تصویبنامه تعرفه حق‌بیمه و نحوه تقسیط و تخفیف در حق‌بیمه شخص‌ثالث مصوب ۸/۱۲/۱۳۸۹ وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک() ماده ۱- در این تصویبنامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف- قانون: قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل‌نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص‌ثالث- مصوب ۱۳۸۷ ب- بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران پ- بیمه‌گر: هر یک از شرکت‌های بیمه دولتی و غیر‌دولتی که مجوز فعالیت در رشته بیمه شخص‌ثالث از بیمه مرکزی را داشته باشند. ت- بیمه‌گذار: هر شخص حقیقی یا حقوقی اعم از مالک وسیله‌نقلیه یا متصرف آن که قرارداد بیمه موضوع این تصویبنامه را با بیمه‌گر منعقد می‌کند و متعهد به پرداخت حق بیمه مربوط است. ث- زیان‌دیده: هر شخصی که به سبب حوادث وسایل‌نقلیه موضوع قانون دچار©۱۱۴© زیان‌های بدنی یا مالی می‌شود. ماده ۲ – تعرفه حق‌بیمه وسایل‌نقلیه سواری شخصی که برای حمل انسان ساخته شده و ظرفیت مجاز آن با احتساب راننده حداکثر شش نفر است، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به‌شرح زیر تعیین می‌گردد: ظرفیت بارگیری نرخ در هزار الف – کمتر از چهار سیلندر ۶/۳ ب ـ چهار سیلندر ۵ پ ـ بیش از چهار سیلندر ۶/۵ تبصره ۱- نرخ حق‌بیمه برای وسایل‌نقلیه سواری چهار سیلندر پیکان، پراید و سپند پانزده درصد کمتر از نرخ سایر وسایل‌نقلیه چهار سیلندر می‌باشد. تبصره ۲ـ نرخ حق‌بیمه برای وسایل‌نقلیه سواری با کاربری آژانس، تاکسی، کرایه و مسافرکش شخصی درون شهری، بیست‌درصد و سواری کرایه و مسافرکش شخصی برون‌شهری، سی و پنج درصد بیشتر از حق‌بیمه وسایل‌نقلیه سواری مشابه است. ماده ۳- تعرفه حق‌بیمه وسایل‌نقلیه‌ای که ظرفیت مسافرگیری آنها بیش از شش نفر بوده (استیشن، ون، مینی‌بوس و اتوبوس) و برای حمل‌ونقل عمومی مسافر به کار می‌روند، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به‌شرح زیر تعیین می‌شود: تبصره - به وسایل‌نقلیه موضوع این ماده که متعلق به بیمه‌گذار بوده و مخصوص جابجایی کارکنان آن باشد یا درصورتی‌که متعلق به مراکز آموزشی بوده و مخصوص حمل‌ونقل دانش‌آموزان و دانشجویان باشد و نیز به وسایل‌نقلیه عمومی شهری بیست‌درصد در حق‌بیمه مربوط تخفیف داده خواهد شد. وسایل‌نقلیه موضوع این تبصره صرفاً از یک نوع تخفیف می‌توانند استفاده کنند. ماده ۴- تعرفه حق‌بیمه وسایل‌نقلیه بارکش که برای حمل بار به کار می‌روند، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به‌شرح زیر تعیین می‌شود: نوع و ظرفیت وسیله‌نقلیه نرخ در هزار الف ـ وسیله‌نقلیه با ظرفیت هفت نفر با احتساب راننده ۳/۱۰ (به ازای هر نفر مازاد بر هفت نفر و تا پانزده نفر (۱۵/۰) در هزار به نرخ این بند اضافه می‌شود.) ب ـ مینی‌بوس با ظرفیت شانزده نفر با احتساب راننده ۲/۱۳ (به ازای هر نفر مازاد بر شانزده نفر و تا بیست و شش نفر (۱/۰) در هزار به نرخ این بند اضافه می‌شود) پ- اتوبوس با ظرفیت بیست و هفت نفر با احتساب راننده و کمک راننده ۲/۲۰ (به ازای هر نفر مازاد بر بیست و هفت نفر (۴/۰) در هزار به نرخ این بند اضافه می‌شود.) ظرفیت بارگیری نرخ در هزار الف ـ تا یک تن ۴/۴ ب ــ بیش از یک تن تا سه تن ۳/۵ پ ـ بیش از سه تن تا پنج تن ۷/۶ ت ـ بیش از پنج تن تا ده تن ۶/۸ ث ـ بیش از ده تن تا بیست تن ۱۰ ج ـ بیش از بیست تن ۶/۱۰ تبصره – درصورتی‌که وسیله‌نقلیه بارکش برای حمل مواد منفجره به کار رود، پنجاه‌درصد و چنانچه برای حمل مواد سوختنی مایع و گازی‌شکل استفاده شود، بیست و پنج‌درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۵- تعرفه حق‌بیمه انواع موتورسیکلت بر اساس ظرفیت مجاز آن، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه‌گر برای هر نفر موضوع ماده (۴) قانون به‌شرح زیر تعیین می‌شود: انواع موتور سیکلت نرخ در هزار الف – موتور گازی ۹/۰ ب – موتور دنده‌ای یک سیلندر ۱/۱ پ – موتور دنده‌ای دو سیلندر و به بالا ۲/۱ ت- موتور دنده‌ای دارای سه چرخ یا سایدکار ۳/۱ ماده ۶- تعرفه حق‌بیمه آمبولانس، وسایل‌نقلیه ویژه حمل خون، حمل وسایل رادیولوژی و آتش‌نشانی با توجه به نوع و ظرفیت آنها بر اساس تعرفه وسایل‌نقلیه مشابه محاسبه خواهد شد. ماده ۷- تعرفه حق‌بیمه انواع وسایل‌نقلیه کشاورزی، راه‌سازی و ساختمانی معادل پنجاه درصد حق‌بیمه وسایل‌نقلیه بارکش با ظرفیت بیش از یک تن تا سه تن و تعرفه وسایل‌نقلیه ویژه حمل زباله و خیابان پاک‌کن‌ها معادل پنجاه‌درصد حق‌بیمه وسایل‌نقلیه بارکش بیش از پنج تن تا ده تن مندرج در تعرفه موضوع ماده (۴) تعیین می‌شود. ماده ۸– درصورت اتصال یدک به وسایل‌نقلیه موضوع این تصویبنامه، بابت اتصال هر یدک پانزده درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۹ – در مورد وسایل‌نقلیه‌ای که برای تعلیم رانندگی به کار می‌روند، پانزده درصد به حق ‌بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۱۰– در مورد وسایل‌نقلیه و موتور سیکلت‌هایی که برای مسابقات رانندگی به‌کار می‌روند، به ترتیب پنجاه‌درصد و سی‌درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۱۱– چنانچه از سال ساخت وسیله‌نقلیه بیش از پانزده‌سال گذشته باشد، به ازای هر سال مازاد بر پانزده‌سال دودرصد و حداکثر ده‌درصد به حق بیمه مربوط اضافه می‌شود. ماده ۱۲– درصورتی‌که در مدت بیمه، خسارتی از محل بیمه‌نامه پرداخت نشود، بیمه‌گر موظف است از سال دوم به بعد هنگام تجدید بیمه‌نامه، به‌شرح جدول زیر تخفیف‌هایی در حق بیمه مربوط اعمال نماید: سال دوم سال سوم سال چهارم سال پنجم سال ششم سال هفتم سال هشتم سال نهم و بعد ده درصد پانزده درصد بیست درصد سی درصد چهل درصد پنجاه درصد شصت درصد هفتاد درصد تبصره - درصورت انتقال قطعی مالکیت وسیله‌نقلیه، انتقال‌دهنده تا قبل از انقضای مدت اعتبار بیمه‌نامه می‌تواند تخفیف وسیله‌نقلیه منتقل‌شده را به وسیله‌نقلیه از نوع مشابه متعلق به خود یا اقارب درجه اول خود منتقل نماید. بیمه‌گر مکلف است سوابق تخفیف عدم‌خسارت وسیله‌نقلیه منتقل‌شده را به وسیله‌نقلیه جایگزین انتقال داده و تخفیف مربوط را با کسر تخفیف مدت باقی‌مانده وسیله‌نقلیه منتقل‌شده در بیمه‌نامه وسیله‌نقلیه جایگزین اعمال نماید. حق‌بیمه وسیله‌نقلیه منتقل‌شده در سررسید بیمه‌نامه آن بر اساس سوابق بیمه‌گذار جدید دریافت خواهد شد. ماده۱۳ و تبصره‌های ۱ و ۲- به موجب رأی شماره ۹۰۰ الی ۹۰۲ مورخ ۱۳/۵/۱۳۹۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است. ماده ۱۴ – به موجب رأی شماره ۹۰۰ الی ۹۰۲ مورخ ۱۳/۵/۱۳۹۳ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شده است. ماده ۱۵ – نرخ‌های مندرج در این تصویبنامه برای بیمه‌نامه‌های با مدت یک‌سال می‌باشد و چنانچه مدت بیمه‌نامه کمتر از یک‌سال باشد، حق‌بیمه آن به‌شرح جدول زیر محاسبه خواهد شد: مدت بیمه حق بیمه بر مبنای حق بیمه یک ساله تا پنج روز پنج درصد از شش روز تا پانزده روز ده درصد از شانزده روز تا سی روز پانزده درصد بیش از سی روز تا شصت روز بیست و پنج درصد بیش از شصت روز تا نود روز سی درصد بیش از نود روز تا صد و بیست روز چهل درصد بیش از صد و بیست روز تا صد و پنجاه روز پنجاه درصد بیش از صدو پنجاه روز تا صد و هشتاد روز شصت درصد بیش از صد و هشتاد روز تا دویست و هفتاد روز هشتاد درصد بیش از دویست و هفتاد روز تا سیصد و شصت و پنج روز صد درصد تبصره- ارایه بیمه‌نامه کمتر از یک‌سال برای وسایل‌نقلیه صفر کیلومتر و موتورسیکلت‌ها (اعم از صفر کیلومتر و کارکرده) مجاز نمی‌باشد. ماده ۱۶- چنانچه بیمه‌گذار بیمه‌گر جدیدی را برای تجدید بیمه‌نامه موضوع این آیین‌نامه انتخاب نماید، بیمه‌گر جدید موظف است با توجه به سوابق قبلی وی و با توجه به مفاد این آیین‌نامه نسبت به محاسبه و دریافت حق‌بیمه مربوط اقدام نماید. ماده ۱۷- تعرفه‌های موضوع این آیین‌نامه حداکثر نرخ‌های مجاز می‌باشد و بیمه‌گر می‌تواند بیمه شخص‌ثالث با نرخ‌های کمتر ارایه نماید، در هر حال مبنای ایفای تعهدات©۱۱۸© بیمه‌گر در مقابل زیان‌دیده، قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی آن می‌باشد. ماده ۱۸- درصورتی‌که مؤسسه یا سازمانی متعهد شود که اقساط حق‌بیمه شخص‌ثالث وسایل‌نقلیه متعلق به کارکنان خود و یا اقارب آنها را از حقوق آنان کسر و در وجه بیمه‌گر پرداخت نماید، بیمه‌گر مجاز است حق بیمه سالانه را به اقساط دریافت نماید. تبصره- سایر روش‌های فروش اقساطی بیمه‌نامه شخص‌ثالث ظرف شش‌ماه پس از ابلاغ این تصویبنامه توسط بیمه مرکزی تهیه و ابلاغ خواهد شد.() ماده ۱۹- فروش اجباری پوشش‌های مازاد بر میزان مقرر در ماده (۴) قانون ممنوع است، ولی بیمه‌گذار می‌تواند برای جبران خسارت‌های بدنی و مالی بیش از حداقل یاد‌شده بیمه اختیاری (مازاد)() تحصیل نماید. ماده ۲۰- بیمه‌گر مکلف است در ایفای تعهدات مندرج در قانون، خسارت زیان‌دیده را بدون لحاظ جنسیت و مذهب بر مبنای دیه مرد مسلمان (با رعایت مقررات مربوط به ماه حرام و غیر‌حرام) تا سقف تعهدات بیمه‌نامه و با لحاظ تبصره‌های ماده (۴) قانون پرداخت نماید. تعرفه‌های حق‌بیمه موضوع این تصویبنامه با احتساب تعهدات موضوع این ماده تعیین شده است. ماده ۲۱- در مواردی که پرداخت خسارت به صورت توافقی انجام نشده و موکول به ارایه رأی دادگاه شده است، مبنای ایفای تعهدات بیمه‌گر در خصوص خسارت‌های بدنی مبلغ ریالی دیه در زمان پرداخت آن (یوم‌الاداء) می‌باشد. زیان‌دیده موظف است ظرف پانزده روز از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا ظرف پانزده روز بعد از قطعی‌شدن رأی ابلاغی به وی مراتب را به بیمه‌گر اعلام و برای دریافت خسارت مراجعه نماید. عدم مراجعه زیان‌دیده یا مقصر حادثه ظرف مهلت مذکور موجب افزایش تعهدات بیمه‌گر نخواهد شد. ماده ۲۲– بیمه‌گر مکلف است حقوق متعلق به صندوق تأمین خسارت‌های بدنی، موضوع بندهای «الف» و «ب» ماده (۱۱) قانون را بلافاصله پس از دریافت از بیمه‌گذار به©۱۱۹© حساب مربوط واریز نماید. مبنای محاسبه سهم صندوق بابت بند «الف» ماده (۱۱) قانون، مجموع مبالغ دریافتی بیمه‌گر بابت پوشش تعهدات اجباری خواهد بود. ماده ۲۳- بیمه مرکزی موظف است نسبت به کاهش تدریجی حداکثر تا پنجاه درصد کارمزد فروش و هزینه‌های صدور بیمه‌نامه شخص‌ثالث بر مبنای کارمزدهای مصوب سال۱۳۸۷ اقدام نماید. ماده ۲۴- بیمه‌گر موظف است گزارش عملکرد بیمه شخص‌ثالث را هر سه‌ماه یک بار طبق نمونه‌های ابلاغی از سوی بیمه مرکزی تهیه و به بیمه مرکزی ارسال نماید. بیمه مرکزی با توجه به اطلاعات دریافتی، پیشنهادهای مستند و اصلاحی لازم را برای تعدیل حق بیمه مربوط پس از تأیید شورای‌عالی بیمه به هیأت‌وزیران ارایه می‌نماید. ماده ۲۵- بیمه مرکزی موظف است هر سال مبالغ ریالی حق‌بیمه‌های موضوع این تصویبنامه را به تفکیک انواع وسایل‌نقلیه محاسبه و به بیمه‌گر ابلاغ نماید. بیمه‌گر و نمایندگی‌های مربوط مکلفند جدول مبالغ حق‌بیمه را در معرض دید متقاضیان قرار دهند. ماده ۲۶- درصورت تخلف بیمه‌گر از مفاد این تصویبنامه مطابق ماده (۲۸) قانون و سایر قوانین و مقررات مربوط از جمله قوانین تعزیراتی برخورد خواهد شد. تبصره ـ درصورت افزایش نرخ حق‌بیمه توسط بیمه‌گر قبل از ابلاغ این آیین‌نامه اقدام مقتضی توسط مراجع قانونی از جمله بیمه مرکزی و سازمان تعزیرات حکومتی به‌عمل خواهد آمد. ماده ۲۷- نرخ‌های موضوع این تصویبنامه شامل مبالغ موضوع بند «ب» ماده (۳۷) قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران- مصوب ۱۳۸۹ـ() نیز می‌باشد. ماده ۲۸- این تصویبنامه از تاریخ ۱/۱/۱۳۹۰ لازم‌الاجرا خواهد بود©۱۲۰©.