معرفی: در فرهنگ قرآنی و سیره و روایات معصومین (علیهم‌السلام) به مشورت تأکید زیادی شده است. آیاتی همچون «وَ شـاوِرْهُمْ فِی الْـاَمْرِ فَاِذا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَی اﷲِ» (آل عمران ـ ۱۵۸) و «وَ اَمْرُهُمْ شُوری بَیْنَهُمْ» (الشوری ـ ۳۸) و همچنین رفتار پیامبر اکرم حضرت محمد (صلّی‌الله علیه و آله و سلم) در جنگ احزاب و مشورت با اصحاب و پذیرش پیشنهاد جناب سلمان (رحمه‌الله علیه) برای حفر خندق در اطراف شهر مدینه‌النبی به‌منظور دفاع در برابر حمله کفار و مشرکان و یا بیان گوهر‌بار امیرالمؤمنین حضرت علی (علیه‌السلام) «مَنِ ٱسْتَبَدَّ بِرَأیِهِ هَلَکَ وَ مَنْ شـاوَرَ الرِّجـالَ شـارَکَهَا فی عُقُولِها- کسی که نسبت به نظر و رأی خود استبداد و‌رزد، هلاک می‌شود و کسی که با افراد مشورت کند، در عقل آنان شرکت جسته است.» (نهج‌البلاغه- حکمت۱۶۱)، همگی حکایت از جایگاه و اهمیت مشورت در دین مبین اسلام دارد. بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام خمینی (ره) که مجدّد دین مبین اسلام در عصر حاضر به حساب می‌آیند، با تکیه بر اندیشه ناب اسلامی، در تاریخ ۱۳۵۸/۲/۹ دستور وضع مقررات مربوط به تشکیل شوراها و اجرای آن را صادر فرمودند. متعاقباً با تکیه بر مبانی دینی و در تبعیت از این فرمان تاریخی، موضوع شوراهای اسلامی کشوری در اصول متعدد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یعنی اصول ششم، هفتم، یکصدم تا یکصد و سوم، یکصد و پنجم و یکصد و ششم مورد تأکید و تبیین قرار گرفت. هر چند اقدام عملی برای برگزاری انتخابات شوراهای اسلامی کشور پس از تصویب دو لایحه قانونی در سال۱۳۵۸ توسط شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران و نیز تصویب دو قانون در سال‌های ۱۳۶۱و ۱۳۷۵ توسط مجلس شورای اسلامی، به علل مختلف با تأخیر بسیار و در سال۱۳۷۷ صورت گرفت و اولین شوراهای‌ اسلامی‌ شهر و روستا در سال ۱۳۷۸ تشکیل ‌گردید، ولی این نهاد مردمی که در واقع نقش یک قوه مقننه محلی را ایفا می‌کند، با سرعت قابل قبولی جایگاه خود را در بین سایر نهادهای حکومتی پیدا کرد و به مرور رشد قابل توجهی یافت. فارغ از قوانینی که برای تشکیل انجمن‌شهر و غیره پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به تصویب رسیده، قوانین متعددی مربوط به شوراهای اسلامی کشوری، از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران تاکنون تصویب شده که اهمّ آن عبارتست از: اول‌ ـ لایحه ‌قانونی شوراهای ‌محلی مصوب ۱۳۵۸/۴/۳ شورای ‌انقلاب جمهوری‌ ‌اسلامی ایران. دوم‌ ـ ‌لایحه ‌قانونی انتخابات شوراهای ‌شهر و طریقه اداره ‌آن مصوب ۱۳۵۸/۷/۱ شورای ‌انقلاب جمهوری اسلامی ایران. سوم ‌ـ قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشور مصوب ۱۳۶۱/۹/۱ مجلس شورای اسلامی. چهارم ـ ‌قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری و انتخابات شوراهای مزبور مصوب ۱۳۶۵/۴/۲۹ مجلس شورای اسلامی. پنجم ‌ـ ‌قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، مصوب ۱۳۷۵/۳/۱ مجلس شورای اسلامی. البته اغلب قوانین مذکور و به خصوص فقره پنجم، به مرور با اصلاحات و الحاقات متعددی همراه شده و مقررات فراوانی نیز در ارتباط با آنها به تصویب رسیده است که در جای خود بدان اشاره خواهد شد. معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری در راستای انجام وظایف ذاتی خود در تهیه و انتشار مجموعه‌های تنقیحی قوانین و مقررات موضوعی، با استفاده از بخشی از کد ۱۰۱ (شوراهای مردمی)که یکی از ۹۱ کد موضوعی مورد استفاده در این حوزه می‌باشد، در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۴ و عمدتاً با محور قرار دادن ‌قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵، به تهیه و انتشار مجموعه قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، مبادرت نمود. سپس این معاونت با توجه به استقبال به‌عمل‌آمده از سوی مخاطبان، از سال۱۳۹۰ تاکنون به انتشار چاپ‌های سوم تا هشتم این اثر (که در قطع رقعی چاپ شده) همراه با برخی ویژگی‌های جدید اقدام کرده است. مهمترین ویژگی درخور توجه که در چاپ حاضر نیز انعکاس یافته، آن است که نظر به عدم نسخ صریح برخی قوانین مربوط به شوراهای اسلامی کشوری به موجب قوانین بعدی، برخی از احکام قوانین قبلی هنوز معتبر به ‌نظر می‌رسد، لذا سعی شده تا حد امکان و با انجام بررسی‌های لازم و اخذ نظر مدیران و کارشناسان محترم وزارت کشور و شورای‌عالی استان‌ها، مواردی که در قوانین قبلی معتبر و قابل استناد به نظر می‌رسید، در زیرنویس مواد ‌قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵/۳/۱ مجلس شورای اسلامی، درج شود و اینک این معاونت، به انتشار چاپ حاضر این مجموعه (که در قطع وزیری منتشر می‌شود) با لحاظ آخرین تغییرات در قانون مربوط و آیین‌نامه‌های آن مبادرت کرده است. در استفاده از مجموعه حاضر توجه به ویژگی‌های زیر لازم می‌باشد: اول: مجموعه حاضر تا مهر ماه ۱۳۹۷ از حیث قوانین و آیین‌نامه‌های مندرج در مجموعه، به‌هنگام می‌باشد. دوم: ‌پس از تصویب قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب۱۳۷۵، اصلاحات و الحاقات متعددی در مقاطع مختلف زمانی در آن به‌عمل آمد که بیشترین تغییر در قانون مذکور مربوط به اصلاح آن در تاریخ ۱۳۸۶/۸/۲۷ می‌باشد. در اصلاحیه مذکور، در تنظیم و جابجایی مواد قانون قبلی و درج مواد جدید، بی‌دقتی‌هایی صورت گرفته بود که منشأ مشکلات متعددی می‌گردید. در جریان ابلاغ قانون اصلاحی مصوب ۱۳۹۶/۴/۲۰، رییس مجلس شورای اسلامی علاوه بر قانون اصلاحی مورد اشاره، متنی با عنوان «قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵/۳/۱ و اصلاحات بعدی آن» را به پیوست ارسال نمود که مستند آن بند (۵-۱) ماده ۳ قانون تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور مصوب سال ۱۳۸۹ عنوان شده است. در این متن پیوست، پس از اعمال اصلاحات و الحاقات متعدد در متن قانون، شماره مواد آن در قالب ۱۰۸ ماده، باز تنظیم شده؛ این نکته لازم به ذکر است که این تنظیم شماره مواد و اعمال اصلاحات و الحاقات (به‌ویژه با لحاظ نکات ذیل) مصوب مجلس شورای اسلامی نیست. فارغ از مباحث مربوط به بند(۵-۱) ماده ۳ قانون تدوین و تنقیح قوانین و مقررات کشور در انجام چنین اقدامی، نکاتی به شرح زیر در خصوص این متن و نحوه انعکاس آن در مجموعه حاضر، قابل ذکر است: ۱- در این مجموعه، ترتیب مندرج در متن پیوست مورد اشاره، مبنای عمل این معاونت قرار گرفته است. درعین‌حال، با تهیه جدولی ناظر بر مقایسه شماره مواد پیشین و جدید و نیز درج شماره پیشین مواد در زیرنویس هر ماده، امکان لازم برای آگاهی و استفاده مخاطبان فراهم شده است. ۲- در متن پیوست مورد اشاره، تمامی اصلاحات و الحاقات قانون اعمال گردیده اما تاریخ اصلاح یا الحاق مواد، تبصره‌ها و بندها حذف شده که این امر موجب عدم آگاهی مردم و مجریان از سیر تطورات قانون و بالتبع آثار مترتب بر آن است. لذا با توجه به اهمیت تاریخ تصویب احکام قانونی، نسبت به درج زیرنویس لازم، ناظر بر اعلام تاریخ اصلاح یا الحاق مواد، تبصره‌ها و بندها اقدام شده است. همچنین در اعمال این اصلاحات، «ماده۱ مکرر» قانون حذف شده که دلیلی بر حذف آن یافت نگردید، لذا با توجه به آثار قانونی مترتب بر آن در زیرنویس مربوط تذکر لازم درج شده است. ۳- تغییرات شکلی ایجاد شده به تغییر در شماره مواد محدود نشده بلکه اولاً چنانچه در متن قانون نیز به شماره ماده‌ای اشاره گردیده آن شماره نیز تغییر کرده که در این مجموعه نیز به ناگزیر از آن تبعیت شده است، ثانیاً استفساریه‌های قانون به درون متن انتقال یافته که به دلیل بر هم خوردن انسجام قانون و توالی مواد آن، در این مجموعه این موارد در زیرنویس‌ها درج شده است. ۴- در مواردی، باز تنظیم متن قانون متضمن ایراداتی از قبیل اعمال نادرست ویرایش‌های ادبی بدون نظر قانونگذار گردیده که مراتب بدون اعمال در متن مجموعه در زیرنویس مربوط تذکر داده شده است. سوم: قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب۱۳۷۵، دارای آیین‌نامه‌های متعددی است که پس از آخرین اصلاحات به عمل آمده در قانون مذکور، به تناسب تغییرات صورت‌گرفته در قانون، اصلاحات لازم در آن انجام نشده است. حسب بررسی به عمل آمده موارد متعددی در آیین‌نامه‌های مذکور مشاهده می‌شود که مغایر قوانین اصلاحی می‌باشد و بدین لحاظ قابلیت استناد ندارد؛ در عین حال چون تا زمانی که مرجع وضع آیین‌نامه‌های مورد اشاره مبادرت به اصلاح آن نکرده، مجوزی برای اصلاح آن در این مجموعه وجود ندارد، لذا سعی شده است در حد امکان در زیرنویس مواد مربوط، به این مغایرت‌ها اشاره گردد. ضمناً در آیین‌نامه‌های مورد اشاره نیز که تحت عناوین متفاوت و در زمان‌های مختلف تصویب شده، احکام متعددی مشاهده می‌شود که تکراری و یا بعضاً مغایر با احکام قبلی است بدون اینکه به نسخ احکام قبلی تصریح شده باشد. در این ارتباط نیز مناسب است مسؤولان ذی‌ربط ضمن استفاده از موارد مندرج در این مجموعه، آیین‌نامه‌های متعدد قانون مذکور را بازبینی کنند و به تناسب قانون معتبر موجود و همچنین مغایرت‌های مورد اشاره بین آیین‌نامه‌های موصوف، اصلاحات لازم را در آن به عمل آورند و برای تصویب به هیأت‌وزیران تقدیم نمایند. لازم به ذکر است برای بهره‌گیری بهتر مخاطبان از مجموعه، در بخش آیین‌نامه‌ها، مواردی که دارای ارتباط موضوعی بوده‌اند در کنار یکدیگر درج شده‌اند. چهارم: آن ‌دسته از دستورالعمل‌هایی که حسب تکلیف محول‌شده، توسط شورای‌عالی استان‌ها به تصویب رسیده از دبیرخانه شورای‌عالی دریافت و پس از هماهنگی‌های لازم در این مجموعه درج شده است. همچنین در این چاپ، مؤکداً نظرات وزارت کشور و دبیرخانه شورای یادشده در خصوص این اثر دریافت و در موارد مربوط اعمال گردیده است که مراتب تقدیر خود را در این ارتباط اعلام می‌دارد. پنجم: بخشنامه‌های مرتبط که از سوی قوه قضاییه و معاون اول رییس جمهور صادر شده نیز در مجموعه حاضر مورد توجه قرار گرفته است. ششم: با توجه به لازم‌الرعایه بودن آرای هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ناظر به ایجاد وحدت رویه و همچنین ابطال مقررات مغایر با قانون و شرع، سعی شده است تمامی آرای مذکور که به موضوع این مجموعه مربوط می‌باشد، در زیرنویس مواد مربوط درج گردد. هفتم: هرچند نظرات مشورتی اداره‌کل ‌حقوقی ‌قوه‌ قضاییه لازم‌الاتباع نمی‌باشد، ولی چون در بسیاری از موارد می‌توان از مبانی استدلالی و نتایج استنباطی آن برای تبیین و تحلیل موضوعات حقوقی بهره برد، لذا در این مجموعه در حدی که امکان دسترسی به نظرات مذکور مرتبط به موضوع حاصل گردیده، از این نظرات استفاده شده و در زیرنویس موارد مربوط درج گردیده و چنانچه نظر توضیحی و تنقیحی از سوی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین‌ و مقررات ضروری تشخیص داده شده، با درج ‌نشان معاونت در ادامه نظر آمده‌ است. هشتم: به منظور تسهیل و تسریع در دسترسی مخاطبان عزیز به مواد مورد نظر، واژه‌نامه تفصیلی مبتنی بر واژه‌های کلیدی قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب۱۳۷۵، بر مبنای شماره‌گذاری جدید قانون، تهیه و در پایان مجموعه گنجانده شده است. نهم: برای تسهیل و تسریع در دسترسی مخاطبان محترم به مندرجات مجموعه، فهرست فصول قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵ و همچنین فهرست تاریخی قوانین و مقررات مندرج در مجموعه، تهیه و در ابتدای مجموعه درج شده است. برای اینکه وظیفه روشنگری در تهیه این مجموعه تا حد امکان به صورت کامل اجرا گردد، در مواردی که بیان نظر توضیحی و یا تنقیحی معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات درباره موضوعی ضرورت داشته، نظر مذکور با درج نشان و علامت اختصاری آن معاونت در زیرنویس‌ها آمده است. امید است تهیه و تقدیم این اثر، برای عموم مردم و به‌ویژه تمامی مجریان و ناظران امر انتخابات و نیز دست اندرکاران شوراهای اسلامی کشور، منشأ آثار و برکات بسیار شود و مخاطبان محترم با ارایه نظرات، راهنمایی‌ها و پیشنهادهای خویش، ما را در ارتقای کیفی مجموعه‌های بعدی راهنما و یاور باشند. لعیا جنیدی معاون حقوقی رییس‌جمهور شماره جلد: ۱ تعداد جلد: ۱ دوره چاپ: ۱ سال انتشار: ۱۳۹۷ فصل انتشار: ۳۱ ماه انتشار: ۸ تعداد صفحه: ۲۷۲ قیمت روی جلد: ۲۵۰۰۰۰ قیمت نسخه اینترنتی: ۸۵۰۰۰ تعداد چاپ: ۲۰۰۰ گواهینامه: ایران، قوانین و احکام مجموعه تنقیحی قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران و مقررات مرتبط مشتمل.../ تهیه و تنظیم: امور تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات؛ تدوین و تنقیح: مریم عامری، سید رحمان سلامت؛ زیر نظر: مهدی مهدی‌زاده و سید رحمان سلامت. تهران: ریاست جمهوری، معاونت حقوقی؛ معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات؛ اداره چاپ و انتشار؛ ۱۳۹۷. فهرست‌نویسی بر اساس اطلاعات فیپا ۱- ایران- شوراهای اسلامی - قوانین و مقررات ۲- ایران - شهرداران – انتخابات – قوانین و مقررات ایران، ریاست جمهوری. معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات. اداره چاپ و انتشار رده‌بندی کنگره: ۲۸۱۳۹۷آ/۲۹۴۳ KMH رده‌بندی دیویی: ۵۵۰۹/۳۴۲ شماره کتابشناسی ملی: ۵۴۲۹۷۹۸ شماره پرونده: ۱۰۱-۵-۰-۱-۲ شابک: ۹۷۸--۶۰۰-۸۸۰۴-۳۹-۰ شماره کتابخانه: ۵۴۲۹۷۹۸ در فروشگاه اینترنتی: ۱ آدرس کتاب: