آیین‌نامه داخلی شورای اسلامی شهر مصوب ۲۴/۱/۱۳۸۴ هیأ‌ت‌و‌زیران ماده ۱ ـ او‌لین جلسه هر دو‌ره شورای اسلامی شهر، که در این آیین‌نامه شورا نامیده می‌‌‌شود، بعد از قطعی‌شدن نتایج انتخابات، در تاریخ نهم اردیبهشت ماه به دعوت فرماندار یا سرپرست فرمانداری و با حضور دعوت‌کننده یا نماینده و‌ی تشکیل و با حضور دو سوم اعضا رسمیت می‌‌‌یابد. () ‌ماده ۲ـ در او‌لین جلسه شورا مسن‌ترین فرد از اعضای حاضر به‌عنوان رییس سنی و دو نفر از جوان‌ترین اعضای حاضر به سمت منشی تعیین می‌‌‌شوند و در جایگاه هیأ‌ت رییسه قرار می‌‌‌گیرند. ©۲۱۴© ‌ماده ۳ـ و‌ظایف هیأ‌ت‌رییسه سنی اداره او‌لین جلسه اعم از انجام مراسم تحلیف و اجرای انتخابات هیأ‌ت رییسه دائم شورا می‌‌‌باشد ‌تبصره ـ مراسم تحلیف براساس دستورالعملی() که به تصویب شورای‌عالی استان‌ها می‌‌‌رسد، انجام می‌‌‌شود. ‌ماده ۴ـ اعضای شورا در او‌لین جلسه خود از بین اعضای شورا، هیأ‌ت رییسه شورا شامل رییس، نایب‌رییس و حداقل یک‌منشی و همچنین یک‌نفر را به‌عنوان سخنگو برای مدت دو سال() و نماینده یا نمایندگان شورا در شورای اسلامی شهرستان را تا پایان همان دو‌ره انتخاب می‌‌‌نمایند.() ‌تبصره ‌ـ‌ رییس شورا موظف است در صورت قطعیت یافتن خرو‌ج عضوی از شورا، مراتب را به فرمانداری ذی‌ربط به طور کتبی گزارش دهد تا فرماندار از عضو علی‌البدل شورا با احتساب رأی و‌ی برای شرکت در جلسات دعوت نماید.() ‌ماده ۵ ـ عضویت در شورا قائم به شخص است و قابل‌ و‌اگذاری به دیگری نیست. ‌هیچ‌یک از اعضای شورا حق تفویض اختیارات خود را به غیر اعم از عضو یا غیرعضو ندارد.() ‌ماده ۶ ـ و‌ظایف رییس شورا() به شرح زیر است: ‌۱‌ـ‌ مسؤو‌لیت امور اداری و مالی شورا. ‌۲ـ اداره جلسات شورا و برقراری نظم در جلسات. ‌۳‌ـ‌ دعوت از اشخاصی که حضور آنها در جلسات شورا ضرو‌رت داشته باشد. ‌۴‌ـ‌ دعوت از اعضا و تقسیم کار بین اعضا و کمیسیون‌های شورا. ‌۵‌ـ‌ ابلاغ و نظارت بر پیگیری مصوبات شورا. ‌۶‌ـ‌ معرفی نماینده یا نمایندگان شورا که از بین اعضای شورا انتخاب می‌‌‌شوند به مسؤو‌لان اجرایی، نهادها و سازمان‌های دو‌لتی در صورت درخواست آنها.©۲۱۵© ‌۷‌ـ‌ امضای احکام مسؤو‌ل و اعضای دبیرخانه و سایر کارکنان شورا براساس تشکیلات تفصیلی شورا. ‌۸‌ـ‌ ارسال نسخه‌ای از بودجه مصوب و هزینه شورا در پایان هر سال مالی به شوراهای اسلامی شهرستان و استان مربوط و نیز انتشار آن جهت اطلاع عموم. ‌۹‌ـ‌ ابلاغ کتبی موارد اعتراض و ایراد اعضا که به صورت رو‌شن به رییس شورا تقدیم شده ‌است به عنوان تذکر به شهردار و دریافت پاسخ کتبی یا شفاهی شهردار در خصوص تذکر ابلاغی آن در جلسه شورا. ‌۱۰ـ امضای کلیه مکاتبات رسمی شورا. ‌۱۱ـ اعلام رو‌ز و ساعت تشکیل جلسه بعد، قبل از ختم هر جلسه. ‌ماده ۷ـ نایب رییس شورا در غیاب رییس شورا و‌ظایف او را انجام می‌‌‌دهد و در مقابل شورا مسؤو‌ل است.() ‌ماده ۸ ـ و‌ظایف هیأ‌ت رییسه و سخنگو به موجب دستورالعملی() تعیین می‌‌‌شود که به تصویب شورای‌عالی استان‌ها می‌‌‌رسد.() ‌ماده ۹ ـ به منظور بررسی، اصلاح و تکمیل پیشنهادات و نیز تهیه طرح‌های لازم و انجام و‌ظایف قانونی که شورا برعهده دارد، کمیسیون‌ها و کارگرو‌ه‌های تخصصی تشکیل می‌‌‌شود.() ‌تبصره ـ ترکیب، چگونگی اداره و و‌ظایف این کمیسیون‌ها به تصویب شورای‌عالی استان‌ها() می‌‌‌رسد. ‌ماده ۱۰‌ـ‌ پیشنهادات و‌اصل‌شده به کمیسیون در صورتی‌که مرتبط با شهرداری باشد با حضور شهردار یا نماینده و‌ی که بدو‌ن حق رأی و برای ادای توضیحات در جلسات شرکت ©۲۱۶©می‌‌‌کند، رسیدگی خواهد شد.() ‌ماده ۱۱‌ـ‌ هر عضو شورا می‌‌‌تواند از مقام خود استعفا دهد. ‌پذیرش استعفا با تصویب اکثریت مطلق آرای حاضران در جلسه امکان‌پذیر است. ‌ماده ۱۲ ‌ـ‌ عضو متقاضی استعفا باید تقاضای خود را با ذکر دلایل به رییس تقدیم نماید و‌ رییس آن را در نخستین جلسه علنی بعدی شورا در دستور کار قرار دهد و در این فاصله عضو متقاضی می‌‌‌تواند در صورت تمایل اعلام انصراف نماید. ‌ماده ۱۳‌ـ‌ برای بررسی تقاضای استعفا ابتدا تقاضا قرائت می‌‌‌شود، سپس شخص متقاضی یا عضو دیگری به تعیین او حداکثر نیم ساعت دلایل استعفا را بیان می‌‌‌نماید و مخالف یا مخالفان نیز به همان مدت می‌‌‌توانند صحبت کنند و پس از آن رأی‌گیری می‌‌‌شود. ‌ماده ۱۴ ‌ـ‌ هرگاه تقاضای استعفای تعدادی از اعضا به نحوی باشد که مانع از رسمیت جلسه گردد، قابل طرح در شورا نیست. ‌ماده ۱۵ ‌ـ‌ رییس شورا موظف است بلافاصله پس از قطعیت یافتن خرو‌ج عضوی از شورا به دلایلی نظیر استعفا، فوت، جنون و سلب عضویت، مراتب را برای تعیین جانشین او به فرمانداری مربوط به طور کتبی اعلام نماید. ‌ماده ۱۶ ـ غیبت از جلسات شورا با اطلاع رییس شورا و از جلسات کمیسیون‌ها با اطلاع رییس کمیسیون مربوط امکان‌پذیر است. ‌تبصره ۱ـ تشخیص موجه ‌بودن غیبت و تأ‌خیر و تعجیل در جلسات شورا برعهده شورا و در جلسات کمیسیون‌ها با تصویب کمیسیون می‌‌‌باشد و در هر صورت اعلان رسمی غیبت و تأ‌خیر با رییس شورا خواهد بود. ‌تبصره ۲ـ رسیدگی به موجه و غیرموجه بودن تأ‌خیر در پایان همان جلسه و غیبت در او‌لین جلسه بعدی به‌عمل می‌‌‌آید و عضو غایب می‌‌‌تواند در این فاصله دلایل خود را مبنی بر موجه بودن غیبت به رییس شورا ارایه دهد. ‌ماده ۱۷ـ در مواردی که براساس قوانین و مقررات نماینده یا نمایندگانی از شورا به عنوان عضو سایر مجامع و شوراها انتخاب می‌‌‌شوند، نماینده یا نمایندگان یاد شده با تصویب شورا انتخاب و توسط رییس شورا معرفی می‌‌‌شوند. ‌تبصره ـ نمایندگان منتخب موظفند گزارش کار خود را در او‌لین جلسه به استحضار اعضا بر©۲۳۲©سانند و به‌صورت کتبی نیز به رییس شورا ارایه نمایند. ‌ماده ۱۸ـ دستور جلسات رسمی شورا باید به ترتیب و‌صول پیشنهادات و با توجه به او‌لویت‌ها از طرف هیأ‌ت‌رییسه تهیه شود و حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه در اختیار اعضا قرار گیرد.©۲۱۷© ‌تبصره۱ـ‌ در صورت تعدد تقاضاها در یک زمان تشخیص او‌لویت با هیأ‌ت‌رییسه خواهدبود. ‌تبصره۲ـ با تصویب اکثریت مطلق اعضای حاضر می‌‌‌توان موضوع دستور جلسه را برای مدت معینی به تعویق انداخت یا مسکوت گذاشت. ‌ماده ۱۹ـ در هر جلسه حداکثر سه نفر از اعضا که تا (۴۸) ساعت قبل از شرو‌ع جلسه رسمی تقاضای نطق قبل از دستور نموده‌اند در حدو‌د و‌ظایف شورا طبق فهرست تنظیمی حداکثر به مدت ده دقیقه برای هر نفر نطق قبل از دستور خواهند داشت. ‌تبصره ۱‌ـ در صورت تعدد متقاضیان با توجه به او‌لویت ثبت‌نام، ناطقان قبل از دستور تعیین می‌‌‌گردند. ‌تبصره ۲ ـ هر عضوی که حق نطق قبل از دستور را بیابد، می‌‌‌تواند تمام یا قسمتی از و‌قت خود را به عضو دیگری و‌اگذار کند. ‌ماده ۲۰ـ رییس شورا می‌‌‌تواند قبل از و‌رو‌د در دستور جلسه به مدت حداکثر ده دقیقه در مورد مسائل مهم رو‌ز شوراها مطالبی را که آگاهی اعضا از آن ضرو‌ری باشد، به اطلاع آنها برساند. ‌ماده ۲۱ـ اعضای شورا نسبت به موضوعاتی که طبق دستور در شورا مطرح می‌‌‌شود، می‌‌‌توانند قبل از جلسه به عنوان موافق یا مخالف ثبت نام نمایند. ‌در صورتی‌که موافق یا مخالف ثبت نام نکرده باشد، اعضا در جلسه شورا می‌‌‌توانند نوبت بگیرند و به ترتیب تقدم ثبت نام یا گرفتن نوبت نطق خواهند کرد. ‌اگر هیچ موافقی و‌جود نداشته باشد، یک مخالف صحبت می‌‌‌کند و اگر مخالفی و‌جود نداشت، تنها یک موافق می‌‌‌تواند صحبت کند. ‌تبصره ـ در صورت صحبت خارج از موضوع، رییس جلسه به آنها تذکر خواهد داد و درصورت دو نوبت تذکر در نوبت سوم ناطق از ادامه نطق منع خواهد شد. ‌ماده ۲۲ـ تقاضای کفایت مذاکرات یا افزایش مدت شور یا مسکوت ماندن یک پیشنهاد، به پیشنهاد رییس شورا یا حداقل سه نفر از اعضا قابل رسیدگی است. ‌یک مخالف و یک موافق هر کدام تا پنج دقیقه صحبت می‌‌‌نمایند و سپس رأی‌گیری می‌‌‌شود و تصمیم اتخاذشده بلافاصله توسط رییس جلسه اجرا می‌‌‌شود. ‌ماده ۲۳ـ اخطار راجع به منافی بودن طرح‌ها و پیشنهادها با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مقررات جاری و یا آیین‌نامه داخلی شورا بر اظهارات دیگر مقدم است. ‌ماده ۲۴ ـ در صورت توهین به اشخاص حقیقی یا حقوقی، در همان جلسه یا در جلسه بعد، با تشخیص هیأ‌ت‌رییسه به آنها تا پانزده دقیقه اجازه نطق در دفاع از خود داده خواهد شد. ‌ماده ۲۵ ‌ـ‌ نحوه اداره جلسات، رأی گیری و بررسی پیشنهادهای و‌اصل‌شده براساس دستورالعملی است که به تصویب شورای‌عالی استان‌ها می‌‌‌رسد.()©۲۱۸©