تصویبنامه تعرفه حق بیمه و نحوه تقسیط و تخفیف در حق بیمه شخص ثالث مصوب ۸/۱۲/۱۳۸۹ وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک() ماده ۱- در این تصویبنامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف- قانون: قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث- مصوب ۱۳۸۷ ب- بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران پ- بیمه‌گر: هر یک از شرکت‌های بیمه دولتی و غیر‌دولتی که مجوز فعالیت در رشته بیمه شخص ثالث از بیمه مرکزی را داشته باشند. ت- بیمه‌گذار: هر شخص حقیقی یا حقوقی اعم از مالک وسیله نقلیه یا متصرف آن که قرارداد بیمه موضوع این تصویبنامه را با بیمه‌گر منعقد می‌کند و متعهد به پرداخت حق بیمه مربوط است. ث- زیان‌دیده: هر شخصی که به سبب حوادث وسایل نقلیه موضوع قانون دچار زیان‌های بدنی یا مالی می‌شود. ماده ۲ – تعرفه حق‌بیمه وسایل نقلیه سواری شخصی که برای حمل انسان ساخته شده و ظرفیت مجاز آن با احتساب راننده حداکثر شش نفر است، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به شرح زیر تعیین می‌گردد: ظرفیت بارگیری نرخ در هزار  الف – کمتر از چهار سیلندر ۶/۳  ب ـ چهار سیلندر ۵  پ ـ بیش از چهار سیلندر ۶/۵  تبصره ۱- نرخ حق‌بیمه برای وسایل نقلیه سواری چهار سیلندر پیکان، پراید و سپند پانزده درصد کمتر از نرخ سایر وسایل نقلیه چهار سیلندر می‌باشد. تبصره ۲ـ نرخ حق‌بیمه برای وسایل نقلیه سواری با کاربری آژانس، تاکسی، کرایه و مسافرکش شخصی درون شهری، بیست درصد و سواری کرایه و مسافرکش شخصی برون‌شهری، سی و پنج درصد بیشتر از حق‌بیمه وسایل نقلیه سواری مشابه است. ماده ۳- تعرفه حق‌بیمه وسایل نقلیه‌ای که ظرفیت مسافرگیری آنها بیش از شش نفر بوده (استیشن، ون، مینی‌بوس و اتوبوس) و برای حمل و نقل عمومی مسافر به کار می‌روند، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به شرح زیر تعیین می‌شود: نوع و ظرفیت وسیله نقلیه نرخ در هزار  الف ـ وسیله نقلیه با ظرفیت هفت نفر با احتساب راننده ۳/۱۰  (به ازای هر نفر مازاد بر هفت نفر و تا پانزده نفر (۱۵/۰) در هزار به نرخ این بند اضافه می‌شود.)  ب ـ مینی‌بوس با ظرفیت شانزده نفر با احتساب راننده ۲/۱۳  (به ازای هر نفر مازاد بر شانزده نفر و تا بیست و شش نفر (۱/۰) در هزار به نرخ این بند اضافه می‌شود)  پ- اتوبوس با ظرفیت بیست و هفت نفر با احتساب راننده و کمک راننده ۲/۲۰  (به ازای هر نفر مازاد بر بیست و هفت نفر (۴/۰) در هزار به نرخ این بند اضافه می‌شود.)  تبصره - به وسایل نقلیه موضوع این ماده که متعلق به بیمه‌گذار بوده و مخصوص جابجایی کارکنان آن باشد یا در صورتی که متعلق به مراکز آموزشی بوده و مخصوص حمل و نقل دانش‌آموزان و دانشجویان باشد و نیز به وسایل نقلیه عمومی شهری بیست درصد در حق‌بیمه مربوط تخفیف داده خواهد شد. وسایل نقلیه موضوع این تبصره صرفاً از یک نوع تخفیف می‌توانند استفاده کنند. ماده ۴- تعرفه حق‌بیمه وسایل نقلیه بارکش که برای حمل بار به کار می‌روند، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به شرح زیر تعیین می‌شود: ظرفیت بارگیری نرخ در هزار  الف ـ تا یک تن ۴/۴  ب ــ بیش از یک تن تا سه تن ۳/۵  پ ـ بیش از سه تن تا پنج تن ۷/۶  ت ـ بیش از پنج تن تا ده تن ۶/۸  ث ـ بیش از ده تن تا بیست تن ۱۰  ج ـ بیش از بیست تن ۶/۱۰  تبصره – در صورتی که وسیله نقلیه بارکش برای حمل مواد منفجره به کار رود، پنجاه درصد و چنانچه برای حمل مواد سوختنی مایع و گازی‌شکل استفاده شود، بیست و پنج درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۵- تعرفه حق‌بیمه انواع موتورسیکلت بر اساس ظرفیت مجاز آن، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به شرح زیر تعیین می‌شود: انواع موتور سیکلت نرخ در هزار  الف – موتور گازی ۹/۰  ب – موتور دنده‌ای یک سیلندر ۱/۱  پ – موتور دنده‌ای دو سیلندر و به بالا ۲/۱  ت- موتور دنده‌ای دارای سه چرخ یا سایدکار ۳/۱  ماده ۶- تعرفه حق‌بیمه آمبولانس، وسایل نقلیه ویژه حمل خون، حمل وسایل رادیولوژی و آتش‌نشانی با توجه به نوع و ظرفیت آنها بر اساس تعرفه وسایل نقلیه مشابه محاسبه خواهد شد. ماده ۷- تعرفه حق‌بیمه انواع وسایل نقلیه کشاورزی، راه‌سازی و ساختمانی معادل پنجاه درصد حق‌بیمه وسایل نقلیه بارکش با ظرفیت بیش از یک تن تا سه تن و تعرفه وسایل نقلیه ویژه حمل زباله و خیابان پاک‌کن‌ها معادل پنجاه درصد حق‌بیمه وسایل نقلیه بارکش بیش از پنج تن تا ده تن مندرج در تعرفه موضوع ماده (۴) تعیین می‌شود. ماده ۸– در صورت اتصال یدک به وسایل نقلیه موضوع این تصویبنامه، بابت اتصال هر یدک پانزده درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۹ – در مورد وسایل نقلیه‌ای که برای تعلیم رانندگی به کار می‌روند، پانزده درصد به حق‌بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۱۰– در مورد وسایل نقلیه و موتور سیکلت‌هایی که برای مسابقات رانندگی به کار می‌روند، به ترتیب پنجاه درصد و سی درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۱۱– چنانچه از سال ساخت وسیله نقلیه بیش از پانزده سال گذشته باشد، به ازای هر سال مازاد بر پانزده سال دو درصد و حداکثر ده درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۱۲– در صورتی که در مدت بیمه، خسارتی از محل بیمه‌نامه پرداخت نشود، بیمه‌گر موظف است از سال دوم به بعد هنگام تجدید بیمه‌نامه، به شرح جدول زیر تخفیف‌هایی در حق بیمه مربوط اعمال نماید: سال دوم سال سوم سال چهارم سال پنجم سال ششم سال هفتم سال هشتم سال نهم و بعد  ده درصد پانزده درصد بیست درصد سی درصد چهل درصد پنجاه درصد شصت درصد هفتاد درصد  تبصره - در صورت انتقال قطعی مالکیت وسیله نقلیه، انتقال‌دهنده تا قبل از انقضای مدت اعتبار بیمه‌نامه می‌تواند تخفیف وسیله نقلیه منتقل‌شده را به وسیله نقلیه از نوع مشابه متعلق به خود یا اقارب درجه اول خود منتقل نماید. بیمه‌گر مکلف است سوابق تخفیف عدم خسارت وسیله نقلیه منتقل‌شده را به وسیله نقلیه جایگزین انتقال داده و تخفیف مربوط را با کسر تخفیف مدت باقی‌مانده وسیله نقلیه منتقل‌شده در بیمه‌نامه وسیله نقلیه جایگزین اعمال نماید. حق‌بیمه وسیله نقلیه منتقل‌شده در سررسید بیمه‌نامه آن بر اساس سوابق بیمه‌گذار جدید دریافت خواهد شد. ماده۱۳ و تبصره‌های ۱ و ۲- به موجب رأی شماره ۹۰۰ الی ۹۰۲ مورخ ۱۳/۵/۱۳۹۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است. ماده ۱۴ – به موجب رأی شماره ۹۰۰ الی ۹۰۲ مورخ ۱۳/۵/۱۳۹۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است. ماده ۱۵ – نرخ‌های مندرج در این تصویبنامه برای بیمه‌نامه‌های با مدت یک سال می‌باشد و چنانچه مدت بیمه‌نامه کمتر از یک سال باشد، حق‌بیمه آن به شرح جدول زیر محاسبه خواهد شد: مدت بیمه حق بیمه بر مبنای حق بیمه یک ساله  تا پنج روز پنج درصد  از شش روز تا پانزده روز ده درصد  از شانزده روز تا سی روز پانزده درصد  بیش از سی روز تا شصت روز بیست و پنج درصد  بیش از شصت روز تا نود روز سی درصد  بیش از نود روز تا صد و بیست روز چهل درصد  بیش از صد و بیست روز تا صد و پنجاه روز پنجاه درصد  بیش از صدو پنجاه روز تا صد و هشتاد روز شصت درصد  بیش از صد و هشتاد روز تا دویست و هفتاد روز هشتاد درصد  بیش از دویست و هفتاد روز تا سیصد و شصت و پنج روز صد درصد  تبصره- ارایه بیمه‌نامه کمتر از یک سال برای وسایل نقلیه صفر کیلومتر و موتورسیکلت‌ها (اعم از صفر کیلومتر و کارکرده) مجاز نمی‌باشد. ماده ۱۶- چنانچه بیمه‌گذار بیمه‌گر جدیدی را برای تجدید بیمه‌نامه موضوع این آیین‌نامه انتخاب نماید، بیمه‌گر جدید موظف است با توجه به سوابق قبلی وی و با توجه به مفاد این آیین‌نامه نسبت به محاسبه و دریافت حق‌بیمه مربوط اقدام نماید. ماده ۱۷- تعرفه‌های موضوع این آیین‌نامه حداکثر نرخ‌های مجاز می‌باشد و بیمه‌گر می‌تواند بیمه شخص ثالث با نرخ‌های کمتر ارایه نماید، در هر حال مبنای ایفای تعهدات بیمه‌گر در مقابل زیان‌دیده، قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی آن می‌باشد. ماده ۱۸- در صورتی که مؤسسه یا سازمانی متعهد شود که اقساط حق‌بیمه شخص ثالث وسایل نقلیه متعلق به کارکنان خود و یا اقارب آنها را از حقوق آنان کسر و در وجه بیمه‌گر پرداخت نماید، بیمه‌گر مجاز است حق بیمه سالانه را به اقساط دریافت نماید. تبصره- سایر روش‌های فروش اقساطی بیمه‌نامه شخص ثالث ظرف شش ماه پس از ابلاغ این تصویبنامه توسط بیمه مرکزی تهیه و ابلاغ خواهد شد.() ماده ۱۹- فروش اجباری پوشش‌های مازاد بر میزان مقرر در ماده (۴) قانون ممنوع است، ولی بیمه‌گذار می‌تواند برای جبران خسارت‌های بدنی و مالی بیش از حداقل یاد‌شده بیمه اختیاری (مازاد)() تحصیل نماید. ماده ۲۰- بیمه‌گر مکلف است در ایفای تعهدات مندرج در قانون، خسارت زیان‌دیده را بدون لحاظ جنسیت و مذهب بر مبنای دیه مرد مسلمان (با رعایت مقررات مربوط به ماه حرام و غیر‌حرام) تا سقف تعهدات بیمه‌نامه و با لحاظ تبصره‌های ماده (۴) قانون پرداخت نماید. تعرفه‌های حق‌بیمه موضوع این تصویبنامه با احتساب تعهدات موضوع این ماده تعیین شده است. ماده ۲۱- در مواردی که پرداخت خسارت به صورت توافقی انجام نشده و موکول به ارایه رأی دادگاه شده است، مبنای ایفای تعهدات بیمه‌گر در خصوص خسارت‌های بدنی مبلغ ریالی دیه در زمان پرداخت آن (یوم‌الاداء) می‌باشد. زیان‌دیده موظف است ظرف پانزده روز از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا ظرف پانزده روز بعد از قطعی‌شدن رأی ابلاغی به وی مراتب را به بیمه‌گر اعلام و برای دریافت خسارت مراجعه نماید. عدم مراجعه زیان‌دیده یا مقصر حادثه ظرف مهلت مذکور موجب افزایش تعهدات بیمه‌گر نخواهد شد. ماده ۲۲– بیمه‌گر مکلف است حقوق متعلق به صندوق تأمین خسارت‌های بدنی، موضوع بندهای «الف» و «ب» ماده (۱۱) قانون را بلافاصله پس از دریافت از بیمه‌گذار به حساب مربوط واریز نماید. مبنای محاسبه سهم صندوق بابت بند «الف» ماده (۱۱) قانون، مجموع مبالغ دریافتی بیمه‌گر بابت پوشش تعهدات اجباری خواهد بود. ماده ۲۳- بیمه مرکزی موظف است نسبت به کاهش تدریجی حداکثر تا پنجاه درصد کارمزد فروش و هزینه‌های صدور بیمه‌نامه شخص ثالث بر مبنای کارمزدهای مصوب سال۱۳۸۷ اقدام نماید. ماده ۲۴- بیمه‌گر موظف است گزارش عملکرد بیمه شخص ثالث را هر سه ماه یک بار طبق نمونه‌های ابلاغی از سوی بیمه مرکزی تهیه و به بیمه مرکزی ارسال نماید. بیمه مرکزی با توجه به اطلاعات دریافتی، پیشنهادهای مستند و اصلاحی لازم را برای تعدیل حق بیمه مربوط پس از تأیید شورای‌عالی بیمه به هیأت‌وزیران ارایه می‌نماید. ماده ۲۵- بیمه مرکزی موظف است هر سال مبالغ ریالی حق‌بیمه‌های موضوع این تصویبنامه را به تفکیک انواع وسایل نقلیه محاسبه و به بیمه‌گر ابلاغ نماید. بیمه‌گر و نمایندگی‌های مربوط مکلفند جدول مبالغ حق‌بیمه را در معرض دید متقاضیان قرار دهند. ماده ۲۶- در صورت تخلف بیمه‌گر از مفاد این تصویبنامه مطابق ماده (۲۸) قانون و سایر قوانین و مقررات مربوط از جمله قوانین تعزیراتی برخورد خواهد شد. تبصره ـ در صورت افزایش نرخ حق‌بیمه توسط بیمه‌گر قبل از ابلاغ این آیین‌نامه اقدام مقتضی توسط مراجع قانونی از جمله بیمه مرکزی و سازمان تعزیرات حکومتی به‌عمل خواهد آمد. ماده ۲۷- نرخ‌های موضوع این تصویبنامه شامل مبالغ موضوع بند «ب» ماده (۳۷) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب ۱۳۸۹ـ نیز می‌باشد. ماده ۲۸- این تصویبنامه از تاریخ ۱/۱/۱۳۹۰ لازم‌الاجرا خواهد بود.