معرفی: پیشگفتار تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یکی از مهمترین رویدادها در تاریخ انقلاب اسلامی و به‌ عنوان نقطه عطفی در تاریخ ملت ایران است. با حضور شکوهمند مردم در همه‌پرسی ۱۲فروردین‌ماه ۱۳۵۸، نظام «جمهوری اسلامی» با رأی مثبت اکثریت قریب به اتفاق کلیه کسانی که حق رأی داشتند، به عنوان نظام سیاسی کشور پذیرفته شد. پس از آن با هدایت‌ها و تأکیدات بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی(ره)، انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی برگزار گردید و نمایندگان منتخب ملت در این مجلس، متن پیش‌نویس قانون اساسی را که توسط برخی انقلابیون طراز اول تهیه شده بود، مورد بحث و بررسی قرار دادند و پس از تصویب، آن را برای تأیید نهایی ملت به رأی عمومی گذاردند. در همه‌پرسی روزهای یک‌شنبه و دوشنبه یازدهم و دوازدهم آذر ماه ۱۳۵۸ از مجموع آرای مأخوذه، ۵/۹۹ درصد نظر موافق خود را با این متن اعلام کردند و بدین‌ترتیب قانون اساسی نظام نوپای اسلامی، به تصویب نهایی مردم ایران رسید؛ قانونی که در کلام رهبر فقید انقلاب اسلامی به عنوان «بزرگترین ثمره جمهوری اسلامی» تعبیر گردید. این قانون در سال ۱۳۶۸ به دستور امام خمینی(ره) و به منظور رفع نقایص و اشکالات، مورد بازنگری قرار گرفت و هم اینک متن قانون اساسی مصوب سال ۱۳۵۸ با اصلاحات سال ۱۳۶۸ (مشتمل بر ۱۴ فصل و ۱۷۷ اصل)، به عنوان قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شناخته می‌شود. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به تصریح مقدمه آن «مبین نهادهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جامعه ایران بر اساس اصول و ضوابط اسلامی است که انعکاس خواست قلبی امت اسلامی می‌باشد و ملت با تمام وجود، نیل به آن را می‌طلبد و باید راهگشای تحکیم پای‌های حکومت اسلامی و ارایه‌دهنده طرح نوین نظام حکومتی بر ویرانه‌های نظام طاغوتی قبلی گردد.» لذاست که اجرای کامل و دقیق تمامی یکصد و هفتاد و هفت اصل قانون اساسی به عنوان یک مجموعه منسجم، به‌هم‌پیوسته و متأثر از هم، می‌تواند به استقرار کامل نظام جمهوری اسلامی ایران منجر شود و حرکتی صحیح و شتابان را به سوی استقرار و توسعه عدالت، به عنوان کلی‌‌ترین و اصلی‌ترین هدف شریعت و نظام موجب شود. از طرفی، قانون اساسی به‌منزله یک میثاق ملی علاوه‌بر ایجاد وحدت و همگرایی در میان تمامی شهروندان، اعم از اقوام، گروه‌ها، اقلیت‌ها، احزاب، جمعیت‌ها و ...، نقش بی‌بدیلی به عنوان فصل‌الخطاب برعهده دارد. همچنین تفوق قانون اساسی به‌عنوان قانون عالی و برتر، به‌گونه‌ای است که همواره وضع، تفسیر، تبیین و تشریح قوانین و مقررات دیگر باید با آن سنجیده شود. معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی رییس‌جمهور در راستای انجام مأموریت‌های محوله، تاکنون در چندین نوبت، حسب نیاز اقشار مختلف جامعه از جمله مدیران و کارشناسان اجرایی، استادان و دانشجویان حقوق و سایر علاقه‌مندان، مبادرت به تهیه و انتشار قانون یادشده در انواع و قطع‌های مختلف (اعم از رقعی، وزیری و ...) نموده است. مجموعه حاضر، چاپ پنجم (ویرایش سوم) قطع جیبی این اثر و از زمره آثار منتشره با عنوان «سری اطلاع‌رسانی عمومی قوانین» (سارع) است که هم‌‌زمان با سالروز تصویب قانون اساسی منتشر و تقدیم مخاطبان ارجمند می‌گردد. این مجموعه دارای ویژگی‌هایی به شرح ذیل می‌باشد: اول- درج متن اصول سابق: با توجه به درج و اعمال اصلاحات سال ۱۳۶۸ قانون اساسی در متن مجموعه، برای فراهم شدن امکان تحلیل حقوقی و مقایسه بین اصول جدید و اصول سابق، متن اصول پیشین در زیرنویس‌ها درج شده است. دوم - درج نظرات تفسیری و مشورتی شورای نگهبان: نظر به اینکه بر اساس اصل نود و هشتم قانون اساسی «تفسیر اصول قانون اساسی به‌عهده شورای نگهبان است و با تصویب سه‌چهارم آنان انجام می‌شود» تلاش شده است با استفاده از منابع معتبر و در دسترس، تمامی نظرات تفسیری شورای نگهبان، جمع‌آوری و در زیرنویس اصول مربوط درج گردد. مواردی نیز وجود دارد که شورای یادشده در مقام تفسیر اصول قانون اساسی، به حد نصاب سه‌چهارم دست نیافته، لذا نظرات مذکور وصف مشورتی یافته‌اند و علیرغم الزام‌آور نبودن این‌گونه نظرات، به منظور استفاده از مبانی استدلالی و سایر بهره‌برداری‌های لازم، در مجموعه حاضر درج شده است. در این خصوص، سعی گردیده تفکیک دقیقی میان نظرات تفسیری و مشورتی صورت گیرد؛ ملاک عمل در این ارتباط، اولاً متن نظر و تصریح یا عدم تصریح به نوع نظر در آن، ثانیاً پاسخ شورای نگهبان به استعلام شماره ۵۳۲۷/۷ مورخ ۱۳۶۹/۸/۲۹ اداره حقوقی دادگستری (مندرج در ذیل اصل۹۸) و ثالثاً کتاب «مجموعه نظریات شورای نگهبان» (چاپ دوم، ویرایش اول، تیرماه ۱۳۸۹) بوده است. در عین حال و در موارد ابهام یا تعارض میان ملاک‌های بالا، زیرنویس لازم درج شده است. لازم به ذکر است در راستای رعایت اختصار، به ارایه متن نظرات صادرشده از سوی شورای نگهبان اکتفا گردیده و حتی‌الامکان از درج استعلام‌های انجام‌شده از شورای نگهبان اجتناب شده است. سوم - درج برخی آیات قرآن کریم و روایات معصومین(ع): نظر به اینکه بسیاری از اصول قانون‌اساسی جمهوری اسلامی ایران نشأت‌گرفته از مبانی دین مبین اسلام می‌باشد بر همین اساس برخی از آیات و روایات مرتبط به این قانون با ترجمه فارسی آنها در مجموعه حاضر، آورده شده است. چهارم- درج فهرست تفصیلی قانون اساسی: برای دسترسی سریع به محتوای کلی اصول قانون‌اساسی، فهرست تفصیلی اصول یکصد و هفتاد و هفت‌گانه مندرج در مجموعه، تهیه و در ابتدای آن درج شده است. پنجم- واژه‌نامه تفصیلی: به‌منظور تسهیل و تسریع در دسترسی خوانندگان محترم به اصول موردنظر، واژه‌نامه‌ای مبتنی بر کلمات مهم و کلیدی تهیه و در پایان مجموعه گنجانده شده است. و در نهایت برای اینکه وظیفه روشنگری در تهیه این مجموعه تا حد امکان به‌صورت کامل اجرا گردد، در مواردی که بیان نظر تکمیلی و یا تنقیحی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات ضرورت داشته، توضیحات لازم در زیرنویس اصول مرتبط همراه با علامت معاونت درج گردیده است. امید است یکایک عزیزان و خوانندگان محترم با ارایه و اعلام نظرات، انتقادات و پیشنهادهای خویش ما را در ادامه راه یاری فرمایند. لعیا جنیدی معاون حقوقی رییس‌جمهور شماره جلد: ۱ تعداد جلد: ۱ دوره چاپ: ۵ سال انتشار: ۱۳۹۷ فصل انتشار: ۳۱ ماه انتشار: ۹ تعداد صفحه: ۲۵۶ قیمت روی جلد: ۱۶۰۰۰۰ قیمت نسخه اینترنتی: ۳۵۰۰۰ تعداد چاپ: ۱۰۰۰ گواهینامه: ایران. قانون اساسی (جمهوری اسلامی) مجموعه تنقیحی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مشتمل بر قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران با اصلاحات سال ۱۳۶۸.../ تهیه و تنظیم: امور تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات؛ تدوین و تنقیح: سید رحمان سلامت؛ اکبر رسولی؛ زیرنظر: مهدی مهدی‌زاده، سیدرحمان سلامت؛ گردآوری آیات و روایات: سید مرتضی خلخالی. تهران: ریاست‌جمهوری، معاونت حقوقی، معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، اداره چاپ و انتشار ۱۳۹۷. فهرست نویسی براساس اطلاعات فیپا قانون اساسی- ایران ایران. ریاست جمهوری. معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات. اداره چاپ و انتشار رده‌بندی کنگره: چ۱۳۹۷ ‌۸‌ی/۵۱۳۶۸/۲۰۶۴KMH رده‌‌بندی دیویی: ۵۵۰۲۳/۳۴۲ شماره کتابشناسی ملی: ۵۴۳۹۲۶۱ شماره پرونده: ۲۰۱-۵-۰-۵-۲ شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۸۸۰۴-۳۸-۳ شماره کتابخانه: ۵۴۳۹۲۶۱ در فروشگاه اینترنتی: ۱ آدرس کتاب: