از قانون مجازات جرایم نیرو‌‌های مسلح مصوب ۹/۱۰/۱۳۸۲() «از»() فصل او‌ل ‌ـ‌ مواد عمومی ماده ۱ ‌ـ‌ دادگاه‌‌‌های نظامی() به جرایم مربوط به و‌ظایف خاص نظامی و©۱۸۳© انتظامی() کلیه افراد زیر که در این قانون به اختصار «نظامی» خوانده می‌‌شوند رسیدگی می‌‌کنند: الف ‌ـ‌ ... و ‌ـ‌ کارکنان وظیفه() از تاریخ شرو‌ع خدمت تا پایان آن. تبصره ۱ ‌ـ‌ جرایم نظامی و انتظامی کارکنان مذکور که در سازمان‌‌‌های دیگر خدمت می‌‌کنند در دادگاه‌‌‌های نظامی رسیدگی می‌‌شود. تبصره ۲ ‌ـ‌ ر‌‌هایی از خدمت مانع رسیدگی به جرایم زمان اشتغال نمی‌‌شود. ماده ۳ ‌ـ‌ در کلیه مواردی که حداکثر مجازات حبس در این قانون «تا دو سال» است دادگاه می‌‌تواند در صورت و‌جود جهات مخففه مجازات حبس را تا یک سوم حداقل مجازات قانونی جرم تخفیف داده و یا به یکی از مجازات‌‌‌های ذیل متناسب با مجازات اصلی تبدیل نماید:(©۱۸۴©) الف ‌ـ‌ ... ب ‌ـ‌ در مورد کارکنان وظیفه: ۱ ‌ـ‌ اضافه خدمت از دو ماه تا چهار ماه. ۲ ‌ـ‌ جزای نقدی از یک میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱) ریال تا ده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ریال. ۳ ‌ـ‌ منع اشتغال به خدمت در یک نقطه یا نقاط معین حداقل به مدت شش ماه و حداکثر تا پایان خدمت وظیفه و درصورتی که باقیمانده خدمت دوره ضرورت کمتر از شش ماه باشد دادگاه می‌‌تواند مدت باقیمانده را مورد حکم قرار دهد. تبصره ۱ - در صورت محکومیت به منع اشتغال به خدمت در یک نقطه یا نقاط ‌معین، تعیین محل خدمت جدید به عهده یگان یا سازمان مربوط می‌باشد. تبصره ۲ - در کلیه جرایمی که مجازات قانونی حبس تا سه ماه می‌باشد، قاضی ‌مکلف به تبدیل مجازات حبس به جزای نقدی می‌باشد. ماده ۴‌ـ‌ در کلیه مواردی که حداکثر مجازات حبس در این قانون «بیش از دو سال تا پنج‌سال» است دادگاه می‌‌تواند در صورت و‌جود جهات مخففه، مجازات حبس را تا یک سوم حداقل مجازات قانونی جرم تخفیف دهد و یا به یکی از مجازات‌‌‌های ذیل متناسب با مجازات اصلی تبدیل نماید: الف ‌ـ‌ ... ب ‌ـ‌ در مورد کارکنان وظیفه: ۱ ‌ـ‌ جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا سی میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۳۰) ریال. ۲ ‌ـ‌ اضافه خدمت از سه ماه تا شش ماه. ماده ۵ ‌ـ‌ در تمام مواردی که حداکثر مجازات حبس در این قانون «بیش از پنج سال» است دادگاه می‌‌تواند در صورت و‌جود جهات مخففه، مجازات حبس را تا یک سوم حداقل مجازات قانونی جرم تخفیف و یا به یکی از مجازات‌‌‌های ذیل متناسب با مجازات اصلی تبدیل©۱۸۵© نماید: الف ‌ـ‌ ... ب ‌ـ در مورد کارکنان وظیفه: ۱ ‌ـ‌ جزای نقدی از ده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ریال تا پنجاه میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵۰) ریال. ۲ ‌ـ‌ اضافه خدمت از شش ماه تا یک سال. ماده ۶ ‌ـ‌ در هر مورد که کارکنان وظیفه به اضافه خدمت محکوم می‌‌شوند، کلیه مقررات مربوط به خدمت از جمله مقررات کیفری و انضباطی نیرو‌‌های مسلح در زمان تحمل اضافه خدمت درباره آنان جاری است. ماده ۱۴ ‌ـ‌ افسران و درجه‌داران وظیفه و کارکنان پیمانی که خدمت وظیفه خود را به اتمام نرسانده‌اند چنانچه به علت ارتکاب جرایم عمدی به یکی از مجازات‌‌‌های مذکور در ماده(۱۲)() این قانون محکوم شوند بقیه خدمت وظیفه خود را پس از اجرای مجازات با دو درجه یا رتبه پایین‌تر به‌صورت خدمت وظیفه انجام خواهند داد. ماده ۱۵ ‌ـ‌ دادگاه‌‌‌های نظامی می‌‌توانند در جرایم تعزیری و بازدارنده علاو‌ه بر تعیین مجازات، به‌عنوان تتمیم حکم، متهم را به یکی از مجازات‌‌‌های ذیل محکوم نمایند: الف ‌ـ‌ ... ب ‌ـ‌ در مورد کارکنان وظیفه: ۱ ‌ـ‌ اضافه خدمت حداکثر به مدت سه ماه. ۲ ‌ـ‌ تنزیل یک درجه افسران و درجه‌داران وظیفه. ۳ ‌ـ‌ منع اشتغال به خدمت در نقطه یا نقاط معین حداقل به مدت سه ماه و حداکثر تا پایان مدت خدمت وظیفه و درصورتی که باقیمانده خدمت دوره ضرورت کمتر از سه ماه باشد دادگاه می‌‌تواند مدت باقیمانده را مورد حکم قرار دهد. تبصره ‌ـ‌ در هر مورد که دادگاه از مجازات‌‌‌های فوق به‌عنوان مجازات اصلی استفاده نموده یا مجازات حبس را به یکی از موارد فوق تبدیل کرده باشد نمی‌تواند همان مجازات را به‌عنوان مجازات تتمیمی مورد حکم قراردهد©۱۸۶©. «از»() فصل چهارم - فرار از خدمت «از» بخش اول - فرار در زمان صلح ماده ۵۹ ‌ـ‌ کارکنان وظیفه نیرو‌‌های مسلح هرگاه در زمان صلح بیش از پانزده رو‌ز متوالی مرتکب غیبت شده و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و چنانچه دستگیر شده باشند به حبس از سه ماه() تا یک سال یا سه ماه تا یک سال اضافه خدمت محکوم می‌‌گردند.() ماده ۶۰ ‌ـ‌ کارکنان وظیفه فراری در زمان صلح هرگاه شخصاً خود را معرفی و مشغول خدمت شوند به ترتیب زیر با آنان رفتار می‌‌شود: الف ‌ـ‌ چنانچه برای او‌لین بار مرتکب فرار از خدمت شده و ظرف مدت شصت رو‌ز از شرو‌ع غیبت مراجعت نمایند بدون ارجاع پرونده به مرجع قضایی در مقابل هر رو‌ز غیبت و فرار، دو رو‌ز به خدمت دوره ضرورت آنان افزو‌ده می‌‌شود. این اضافه خدمت بیش از سه ماه نخواهد بود.() ب ‌ـ‌ چنانچه پس از مدت یاد شده در بند (الف) این ماده خود را معرفی کنند و یا سابقه فرار از خدمت داشته باشند به حکم دادگاه به حبس از دو تا شش ماه محکوم می‌‌گردند. ج ‌ـ‌ چنانچه در زمان جنگ یا بسیج و فراخوان عمومی یا هنگامی که یگان مربوط در آماده‌باش رزمی باشد و ظرف حداکثر دو ماه از تاریخ شرو‌ع جنگ یا بسیج و فراخوان عمومی یا©۱۸۷© اعلام آماده‌باش رزمی خود را معرفی کنند از تعقیب و کیفر معاف خواهند بود. درصورتی که معرفی پس از مدت مذکور باشد یا در این مدت و یا پس از آن دستگیر شوند حکم فراری در زمان جنگ را خواهند داشت. تبصره ۱ ‌ـ‌ فراریان مشمول بند (الف) فوق درصورتی که مدعی عذر موجهی باشند، ادعای آنان در هیأتی که با شرکت فرماندهان و مسؤولان عقیدتی سیاسی و مسؤولان حفاظت یا معاونان آنان در سطح لشگرها، تیپ‌‌‌های مستقل، نواحی انتظامی و رده‌‌‌های همطراز و بالاتر تشکیل می‌‌گردد بررسی شده و نظر اکثریت قطعی است. درصورت عذرموجه به تشخیص هیأت مذکور، به تناسب رو‌ز‌‌های موجه از اضافه خدمت وی کسر می‌‌گردد. تبصره ۲ ‌ـ‌ درصورتی که انجام بقیه خدمت این افراد مورد رضایت فرماندهان باشد ممکن است با تصویب هیأت یاد شده در تبصره (۱) این ماده، تمام یا قسمتی از اضافه خدمت مزبور بخشیده شود. تبصره ۳ - دستورالعمل بند (‌الف) و تبصره‌های این ماده ظرف سه ماه پس از‌تصویب این قانون، توسط ستاد کل نیروهای مسلح تهیه و تصویب و ابلاغ می‌شود. «از»() بخش دوم - فرار در زمان جنگ و درگیری‌های مسلحانه ماده ۶۳ ‌ـ‌ کارکنان وظیفه نیرو‌‌های مسلح هرگاه در زمان جنگ بیش از پنج رو‌ز متوالی غیبت نمایند و عذر موجهی نداشته باشند فراری محسوب و پس از دستگیری به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌‌گردند و اگر فرار از جبهه باشد از زمان غیبت فراری محسوب و به حبس از دو تا پنج سال محکوم می‌‌شوند. ماده ۶۴ - فراریان مذکور در ماده (۶۳) این قانون، هرگاه شخصاً خود را معرفی و مشغول خدمت شوند درصورتی که فرار آنان فرار از خدمت در زمان جنگ باشد به حبس‌از سه ماه تا یک سال و اگر فرار از جبهه باشد به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم ‌می‌گردند. تبصره - منظور از جبهه مندرج در این قانون منطقه‌ای است که یگانی درگیری ‌مستقیم و سریع رزمی داشته یا مأموریت آن را دریافت کرده باشد. ماده ۶۵ - چنانچه فرار افراد مذکور در مواد (۶۱)، (۶۲)، (۶۳) و(۶۴) این قانون، ‌موجب شکست جبهه اسلام یا وارد شدن تلفات جانی به نیروهای خودی شود به‌ مجازات محارب محکوم می‌شوند. ماده ۶۸ ‌ـ‌ هر نظامی که در زمان بسیج یا هنگامی که یگان مربوط در مأموریت آماده‌باش©۱۸۸© رزمی می‌‌باشد مرتکب فرار شود حسب مورد مشمول مجازات‌‌‌های مقرر در این بخش() خواهد بود. ماده ۶۹ ‌ـ‌ افراد وظیفه دوره احتیاط و ذخیره که در زمان جنگ احضار شده و به فاصله پنج رو‌ز از تاریخ احضار یا فراخوان بدون عذرموجه خود را معرفی نکنند فراری محسوب و به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم می‌‌شوند. درصورتی که افراد یاد شده قبل از خاتمه جنگ شخصاً خود را معرفی نمایند، دادگاه مجازات آنان را تخفیف می‌‌دهد. ماده ۷۰ - فراریان مشمول مواد (۶۲) و (۶۴) این قانون، فقط برای بار اول فرار از‌ خدمت می‌توانند از تخفیف مقرر در این مواد استفاده نمایند و درصورت تعدد و یا تکرار ‌فرار از خدمت حسب مورد مطابق مواد (۶۱) و (۶۳) این قانون مجازات خواهند شد. «از»() بخش سوم - مقررات مشترک ماده ۷۵ ‌ـ‌ محصلان مراکز آموزشی و اعضای پیمانی که طبق مقررات استخدامی نیرو‌‌های مسلح خدمت پیمانی را به صورت نظامی یا کارمند انجام می‌‌دهند و بسیجی ویژه تابع مقررات مربوط به اعضای ثابت و کارکنان خرید خدمت نیرو‌‌های مسلح و سایر بسیجیان در زمان خدمت از لحاظ کیفر مندرج در این فصل تابع مقررات مربوط به کارکنان وظیفه می‌‌باشند. فصل ششم ‌ـ‌ تقلب و دسیسه در امور نظام وظیفه و تصدیق‌نامه‌‌‌های خلاف و‌اقع ماده ۷۹ ‌ـ‌ هر نظامی که موجبات معافیت یا اعزام مشمولی را به خدمت وظیفه عمومی برخلاف مقررات فراهم سازد و یا سبب شود نام کسی که مشمول قانون خدمت وظیفه عمومی است در فهرست مشمولان ذکر نگردد و یا شخصاً یا به و‌اسطه دیگری اقدام به صدور گواهی یا تصدیق‌نامه خلاف و‌اقع در امور نظام وظیفه یا غیر آن نماید چنانچه اعمال مذکور به موجب قوانین دیگر مستلزم مجازات شدیدتری نباشد به حبس از یک تا پنج سال و یا شش میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۶) ریال تا سی میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۳۰) ریال جزای نقدی محکوم می‌‌شود. تبصره ۱ - هرکس با علم و اطلاع، از اوراق و تصدیق‌نامه‌های خلاف واقع مذکور در‌این ماده©۱۸۹© استفاده نماید و یا امتیازاتی کسب کند به حبس از شش ماه تا سه سال و یا سه‌میلیون (۰۰۰/۰۰/۳) ریال تا هجده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۸)‌ ریال جزای نقدی محکوم و‌ در هرصورت امتیاز مکتسبه لغو می‌گردد. تبصره ۲ - مرتکبان جرائم مذکور چنانچه برای انجام اعمال فوق مرتکب جرم ‌ارتشاء نیز شده باشند به مجازات آن جرم نیز محکوم می‌گردند. «از»() فصل یازدهم - ارتشاء، اختلاس و اخاذی ماده ۱۲۰ ‌ـ‌ چنانچه مرتشی و مختلس مذکور در مواد (۱۱۸ و ۱۱۹) () این قانون از نیرو‌‌های وظیفه باشد اخراج منتفی است. ماده ۱۲۱ - مبالغ مذکور در مواد (۱۱۸) و (۱۱۹)() این قانون از حیث تعیین مجازات ‌و یا صلاحیت محاکم اعم از این است که جرم دفعتاً واحده یا به دفعات واقع شده و جمع‌ مبلغ بالغ بر©۱۹۰© حد نصاب مزبور باشد. «از»() فصل سیزدهم - سایر مقررات ماده ۱۲۸ ‌ـ‌ شرو‌ع به جرایم تعزیری جعل و تزویر، سرقت، تخریب یا آتش‌زدن یا اتلاف تأ‌سیسات یا اسلحه و مهمات یا و‌سایل و امکانات نیرو‌‌های مسلح، تقلب و دسیسه در امور نظام وظیفه، فرو‌ش غیرمجاز اموال نیرو‌‌های مسلح، ارتشا، اختلاس، اخاذی یا جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی جرم است و مرتکب حسب مورد به حداقل مجازات جرایم مذکور محکوم می‌‌شود. تبصره ۱ - در صورتی که عملیات و اقداماتی که شروع به اجرای آن کرده خود ‌مستقلاً جرم باشد، مرتکب به مجازات همان جرم محکوم می‌گردد. تبصره ۲ - هرگاه برای جرائم مذکور در این ماده مجازات محارب مقرر شده باشد، ‌اقداماتی که شروع به جرم تلقی می‌شود در صورتی که در این قانون برای آنها مجازاتی ‌تعیین نگردیده باشد، مرتکب آن اقدامات به حبس از دو تا ده سال محکوم می‌شود.