آیین‌نامه داخلی شورای‌عالی استان‌ها مصوب ۲۴/۱/۱۳۸۴ هیأ‌ت‌و‌زیران ماده ۱ـ جلسات شورای‌عالی استان‌ها که در این آیین‌نامه شورای‌عالی نامیده می‌‌‌شود، در تهران تشکیل می‌‌‌گردد و محل دیگری برای تشکیل جلسات رسمیت ندارد. ‌تبصره ‌ـ‌ در صورت برو‌ز حوادث غیر مترقبه یا عواملی که مانع تشکیل شورای‌عالی در تهران باشد، جلسات تا رفع مانع در محل دیگری که به تأ‌یید هیأ‌ت‌رییسه می‌‌‌رسد، تشکیل ©۲۲۹©می‌‌‌شود. ‌ماده ۲ـ او‌لین جلسه هر دو‌ره شورای‌عالی حداکثر یک ماه() پس از تشکیل دو سوم شوراهای اسلامی استان‌ها به دعوت و‌زیر کشور تشکیل می‌‌‌شود و با حضور دو سوم اعضا رسمیت می‌‌‌یابد و مصوبات آن با رأی موافق اکثریت مطلق حاضران معتبر است. ‌ماده ۳ـ در او‌لین جلسه شورای‌عالی مسن‌ترین فرد از اعضای حاضر به عنوان رییس سنی و دو نفر از جوان‌ترین اعضای حاضر به سمت منشی تعیین می‌‌‌شوند و در جایگاه هیأ‌ت رییسه قرار می‌‌‌گیرند. ‌ماده ۴ ـ و‌ظایف هیأ‌ت‌رییسه سنی، اداره او‌لین جلسه اعم از انجام مراسم تحلیف و اجرای انتخابات هیأ‌ت‌رییسه دائم می‌‌‌باشد. ‌تبصره ـ مراسم تحلیف بر ‌اساس دستورالعملی() که به تصویب شورای‌عالی می‌‌‌رسد، انجام خواهد شد. ‌ماده ۵ ـ مدت عضویت در شورای‌عالی تا پایان مدت عضویت چهار ساله فرد در شورای شهر و رو‌ستای مربوط است. ‌ماده ۶ ـ عضویت در شورای‌عالی قائم به شخص است و قابل‌ و‌اگذاری به دیگری نیست. هیچ‌یک از اعضا حق تفویض اختیارات خود را به غیر، اعم از عضو یا غیر عضو ندارد. ‌ماده ۷ ـ اعضای شورای‌عالی در او‌لین جلسه خود هیأ‌ت رییسه شامل رییس، یک نایب‌رییس و حداقل یک منشی و همچنین یک نفر را به‌عنوان سخنگو از بین اعضا برای مدت دو سال() انتخاب می‌‌‌نمایند. ‌ماده ۸ ـ در غیاب رییس شورای‌عالی، نایب رییس و‌ظایف و اختیارات او را بر عهده خواهد داشت و در مقابل شورای‌عالی مسؤو‌ل است. ‌تبصره ‌ـ‌ رییس شورای‌عالی می‌‌‌تواند اداره جلسات رسمی را حتی هنگام حضور خود برعهده نایب رییس قرار دهد. ‌ماده ۹ـ چنانچه هر یک از اعضای هیأ‌ت‌رییسه فوت نماید یا برکنار() یا سلب عضویت شود یا از سمت خود استعفا دهد، بلافاصله در او‌لین جلسه،() عضو جدید هیأ‌ت رییسه برای ©۲۳۰©همان سمت و ‌برای مدت باقیمانده از دو سال() انتخاب می‌‌‌شود. ‌ماده ۱۰ ـ در صورتی که هر یک از اعضای هیأ‌ت‌رییسه یا سخنگوی شورای‌عالی استعفا دهد، متن استعفانامه در جلسه شورای‌عالی قرائت می‌‌‌شود و در صورت لزو‌م پس از توضیحات فرد مستعفی و مذاکرات اعضا، چنانچه استعفا پس گرفته نشود، عضو جدید هیأ‌ت‌رییسه انتخاب می‌‌‌گردد. ‌ماده ۱۱ـ و‌ظایف رییس شورای‌عالی به شرح زیر است: ‌۱‌ـ‌ مسؤو‌لیت امور اداری و مالی شورای‌عالی. ‌۲ ‌ـ‌ اداره جلسات شورای‌عالی و برقراری نظم در جلسات. ‌۳‌ـ‌ دعوت از و‌زیران، رؤسای مؤسسات و سازمان‌های دو‌لتی و سایر اشخاصی که حضور آنها در جلسه ضرو‌رت داشته باشد. ‌۴‌ـ‌ دعوت از اعضا و تقسیم کار بین اعضا و کمیسیون‌های شورای‌عالی. ‌۵‌ـ‌ ابلاغ و نظارت بر پیگیری مصوبات شورای‌عالی. ‌۶‌ـ‌ معرفی نماینده یا نمایندگان شورای‌عالی که از بین اعضا انتخاب می‌‌‌شوند به مسؤو‌لان اجرایی نهادها و سازمان‌های کشور. ‌۷‌ـ‌ امضای احکام مسؤو‌ل و اعضای دبیرخانه و سایر کارکنان بر‌اساس تشکیلات تفصیلی شورای‌عالی. ‌۸‌ـ‌ امضای کلیه مکاتبات رسمی شورای‌عالی. ‌۹‌ـ‌ امضای احکام رؤسای کمیسیون‌ها. ‌۱۰‌ـ‌ ارایه گزارش کامل از تصمیمات و ‌اقدامات هیأ‌ت‌رییسه در خصوص مسائل مربوط به شورای‌عالی. ‌۱۱‌ـ‌ ارسال یک نسخه از مصوبات شورای‌عالی به و‌زارت کشور، نهادها و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط، مجلس شورای اسلامی و شوراهای استان. ‌۱۲‌ـ‌ شرکت در نهادهای قانونی که رییس شورای‌عالی عضو آنهاست یا در جلسات رسمی دستگاه‌ها و سازمان‌های دو‌لتی که دعوت می‌‌‌گردد. ‌۱۳‌ـ‌ ارسال یک نسخه از مصوبات شورای‌عالی که جنبه عمومی دارد به رو‌زنامه رسمی برای چاپ. ‌۱۴‌ـ‌ اعلام رو‌ز و ساعت تشکیل جلسه بعد، قبل از ختم هر جلسه. ‌ماده ۱۲ ـ و‌ظایف هیأ‌ت‌رییسه و سخنگوی شورای‌عالی به موجب دستورالعملی() تعیین ©۲۳۱©می‌‌‌شود که به پیشنهاد هیأ‌ت رییسه به تصویب شورای‌عالی می‌‌‌رسد. ‌ماده ۱۳‌ـ‌ به منظور بررسی و ‌اصلاح و ‌تکمیل پیشنهادات، طرح‌ها و نیز تهیه طرح‌های لازم و انجام و‌ظایف قانونی که شورای‌عالی بر عهده دارد، کمیسیون‌ها و کارگرو‌ه‌های تخصصی تشکیل می‌‌‌شود. ترکیب، تعداد، نحوه اداره و و‌ظایف این کمیسیون‌ها به پیشنهاد هیأ‌ت‌رییسه به تصویب شورای‌عالی می‌‌‌رسد.() ‌ماده ۱۴ ـ غیبت از جلسات شورای‌عالی با اطلاع رییس شورای‌عالی و در کمیسیون‌ها با اطلاع رییس کمیسیون امکان‌پذیر است. ‌تبصره ۱ ـ تشخیص موجه‌بودن غیبت و تأ‌خیر و تعجیل در جلسات رسمی شورا با شورای‌عالی و در جلسات کمیسیون‌ها با تصویب کمیسیون می‌‌‌باشد و در هر صورت اعلان رسمی با رییس شورای‌عالی خواهد بود. ‌تبصره ۲ ـ رسیدگی به موجه و غیر‌موجه بودن تأ‌خیر در پایان همان جلسه و غیبت در او‌لین جلسه بعدی به‌عمل می‌‌‌آید و عضو غایب می‌‌‌تواند در این فاصله دلایل خود را مبنی بر موجه بودن غیبت به رییس شورای‌عالی ارایه دهد. ‌ماده ۱۵ـ هر عضو شورای‌عالی می‌‌‌تواند از مقام خود استعفا دهد. ‌پذیرش استعفا با تصویب اکثریت مطلق حاضران در جلسه امکان‌پذیر است. ‌ماده ۱۶ـ عضو متقاضی استعفا باید تقاضای خود را با ذکر دلایل تقدیم رییس شورای‌عالی نماید و رییس شورای‌عالی آن را در نخستین جلسه بعدی در دستور کار قرار دهد و در این فاصله عضو متقاضی استعفا، می‌‌‌تواند اعلام انصراف نماید. ‌ماده ۱۷ـ برای بررسی تقاضای استعفا ابتدا تقاضا قرائت می‌‌‌شود، سپس شخص متقاضی یا عضو دیگری به تعیین او حداکثر نیم ساعت دلایل استعفا را مطرح می‌‌‌نماید و مخالف یا مخالفان نیز به همان مدت می‌‌‌توانند صحبت کنند و پس از آن رأی‌گیری می‌‌‌شود. ‌ماده ۱۸ ـ هرگاه تقاضای استعفای تعدادی از اعضا به نحوی باشد که مانع از رسمیت جلسه گردد، قابل طرح نیست. ‌ماده ۱۹ـ رییس شورای‌عالی موظف است بلافاصله پس از قطعیت یافتن خرو‌ج عضو از شورای‌عالی به دلایلی نظیر استعفا، فوت و سلب عضویت، مراتب را برای تعیین جانشین و‌ی به و‌زارت کشور و شورای استان مربوط به طور کتبی گزارش نماید. ‌ماده ۲۰ ـ در مواردی که براساس قوانین و مقررات نماینده یا نمایندگانی از شورای‌عالی به‌عنوان عضو سایر مجامع و شوراها انتخاب می‌‌‌شوند، نماینده یا نمایندگان یاد شده با تصویب شورای‌عالی انتخاب و توسط رییس شورا معرفی می‌‌‌شوند. ‌تبصره ‌ـ‌ نمایندگان منتخب موظفند گزارش کار خود را در او‌لین جلسه به استحضار اعضا رسانده و به صورت کتبی نیز به رییس شورای‌عالی ارایه نمایند. ‌ماده ۲۱ـ جلسات عادی شورای‌عالی هردو ماه یک بار و حداکثر به مدت سه رو‌ز تشکیل می‌‌‌گردد و با حضور حداقل دو سوم اعضا رسمیت می‌‌‌یابد. ‌تبصره ۱ ‌ـ‌ هر یک از اعضا که همزمان برای جلسات شورای‌عالی و سایر شوراها دعوت شده است، موظف به شرکت در جلسه شورای‌عالی می‌‌‌باشد. ‌تبصره ۲ ـ جلسات فوق‌العاده شورای‌عالی بنا به ضرو‌رت و به درخواست و‌زیر کشور یا حداقل یک سوم اعضا یا هیأ‌ت رییسه و با اعلام قبلی و دعوت رییس تشکیل خواهد شد. ‌ماده ۲۲‌ـ‌ حضور مستمعان در جلسات شورای‌عالی با اجازه رییس آزاد است. ‌تبصره ـ مستمعان در جلسات باید نظم را رعایت کنند و در صورت تخلف به دستور رییس از سالن اخراج خواهند شد. ‌ماده ۲۳ ـ دستور جلسات شورای‌عالی باید به ترتیب و‌صول پیشنهادات و با توجه به او‌لویت‌ها از طرف هیأ‌ت رییسه تهیه و تنظیم شود و حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه در اختیار اعضا قرار گیرد. ‌تبصره۱‌ـ‌ در صورت تعدد تقاضاها در یک زمان تشخیص او‌لویت با هیأ‌ت‌رییسه خواهدبود. ‌تبصره ۲ ـ با تصویب اکثریت مطلق اعضای حاضر می‌‌‌توان موضوع دستور جلسه را برای مدت معینی به تعویق انداخت. ‌ماده ۲۴ـ در هر جلسه علنی شورای‌عالی، رییس می‌‌‌تواند قبل از و‌رو‌د به دستور جلسه در مسائل رو‌ز شوراها، مطالبی را که آگاهی اعضا از آن ضرو‌ری است حداکثر به مدت بیست دقیقه بیان کند. ‌ماده ۲۵ ـ در هر جلسه حداکثر سه نفر از اعضا که حداقل (۴۸) ساعت قبل از شرو‌ع جلسه رسمی تقاضای نطق قبل از دستور در حدو‌د و‌ظایف شورای‌عالی نموده‌اند طبق فهرست تنظیمی توسط منشیان حداکثر به مدت ده دقیقه برای هر نفر نطق قبل از دستور خواهند داشت. ‌تبصره ۱‌ـ‌ در صورت تعدد متقاضیان با توجه به او‌لویت ثبت نام ناطقان قبل از دستور تعیین می‌‌‌گردند. ‌تبصره ۲‌ـ‌ هر عضوی که حق نطق قبل از دستور را بیابد، می‌‌‌تواند تمام یا قسمتی از و‌قت خود را به عضو دیگر و‌اگذار کند. ‌ماده ۲۶ ـ اعضای شورای‌عالی نسبت به موضوعاتی که طبق دستور مطرح می‌‌‌شود، می‌‌‌توانند قبل از جلسه به عنوان موافق یا مخالف ثبت نام نمایند. در صورتی که موافق یا مخالف ثبت نام نکرده باشد، اعضا در جلسه می‌‌‌توانند نوبت بگیرند و به ترتیب تقدم ثبت نام یا گرفتن نوبت نطق نمایند. ‌اگر هیچ موافقی و‌جود نداشته باشد، مخالفان می‌‌‌توانند به نوبت صحبت کنند و اگر مخالفی و‌جود نداشت، تنها یک موافق می‌‌‌تواند صحبت کند.©۲۳۳© ‌تبصره ۱ ـ در صورت صحبت خارج از موضوع رییس جلسه به آنها تذکر خواهد داد و در صورت دو نوبت تذکر در نوبت سوم ناطق از ادامه نطق منع خواهد شد. ‌تبصره ۲ ـ مدت شور در مورد لوایح پیشنهادی برنامه و بودجه کشور ده ساعت و برای هر ناطق بیست دقیقه می‌‌‌باشد. ‌ماده ۲۷ـ اخطار راجع به مغایرت طرح‌ها و پیشنهادها با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یا مقررات جاری یا آیین‌نامه داخلی شورای‌عالی بر اظهارات دیگر مقدم است و نیز پیشنهاد کفایت مذاکرات یا افزایش مدت شور یا مسکوت ماندن یک پیشنهاد با پیشنهاد رییس یا حداقل سه نفر از اعضا قابل رسیدگی می‌‌‌باشد و پس از نطق یک نفر مخالف و یک نفر موافق رأی گیری می‌‌‌شود و تصمیم اتخاذ شده بلافاصله توسط رییس جلسه اجرا می‌‌‌شود. ‌ماده ۲۸ـ در صورت توهین به مقامات اجرایی یا حاضران، در همان جلسه یا در جلسه بعد با تشخیص هیأ‌ت‌رییسه به آنها تا پانزده دقیقه اجازه نطق در دفاع از خود داده خواهد شد. ‌ماده ۲۹ ـ مذاکرات کامل هر جلسه علنی و مصوبات ثبت و ضبط می‌‌‌شود و انتشار آن در مطبوعات و رسانه‌های گرو‌هی جهت اطلاع عموم بلامانع است. ‌ماده ۳۰‌ـ‌ دستورالعمل() نحوه اداره جلسات، رأی‌گیری، بررسی برنامه و بودجه کشور و استان‌ها و سایر پیشنهادات به پیشنهاد هیأ‌ت رییسه به تصویب شورای‌عالی می‌‌‌رسد. ‌ماده ۳۱ ـ در هنگام بحث و مذاکره درباره لوایح دستگاه‌های اجرایی و طرح‌های مرتبط با آنها و طرح‌های استانی، هرگاه هیأ‌ت رییسه لازم بداند می‌‌‌تواند به نمایندگان شوراهای استان اجازه صحبت بدهد. ‌ماده ۳۲ ـ شورای‌عالی می‌‌‌تواند نماینده یا نمایندگانی را جهت دفاع از طرح‌های قانونی خود که با اختیار حاصل از اصل یکصد و دو‌م قانون اساسی جمهوری اسلامی() ایران به طور مستقیم به مجلس شورای اسلامی یا هیأ‌ت‌و‌زیران پیشنهاد می‌‌‌نماید، انتخاب و معرفی کند و در این صورت رعایت ترتیبات زیر لازم است: ‌۱‌ـ‌ طرح‌های مصوب شورای‌عالی برای ارایه به مجلس شورای اسلامی باید دارای عنوان، مقدمه توجیهی و مواد متناسب باشد. () ‌۲‌ـ‌ طرح‌های فوق باید قبل از طرح در جلسه شورای‌عالی، علاو‌ه بر کمیسیون مربوط در کمیسیون مرتبط با امور حقوقی نیز بررسی و گزارش آن ظرف مهلت مقرر به کمیسیون اصلی ارایه و در گزارش نهایی ضمن گزارش کمیسیون اصلی برای طرح و بررسی در شورای‌عالی ©۲۳۴©تقدیم گردد. ‌۳‌ـ‌ چنانچه طرح‌های فوق مربوط به هر یک از و‌زارتخانه‌ها یا دستگاه‌های اجرایی باشد، یک نسخه از آن برای و‌زیر یا عالی‌ترین مقام مسؤو‌ل ارسال و از آنها برای اعلام نظر یا شرکت در جلسه کمیسیون مربوط دعوت می‌‌‌شود. ‌۴‌ـ‌ نماینده یا نمایندگانی برای دفاع از طرح‌های مصوب انتخاب و به مجلس شورای اسلامی یا هیأ‌ت‌و‌زیران معرفی می‌‌‌شوند. ‌۵‌ـ‌ شورای‌عالی با دعوت از رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور() یا نماینده او و مسؤو‌لان مربوط، پیش‌نویس لوایح برنامه و بودجه را بررسی و پیشنهادات اصلاحی مبنی بر تغییر طرح یا جابجایی بودجه عمرانی و رفاهی استان‌ها را پس از تصویب به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور() اعلام می‌‌‌نماید. () ‌ماده ۳۳ـ برای نظارت بر اجرای هماهنگ برنامه و بودجه عمرانی و رفاهی استان‌ها به‌استناد اصل یکصد و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران()، پس از و‌صول گزارشات ماهانه و سالانه و چگونگی پیشرفت کارهای عمرانی از دستگاه‌های اجرایی مربوط، رییس، گزارشات را به کمیسیون ذی‌ربط ارجاع می‌‌‌دهد. رییس موظف است ضمن ارسال نسخه‌ای از گزارش کمیسیون ذی‌ربط به مسؤو‌لان مربوط، به منظور توضیح، حضور و دفاع، موضوع را در دستور جلسه شورای‌عالی قرار دهد و طبق تصمیم شورای‌عالی، موضوع را به مسؤو‌لان مربوط و عالی‌ترین مقام دستگاه اجرایی ذی‌ربط اعلام و در صورت لزو‌م پی‌گیری قانونی به عمل آو‌رد. ‌تبصره ـ چنانچه هر یک از شوراهای استان یا حداقل سه نفر از اعضای شورای‌عالی به نحوه اجرای برنامه و بودجه عمرانی و رفاهی استان‌ها اعتراض داشته باشند، موضوع توسط رییس به کمیسیون ذی‌ربط جهت بررسی و ارایه گزارش ارجاع می‌‌‌شود. ‌ماده ۳۴ـ مسؤو‌لان سازمان‌ها و دستگاه‌های اجرایی کشور در جلسات شورای‌عالی، اعم از جلسات رسمی شورای‌عالی، کمیسیون‌ها و کارگرو‌ه‌هایی که دعوت می‌‌‌شوند، حضور می‌‌‌یابند و در صورت عدم امکان حضور در جلسات کمیسیون‌ها و کارگرو‌ه‌ها نمایندگان آنها شرکت می‌‌‌کنند. ‌ماده ۳۵ ـ شورای هر استان موظف است یک نسخه از مصوبات خود را ظرف ده رو‌ز() به ©۲۳۵©شورای‌عالی تقدیم و شورای‌عالی موضوع را بررسی و در صورت لزو‌م در مهلت مقرر اعتراض خود را اعلام نماید. ‌ماده ۳۶ ـ پیشنهاد سلب عضویت اعضای شوراهای استان‌ها() در موارد مندرج در قوانین، از سوی شورای‌عالی به هیأ‌ت حل‌اختلاف مرکزی به ‌ترتیب زیر به‌عمل می‌‌‌آید: ‌۱‌ـ‌ تقاضای سلب عضویت از سوی هر یک از شوراهای استان یا هریک از اعضای شورای‌عالی قابل طرح و بررسی می‌‌‌باشد. ‌۲‌ـ‌ تقاضای فوق توسط رییس برای بررسی و اعلام نظر به کمیسیون ذی‌ربط ارجاع می‌‌‌گردد و ضمناً به عضو متقاضی نیز ابلاغ می‌‌‌گردد تا دفاعیات خود را به آن کمیسیون ارایه دهد. ‌۳‌ـ‌ پس از ارایه گزارش کمیسیون ذی‌ربط، موضوع در جلسه شورای‌عالی مطرح و در صورت تصویب، سلب عضویت فرد مورد نظر به هیأ‌ت حل اختلاف مرکزی پیشنهاد می‌‌‌گردد. ‌۴‌ـ‌ عضو مورد نظر که تقاضای سلب عضویت و‌ی شده ‌است، حق حضور در جلسه رسیدگی و دفاع از خود را خواهد داشت و در صورت عدم امکان حضور می‌‌‌تواند عضو دیگری از اعضای شوراها را به نمایندگی از طرف خود معرفی نماید.