از قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱/۳/۱۳۷۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی ماده ۲۸ (اصلاحی ۶/۷/۱۳۸۲ و ۲۷/۸/۱۳۸۶)‌ـ‌ اشخاص زیر به و‌اسطه مقام و شغل خود از داو‌طلب ‌شدن برای شوراهای اسلامی به ترتیب ذیل محرو‌مند: ۱ ‌ـ‌ رییس‌جمهور و مشاو‌رین و معاو‌نین و‌ی، نمایندگان خبرگان رهبری، و‌زراء، معاو‌نین و مشاو‌رین آنان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شورای نگهبان، رییس قوه‌قضاییه و معاو‌نین و مشاو‌رین و‌ی، رییس دیوان‌عالی کشور، دادستان کل کشور و معاو‌نین و مشاو‌رین آنان، رییس دیوان عدالت اداری، ... ‌ماده ۷۹ (اصلاحی ۶/۷/۱۳۸۲) ()-‌ به منظور رسیدگی به شکایات مبنی بر انحراف ©۹۵©شوراها از وظایف قانونی، هیأت‌هایی به نام هیأت حل اختلاف و رسیدگی به شکایات به ترتیب زیر تشکیل می‌شود: ۱- هیأت مرکزی حل اختلاف و رسیدگی به شکایات با عضویت یکی از معاونین رییس‌جمهور، به انتخاب و معرفی رییس‌جمهور، معاون ذی‌ربط وزارت کشور، رییس یا یکی از معاونین دیوان عدالت اداری به انتخاب رییس این دیوان، یکی از معاونین دادستان کل کشور به انتخاب دادستان کل کشور، دو نفر از نمایندگان مجلس شورای‌ اسلامی به پیشنهاد کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی و تصویب مجلس شورای اسلامی، سه نفر از اعضای شورای‌عالی استان‌ها به انتخاب آن شورا جهت رسیدگی به شکایات از شورای استان و شورای‌عالی استان‌ها و شورای شهر تهران تشکیل می‌شود. هیأت در اولین جلسه یک رییس و یک نایب رییس از بین خود انتخاب خواهد نمود. ... ماده ۸۲ (اصلاحی ۲۷/۸/۱۳۸۶)- چنانچه هر یک از اعضای شوراهای موضوع این قانون شرایط عضویت را از دست داده و یا در انجام وظایف قانونی خود مرتکب قصور یا تقصیر شود یا اقدامی که موجب توقف یا اخلال در انجام وظایف شوراها گردد یا عملی خلاف شؤون اعضای شورا انجام دهد به موارد زیر محکوم می‌گردد: ۱- اخطار کتبی با درج در پرونده شورایی بدون اعلان عمومی ۲ - اخطار کتبی با درج در پرونده شورایی و اعلان عمومی ۳ - کسر از مبالغ دریافتی بابت عضویت در شورا (‌حقوق، حق‌الجلسه و عناوین مشابه) حداکثر تا یک سوم از یک ماه تا یک سال ۴ - محرومیت از عضویت در هیأت رییسه و نمایندگی در شوراهای فرادست و عناوین©۹۶© مشابه حداقل به مدت یک سال ۵ - سلب عضویت موقت از یک ماه تا یک سال ۶ - سلب عضویت برای باقیمانده دوره شورا ۷ - ممنوعیت ثبت‌نام در انتخابات شوراها برای مدت حداقل یک دوره. تبصره ۱ (الحاقی ۶/۷/۱۳۸۲و اصلاحی ۲۷/۸/۱۳۸۶) - هیأت‌های حل اختلاف پس از رسیدگی به اتهام یا اتهامات منتسب به عضو شورا در صورت احراز تخلف یا تخلفات، در مورد هر پرونده صرفاً یکی از مجازات‌های این قانون را اعمال خواهند نمود و تنها بند (۸) ‌قابل جمع با بندهای (۴)‌ تا (۶) ‌این ماده می‌باشد. تبصره ۲ (الحاقی ۶/۷/۱۳۸۲ و اصلاحی ۲۷/۸/۱۳۸۶) - چنانچه عضوی به یکی از مجازات‌های بندهای (۴) تا (۸) ‌این ماده محکوم شود می‌تواند ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ رأی به هیأت حل اختلاف مرکزی شکایت نماید. هیأت مذکور خارج از نوبت به موضوع رسیدگی خواهد کرد. تبصره ۳ (اصلاحی ۲۷/۸/۱۳۸۶) - فرد یا افرادی که سلب عضویت می‌گردند، می‌توانند به دیوان عدالت اداری شکایت نمایند. دادگاه مذکور خارج از نوبت به موضوع رسیدگی می‌کند و رأی آن قطعی و لازم‌الاجرا خواهد بود. ۸ - سلب عضویت دائم از عضویت در شورا و ممنوعیت ثبت نام در انتخابات شوراها.