخ تصویب این قانون وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران همه‌ ساله تعدادی از مشمولان وظیفه را که ‌دارای مدارک تحصیلی دیپلم و بالاتر از آن می‌‌باشند پس از انجام دوره آموزش نظامی برای انجام بقیه خدمت دوره ضرورت بمنظور خدمت در‌ وزارتخانه‌‌‌های آموزش و پرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی() و نهضت سوادآموزی برای انجام فعالیت‌‌های اصلی این وزارتخانه‌ها در بخش‌های ‌محروم کشور و نقاط محروم آموزشی بصورت مأمور در اختیار وزارتخانه‌‌‌های مذکور و نهضت سوادآموزی قرار می‌‌دهد(). تبصره (الحاقی ۹/۵/۱۳۷۳)- مشمولینی که به موجب این قانون برای انجام بقیه خدمت دوره ضرورت جهت خدمت در سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای مأمور می‌‌شوند‌ می‌‌بایست حداقل دارای مدرک دیپلم فنی و بالاتر بوده باشند©۱۶۳©. ماده ۱ مکرر(الحاقی ۱۲/۷/۱۳۷۷) - از تاریخ تصویب این قانون در زمان صلح، وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران همه ساله تعدادی ‌از مشمولان وظیفه فارغ‌التحصیل در رشته کتابداری را بنا به درخواست وزارتخانه‌‌‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی و جهاد سازندگی() و سازمان اداری‌ مجلس شورای اسلامی پس از تأیید ستاد کل نیرو‌‌های مسلح با رعایت اصل (۱۴۷) قانون اساسی و تبصره(۴۸) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی،‌ اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، پس از انجام دوره آموزش نظامی به منظور گذرانیدن بقیه خدمت دوره ضرورت در کتابخانه‌‌‌های شهری و‌ روستایی به‌صورت مأمور، در اختیار وزارتخانه‌‌‌های مذکور و کتابخانه مجلس شورای اسلامی قرار می‌‌دهد. تبصره ۱ (الحاقی ۱۲/۷/۱۳۷۷)- تکالیفی که در این قانون بر عهده وزارتخانه‌‌‌های آموزش و پرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گذارده شده است، حسب مورد عیناً ‌درخصوص وزارتخانه‌‌‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی و جهاد سازندگی اجرا خواهد گردید. تبصره ۲(الحاقی ۱۲/۷/۱۳۷۷) – آیین‌نامه اجرایی این قانون() توسط وزارتخانه‌‌‌های فرهنگ و ارشاد اسلامی، جهاد سازندگی() و دفاع و پشتیبانی نیرو‌‌های مسلح و سازمان امور ‌اداری و استخدامی کشور() ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ تهیه و به تصویب هیأت‌وزیران خواهد رسید. ماده ۲ (اصلاحی ۹/۵/۱۳۷۳)- تعداد این قبیل مشمولین در هر دوره بر اساس اعلام نیاز وزارتخانه‌‌‌های مذکور، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای وزارت کار و امور اجتماعی و نهضت سوادآموزی و موافقت ستاد فرماندهی کل‌نیرو‌‌های مسلح می‌‌باشد ماده ۳ (اصلاحی ۹/۵/۱۳۷۳)- مشمولان مذکور علاوه بر طی دوره آموزش نظامی موظف به گذراندن دوره آموزشی مهارت‌‌های حرفه‌‌ای طبق برنامه‌ای که هر یک از ‌وزارتخانه‌ها، سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی()و نهضت سوادآموزی تدوین و اعلام می‌‌نمایند می‌‌باشند©۱۶۴©. ماده ۴ (اصلاحی ۳۰/۶/۱۳۷۲)- مشمولانی که پس از پایان دوره آموزش نظامی مهارت‌‌های حرفه‌ای در آزمایش‌‌های نهایی موفقیت حاصل نمایند، بر اساس قوانین و مقررات مورد‌ عمل ارتش جمهوری اسلامی ایران به درجات نظامی نایل خواهند شد. آموزش مهارت‌‌های حرفه‌ای معلمان وظیفه که توسط وزارت آموزش و پرورش و ‌نهضت سوادآموزی به اجراء درمی‌آید جایگزین آموزش‌‌های تخصصی لازم جهت نیل به درجات نظامی مربوط خواهد بود. ماده ۵ (اصلاحی ۱۲/۷/۱۳۷۷)- این مدت از خدمت مشمولین فوق جزو خدمت وظیفه محسوب خواهد شد. افراد مذکور از نظر انضباطی و کیفری تابع قوانین و مقررات‌ نیرو‌‌های مسلح بوده و از لحاظ آموزشی، بهداشتی و درمانی تابع قوانین و مقررات وزارتخانه‌‌‌های مذکور می‌‌باشند. ماده ۶ (اصلاحی۹/۵/۱۳۷۳ و ۱۲/۷/۱۳۷۷)- تعیین محل خدمت افرادی که صلاحیت علمی و اخلاقی آنان با نظر وزارتخانه‌‌‌های آموزش و پرورش و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ‌سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی()و نهضت سوادآموزی در طی دوره آموزش نظامی و مهارت‌‌های حرفه‌ای برای قبول مسؤولیت معلمی، پزشکی، پیراپزشکی و کتابداری مناسب تشخیص داده نشود به عهده ستاد فرماندهی ‌کل نیرو‌‌های مسلح خواهد بود. ماده ۷ - به مشمولان این قانون در مدت خدمت ضرورت حقوق و مزایای معادل درجه استحقاقی و هزینه خوراک، پوشاک و مسکن طبق ضوابط ‌مورد عمل نیرو‌‌های مسلح پرداخت خواهد شد. ماده ۸ - کلیه هزینه‌‌‌های دوره آموزش نظامی مشمولین این قانون اعم از حقوق و مزایا، لباس، جیره غذایی، درمان و غیره به‌عهده وزارت دفاع و ‌پشتیبانی نیرو‌‌های مسلح خواهد بود. ماده ۹ - سازمان برنامه و بودجه() مکلف است همه‌ساله اعتبارات لازم جهت اجرای این قانون را در ردیف جداگانه منظور و تأمین نماید. ماده ۱۰ - فارغ‌التحصیلان فوق لیسانس که تعهد خدمت به مراکز آموزش عالی دارند مشمول این قانون نمی‌‌باشند.©۱۶۵© ماده ۱۱ (اصلاحی ۹/۵/۱۳۷۳)- آیین‌نامه اجرایی این قانون() توسط وزارتخانه‌‌‌های آموزش و پرورش، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دفاع و پشتیبانی نیرو‌‌های‌ مسلح و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی()و نهضت سوادآموزی و سازمان امور اداری و استخدامی کشور() ظرف سه ماه پس از ابلاغ تهیه و به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید. تبصره ۳)الحاقی ۳/۷/۱۳۷۷)- آن عده از مشمولان این قانون که در مدت خدمت مقرر، تحت پوشش نظام‌های حمایتی دیگری نیستند، با پرداخت حق بیمه مقرر در قانون ‌تأمین اجتماعی - ‌مصوب ۱۳۵۴- (‌توسط مشمول و دستگاه ذی‌ربط) تحت پوشش حمایت‌های پیش‌بینی‌شده در قانون یاد‌شده قرار خواهند گرفت.