دستورالعمل نحوه اداره جلسات، رأی‌گیری و بررسی پیشنهادهای واصل‌شده به شورا موضوع ماده ۲۵ آیین‌نامه داخلی شورای اسلامی شهر مصوب۱۹/۲/۱۳۹۲ شورای‌عالی استان‌ها مبحث اول- نحوه اداره جلسات ماده ۱- اداره جلسات در شورا براساس ماده ۱۱ آیین‌نامه اجرایی تشکیلات، انتخابات داخلی و امور مالی شوراهای اسلامی شهرها مصوب ۱۱/۱/۱۳۷۸ و مواد ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۸، ۱۹، ۲۰،۲۱ ،۲۲، ۲۳ و ۲۴ آیین‌نامه داخلی شوراهای اسلامی شهر مصوب ۲۴/۱/۱۳۸۴ هیأت‌وزیران انجام خواهد شد. مبحث دوم- اخذ رأی ماده ۲- اخذ رأی در شورای شهر به سه طریق انجام می‌گیرد: ۱- علنی با روش الکترونیک یا بالا بردن دست (‌تعداد آرای مخالفین و موافقین مهم است و امتناع ندارد) ۲- رأی‌گیری علنی با ورقه (افرادی که رأی مخالف و موافق و ممتنع داده‌اند مهم است) ۳- رأی‌گیری مخفی با ورقه (شخصیت رأی دهندگان آشکار نباشد). ماده ۳- رأی‌گیری در جلسات شورا علنی است و با بلند کردن دست و یا ورقه اخذ می‌شود، ولی به تقاضای اکثریت اعضاء حاضر در جلسه رأی‌گیری با ورقه به صورت مخفی انجام می‌پذیرد. تبصره – در رأی‌گیری به روش بالابردن دست اسامی موافقین و مخالفین قرائت و در مشروح مذاکرات شورا ثبت می‌شود. ماده ۴- در مواردی که اخذ رأی علنی با ورقه الزامی است ترتیب اخذ رأی به گونه‌ای است که هر عضو دارای سه نوع کارت سفید و کبود و زرد است که اسم عضو روی آن چاپ شده است. کارت سفید علامت قبول، کارت کبود علامت رد و کارت زرد علامت امتناع است. عدم شرکت در رأی‌گیری نیز امتناع به حساب می‌آید. تبصره- اسامی موافقین، مخالفین، ممتنعین بدون آن‌که در جلسه علنی قرائت شود در مشروح مذاکرات ثبت می‌شود. ماده ۵- در انتخابات هیأت رییسه شورا و کمیسیون‌ها و در تمام مواردی که موضوع انتخاب نماینده شورای شهر در قوانین و مقررات پیش‌بینی شده باشد اخذ رأی به صورت مخفی و با ورقه به عمل خواهد آمد. مبحث سوم- نحوه رسیدگی به طرح‌ها و لوایح ماده ۶- طرح‌ها و لوایح ذیل در حدود وظایف و اختیارات شورای شهر قابل طرح و رسیدگی می‌باشد؛ ۱- طرح‌های اعضا: پیشنهادهایی است که به امضای حداقل یک سوم از اعضای شورای شهر رسیده و به هیأت رییسه تقدیم می‌شود©۲۷۸©. ۲- لوایح دستگاه‌ها: پیشنهادهای نهادهای عمومی و دستگاه‌های اجرایی که از طرف عالی‌ترین مقام دستگاه یا نهاد ارایه می‌شود. ۳- طرح کمیسیون‌ها: پیشنهادهای کمیسیون‌های تخصصی که پس از تهیه و بررسی و تصویب در کمیسیون‌ها به شورا ارایه می‌شود. ۴- لوایح شهرداری: پیشنهادهای شهرداری که از طرف شهردار به شورا تقدیم می‌شود. تبصره ۱- کلیه طرح‌ها و لوایح باید دارای موضوع و عنوان مشخص بوده و دلایل لزوم تهیه و پیشنهاد آن به طور وضوح درج شود. ماده ۷- طرح‌ها و لوایح بر سه قسم است: ۱- عادی: طرح‌ها و لوایح پیشنهادی عادی پس از اعلام وصول توسط رییس شورا به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌گردد و طبق روال عادی پس از تصویب کمیسیون‌ها در جلسه شورا مطرح می‌گردد. ۲- یک فوریتی: طرح‌ها و لوایح یک فوریتی آن است که پس از نطق یک نفر موافق یا مخالف تصویب یک فوریت آن با اکثریت مطلق حاضرین در جلسه شورا بلافاصله جهت بررسی در کمیسیون‌های داخلی باید تا جلسه بعد خارج از نوبت در کمیسیون مربوطه مطرح و رسیدگی و اعلام نظر شود. تبصره ۱- در صورت رد تقاضای فوریت، طرح به صورت عادی به کمیسیون‌ها ارجاع خواهد شد. ۳- دو فوریتی: طرح‌ها و لوایح توسط شهردار یا دستگاه‌ها دو فوریتی پس از تصویب دوفوریت آن به‌وسیله دوسوم حاضرین در همان جلسه مورد بررسی قرار گرفته و در مورد آن تصمیم‌گیری به عمل می‌آید. دلایل فوریت یک طرح باید در مقدمه آن ذکر گردد و در صورت عدم ذکر طرح عادی به شمار می‌آید. تبصره ۲- تشخیص ابتدایی یک یا دو فوریتی بودن یک طرح یا لایحه برای ارایه در جلسه شورا به درخواست حداقل یک سوم از اعضای شورا برای یک فوریتی و نصف به علاوه یک اعضای شورا برای دو فوریتی بودن طرح یا پیشنهاد می‌باشد. ماده ۸- تقاضای فوریت در حکم تقاضای تغییر دستور جلسه است. اعضای شورا تلاش خواهند نمود حتی‌الامکان از تصویب فوریت طرح‌ها و لوایحی که منجر به کاهش بار کارشناسی و تخصصی طرح‌ها و لوایح می‌گردد پرهیز نمایند. ماده ۹- تقاضای سلب فوریت برای هر طرح و لایحه در طول مذاکرات تنها برای یک بار امکان‌پذیر است. ماده ۱۰- پس از اعلام وصول طرح یا لایحه، چنانچه شهرداری مربوطه یا تعدادی از امضاءکنندگان تقاضای کتبی استرداد آن را بنمایند طرح یاد شده به تشخیص هیأت رییسه شورا قابل استرداد می‌باشد. لیکن چنانچه کلیات آن در شورا تصویب شده باشد، پس از توضیح یک نفر از تقاضاکنندگان و صحبت یک نفر مخالف، با رأی اعضای شورا، طرح قابل©۲۷۹© استرداد خواهد بود. ماده ۱۱- رییس شورا موظف است طرح‌ها و لوایح را که به شورای شهر تقدیم می‌شود حسب مورد به کمیسیون‌های مربوطه ارجاع و در اولین فرصت در جلسه علنی شورا اعلام وصول نماید. رییس شورا یک نسخه از طرح‌ها و لوایح را برای اطلاع مقامات یا دستگاه‌های ذی‌ربط و دریافت نظرات ارسال می‌نماید. تبصره ۱- به تشخیص رییس شورا طرح‌ها یا لوایحی که موضوعات مختلفی دارند، به کمیسیون‌های اصلی و فرعی ارجاع می‌شود. کمیسیون فرعی ظرف حداکثر دو هفته گزارش خود را به کمیسیون اصلی یا هیأت‌رییسه ارسال می‌نماید تا مجموعاً به انضمام گزارش کمیسیون اصلی برای طرح در جلسه علنی شورا تقدیم گردد. تبصره ۲- رییس یا مخبر کمیسیون اصلی و فرعی در اجلاس نظرات کمیسیون خود را در ارتباط با طرح‌ها و لوایح ارایه خواهند نمود. ماده ۱۲- در موارد ضروری به تشخیص رییس شورا کمیسیون تلفیق از ترکیب هیأت رییسه شورا و رؤسای کمیسیون‌های شورا و یک نفر از هر کمیسیون با تجربه و تخصص لازم به انتخاب رییس کمیسیون تشکیل خواهد شد. تصمیمات این کمیسیون پس از تصویب در صحن شورا طبق مقررات لازم‌الاجرا است. تبصره – کمیسیون تلفیق با ریاست رییس شورا تشکیل خواهد شد. ماده ۱۳- کمیسیون‌ها موظف‌اند طرح‌ها و لوایح را بررسی و گزارش رد یا تصویب، تغییر یا تکمیل آن را ظرف مدتی که از طرف رییس شورا با توافق کمیسیون مربوطه معین و اعلام می‌شود (که بیش از ۳ ماه نخواهد بود) به شورا ارایه دهند. تبصره ۱- درخصوص طرح‌ها و لوایحی که نیاز به بررسی بیشتر دارد با درخواست رییس کمیسیون مربوطه و موافقت رییس شورا این مدت قابل تمدید به مدت یک ماه دیگر خواهد بود. تبصره ۲- در صورتی که کمیسیون در تاریخ مقرر گزارش خود را ندهد. هیأت رییسه موظف است موضوع را در دستور جلسه شورا قرار دهد. ماده ۱۴- چنانچه هرکدام از اعضای شورای شهر نظراتی درخصوص طرح و یا لایحه در حال بررسی در کمیسیون را داشته باشند پیشنهاد خود را کتباً به کمیسیون مربوطه ارایه می‌دهند. نسخه‌ای از کلیه طرح‌ها و لوایح در اختیار اعضای کمیسیون قرار می‌گیرد. تبصره- در هر صورت گزارش کمیسیون‌ها در طرح‌های عادی و فوریت‌دار قبل از طرح در شورا در اختیار اعضای شورا قرار می‌گیرد. ماده ۱۵- رؤسای کمیسیون‌های شورای شهر در مواردی که طرح یا لایحه‌ای نیازمند بررسی بیشتر است می‌توانند آن ‌را جهت بررسی و اعلام نظر به کارشناسان و مشاوران ذی‌صلاح ارسال نمایند و نظرات مشورتی آن را در زمانی که رییس کمیسیون تعیین می‌نماید، دریافت نمایند©۲۸۰©. ماده ۱۶- در زمان رسیدگی به لوایح موضوع بند ۲ ماده ۶ این دستورالعمل، مسؤولین و مدیران و نمایندگان دستگاه‌های مربوطه حق حضور در جلسات کمیسیون و ادای توضیح را دارند. همچنین در صورت دعوت کمیسیون موظف به حضورند، در صورت عدم حضور غیرموجه، کمیسیون می‌تواند با موافقت هیأت‌رییسه پیشنهاد را از دستور کار خارج نمایند. ماده ۱۷- درخصوص طر‌ح‌های اعضا و نیز طرح‌های دستگاه‌ها نماینده اعضاء پیشنهاددهنده و نیز نماینده دستگاه مربوطه حق حضور در جلسه کمیسیون را داشته و همچنین در صورت درخواست کمیسیون موظف به حضوراند، در غیر این‌صورت کمیسیون می‌تواند ادامه یا موافقت هیأت رییسه طرح را از دستور کار خارج نماید. ماده ۱۸- بررسی طرح‌ها و لوایح در جلسه شورا به ترتیب دستور جلسه و به شرح ذیل می‌باشد: ۱- ابتدا مخبر یا رییس کمیسیون اصلی گزارش لازم را به مدت حداکثر ده دقیقه اعلام می‌نماید. ۲- مخبر یا رییس کمیسیون فرعی گزارش خود را هریک حداکثر به مدت ۵ دقیقه اعلام ‌می‌نماید. ۳- دو نفر مخالف و دونفر موافق به ترتیبی که ثبت نام نموده‌اند هریک به مدت حداکثر ۵ دقیقه صحبت می‌نمایند. تبصره – منشیان اسامی اعضایی را که می‌خواهند به عنوان موافق یا مخالف صحبت کنند به ترتیب وصول (کتبی یا شفاهی) ثبت و به رییس می‌دهند. ۴- پس از خاتمه مذاکرات طبق مقررات مربوط رأی‌گیری به عمل می‌آید. ماده ۱۹- در هنگام بررسی طرح‌ها و لوایحی که دارای مواد و تبصره‌های متعدد است در مورد هر ماده جداگانه رأی‌گیری به عمل می‌آید. ماده ۲۰- ناطقین باید در مورد موضوعی که در دستور است صحبت کنند و از بحث خارج نشوند، در غیر این‌ صورت رییس جلسه به آن‌ها تذکر خواهد داد و در صورت دو نوبت تذکر دفعه‌سوم رییس جلسه می‌تواند ناطق را از ادامه صحبت منع کند. تبصره – قطع کلام ناطق و عدم رعایت سکوت از طرف دیگر اعضاء شورا و هرگونه گفتار یا کرداری که موجب بی‌نظمی شود، ممنوع است و مرتکب مشمول مقررات انضباطی بوده و رییس شورا مسؤول جلوگیری از این قبیل تخلفات است. ماده ۲۱- در هنگام بحث و مذاکره درباره کلیه طرح‌ها و لوایح هرگاه رییس لازم بداند، می‌تواند به مسؤولین مربوطه و نمایندگان شورای شهر و کارشناسان و مشاوران شورای شهر اجازه صحبت بدهد. ماده ۲۲- با پیشنهاد سه نفر از اعضاء و یا ارایه دهنده طرح یا لایحه تصویب اکثریت اعضای شورا می‌توان یک طرح یا لایحه را به صورت حداکثر شش ماه مسکوت گذاشت. در این قبیل موارد پس از توضیح یکی از پیشنهاددهندگان به مدت پنج دقیقه و پاسخ آن از طرف©۲۸۱© یک‌ مخالف به مدت ۵ دقیقه رأی گرفته می‌شود. تبصره – تقاضای مسکوت‌ماندن فقط برای یک مرتبه در یک موضوع قابل طرح می‌باشد. ماده ۲۳- اگر طرح یا لایحه‌ای مورد تصویب شورا واقع نشد، بدون تغییر اساسی با تشخیص هیأت رییسه تا شش ماه دیگر نمی‌توان آن را مجدداً به شورای شهر پیشنهاد نمود مگر با تقاضای دو سوم از اعضا. ماده ۲۴- دبیرخانه شورای شهر موظف است در ابتدای هر دوره لیست طرح‌ها و لوایحی را که از دوره قبل شورای شهر به جا مانده و در کمیسیون‌ها مورد بررسی قرار نگرفته و یا درکمیسیون‌ها تصویب شده اما در جلسه شورا مورد بررسی واقع نشده است را تهیه و برای تصمیم‌گیری در خصوص آن‌ها به هیأت رییسه تقدیم نماید، هیأت رییسه پس از بررسی جهت سیر مراحل تصویب حسب مورد طرح‌ها و لوایح را به کمیسیون‌ها و یا جلسه عمومی ارایه می‌نماید.©۲۸۲©