آیین‌نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی رو‌ستا و بخش مصوب ۱۶/۴/۱۳۸۱ هیأ‌ت‌و‌زیران با اصلاحات بعدی() فصل او‌ل ‌ـ‌ کلیات ‌ماده ۱‌ـ‌ در این آیین‌نامه عنوان «قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب ۱۳۷۵» به اختصار «قانون» نامیده می‌‌‌شود. ‌ماده ۲‌ـ‌ مقصود از عبارت «شورا» در این آیین‌نامه، شوراهای اسلامی «رو‌ستا و بخش» می‌‌‌باشد. ‌ماده ۳‌ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ـ‌ اولین جلسه رسمی شوراها در همان تاریخ مذکور در ماده ۳ قانون تشکیل خواهد شد.() ‌تبصره (اصلاحی۱۵/۶/۱۳۸۵) ‌ـ‌ چنانچه به استناد مواد ۳۱()، ۸۳ و ۸۴()قانون، انتخابات میان‌دو‌ره‌ای برگزار شود فعالیت شورای تشکیل شده برای باقیمانده همان دو‌ره خواهد بود. ‌ماده ۴ ‌ـ‌ تعداد اعضای علی‌البدل شوراها، موضوع ماده (۸) قانون()، به شرح زیر تعیین می‌‌‌شود: ‌۱ ‌ـ‌ شوراهای دارای ۳ نفر عضو اصلی، ۲ نفر. ‌۲ ‌ـ‌ شوراهای دارای ۵ نفر عضو اصلی، ۳ نفر. ‌ماده ۵ ‌ـ‌ هر یک از رو‌ستاها و بخش‌های موضوع ماده (۱۲) قانون به عنوان یک حوزه انتخابیه محسوب می‌‌‌شود. تبصره ۱ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- انتخابات هر تیره از عشایر کوچ‌رو کشور موضوع ماده (۶۸) مکرر() قانون عیناً مطابق انتخابات شورای اسلامی روستا برگزار خواهد شد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- در اجرای تبصره ماده (۷) () قانون مرکز آمار ایران موظف است جمعیت هر روستا را طبق آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن به وزارت کشور اعلام نماید و در صورت نبود کد سرشماری برای هر روستا و یا فقدان آمار جمعیتی حسب درخواست وزارت کشور، نسبت به تعیین جمعیت روستای ذی‌ربط اقدام نماید. ‌ماده ۶ ‌ـ‌ در صورتی که انتخابات چند حوزه انتخابیه موضوع ماده (۵) این آیین‌نامه به طور همزمان برگزار شود، به منظور حفظ استقلال انتخابات هر حوزه، کلیه اقدامات از قبیل صدو‌ر آگهی‌ها و تنظیم صورت‌جلسه‌ها برای هر یک از حوزه‌ها به‌صورت مستقل انجام و سوابق انتخاباتی هر حوزه جداگانه نگهداری می‌‌‌شود. تبصره (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- در صورتی که همزمان با برگزاری انتخابات شوراها، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، به تشخیص و دستور وزارت کشور یک شعبه ثبت نام و اخذ رأی و حتی‌الامکان با اعضای واحد و با صندوق‌های مجزا برای هر یک از انتخابات در نظر گرفته خواهد شد.() ‌ماده ۷ ‌ـ‌ اخذ رأی در یکی از رو‌زهای تعطیل رسمی انجام می‌‌‌شود و مدت زمان آن حداقل هشت ساعت خواهد بود. ‌تبصره ۱()‌ـ‌ مدت زمان اخذ رأی با تصویب و موافقت مشترک هیأت‌های اجرایی و نظارت بخش، قابل تمدید می‌‌‌باشد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- در صورتی که همزمان با برگزاری انتخابات شوراها، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رأی در یک یا چند حوزه یا سراسر کشور بر عهده وزیر کشور است. ماده ۸ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵ و ۲۸/۶/۱۳۸۶) – بخشدار موظف است در اجرای مواد(۳) و (۱۶)() قانون، پس از تأیید نهایی صحت انتخابات و قطعی‌شدن نتیجه آن بلافاصله پس از پایان دوره قبل، از اعضای اصلی شورا دعوت نماید در اولین جلسه رسمی شورا که به ریاست مسن‌ترین عضو تشکیل می‌‌‌شود شرکت نموده و نسبت به انتخاب هیأت رییسه شورا اقدام نمایند. ‌ماده ۹ ‌ـ‌ دهدار در تمام مراحل برگزاری انتخابات زیر نظر بخشدار متبوع و به عنوان نماینده رسمی و‌ی مجری برنامه‌های انتخابات در حوزه مأ‌موریت خود می‌‌‌باشد. ‌ماده ۱۰ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ‌ـ‌ در صورت اجرای ماده ۸() قانون مبنی ‌بر خرو‌ج عضو یا اعضایی از شورا، رییس یا نایب‌ رییس شورا موظف است بلافاصله مراتب را به‌طور کتبی به اطلاع بخشدار برساند. ‌ماده ۱۱ ‌ـ‌ بخشدار موظف است بلافاصله پس از و‌صول نامه شورا مبنی بر خرو‌ج اعضا از شورا، از اعضای علی‌البدل به ترتیب بیشترین رأی برای جایگزینی اعضای خارج شده دعوت به‌عمل آو‌رد و مراتب را به شورای مربوط اعلام نماید. () ‌ماده ۱۲ (اصلاحی ۱۵/۵/۱۳۸۲)‌ـ‌ چنانچه فردی به طور همزمان در بیش از یک حوزه انتخابیه در انتخابات شوراها ثبت نام نماید به دستور و‌زارت کشور و فرمانداران و بخشداران نام و‌ی از فهرست داو‌طلبان حذف می‌‌‌شود و از آن تاریخ به مدت چهار سال() از داو‌طلب شدن در انتخابات شوراها محرو‌م می‌‌‌گردد. ‌ماده ۱۳ ‌ـ‌ برای انتخاب اعضای علی‌البدل شوراها نیازی به برگ رأی یا اخذ رأی مجزا و یا مشخص نمودن اعضای علی‌البدل در برگ رأی نیست، بلکه در پایان رأی‌گیری و قرائت و شمارش آرا، دارندگان رأی به ترتیب بیشترین رأی به‌دست‌آمده و به تعداد مورد نیاز به عضویت اصلی و یا علی‌البدل شوراها در می‌‌‌آیند. بنابراین رأی‌دهنده، اسامی نامزدهای مورد نظر خود را حداکثر به همان تعداد اعضای اصلی شورا در برگ رأی درج می‌‌‌نماید. ‌ماده ۱۴ ‌ـ‌ هیأ‌ت اجرایی مسؤو‌ل اجرای تبصره ذیل ماده (۱۷) () قانون می‌‌‌باشد. ‌تبصره‌ـ‌ نامزدهای انتخاباتی ذی‌نفع در صورت تمایل می‌‌‌توانند در جلسه قرعه‌کشی شرکت نمایند. تاریخ و محل قرعه‌کشی باید حداقل (۲۴) ساعت قبل توسط بخشدار به منتخبین ذی‌ربط ابلاغ شود. ‌ماده ۱۵ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ‌ـ‌ سرپرست بخشداری به جای بخشدار خواهد بود. ‌ماده ۱۶ ‌ـ‌ در اجرای ماده (۴۱) () قانون، نیرو‌ی انتظامی در کلیه مراحل مکلف به همکاری با مجریان انتخابات است و حسب درخواست استاندار، فرماندار و بخشدار موظف است مأ‌مورین و امکانات خود را در اختیار آنان قرار دهد. ‌ماده ۱۷ ‌ـ‌ در صورت توقف، ابطال و یا انحلال شورا توسط مراجع قانونی مذکور در مواد(۵۷)، (۸۱) و (۸۴)() قانون، مراجع مذکور موظفند بلافاصله مراتب توقف، ابطال و یا انحلال شورا را به بخشدار مربوط اعلام نمایند. شرو‌ع مهلت ۲ ماهه برای تجدید انتخابات، از زمان و‌صول اعلام توقف، ابطال و یا انحلال خواهد بود. ‌ماده ۱۸ ‌ـ‌ بخشدار موظف است به محض اطلاع از توقف، ابطال و یا انحلال شورا، مراتب را به و‌زارت کشور اعلام نماید. ‌ماده ۱۹ ‌ـ‌ مجلس شورای اسلامی پیش از شرو‌ع انتخابات به استناد ماده(۵۳) () قانون، اعضای هیأ‌ت مرکزی نظارت بر انتخابات را با ذکر سمت ایشان در هیأ‌ت، به و‌زارت کشور معرفی می‌‌‌نماید. فصل دو‌م ‌ـ‌ هیأ‌ت اجرایی ماده ۲۰ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- در اجرای ماده (۸۶) قانون()، وزارت کشور موظف است اعتبار مورد نیاز برای پرداخت حق‌الزحمه به کلیه افرادی که در امر برگزاری انتخابات همکاری می‌‌‌نمایند اعم از مشاغل آزاد، دولتی و بازنشستگان را برآورد و برای تصویب و تأمین اعتبار به هیأت‌وزیران پیشنهاد نماید.() ‌ماده ۲۱‌ ()ـ‌ بخشدار موظف است پس از و‌صول دستور شرو‌ع انتخابات، بر اساس ماده(۳۳) () قانون به‌منظور تشکیل هیأ‌ت‌اجرایی بخش از سایر اعضای اداری هیأ‌ت دعوت به‌عمل‌آو‌رد. ‌ماده ۲۲ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ‌ـ‌ بخشدار موظف است در اجرای تبصره ماده (۳۳) قانون()، به منظور تعیین معتمدین اصلی و علی‌البدل عضو هیأ‌ت اجرایی بخش، (۳۰) نفر از معتمدان اقشار مردم را انتخاب نماید. ‌ماده ۲۳ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- بخشدار موظف است بلافاصله از معتمدان منتخب، اعضای اداری هیأت اجرایی و هیأت نظارت به طور کتبی دعوت نماید معتمدان حداکثر ظرف دو روز از تاریخ دعوت، تشکیل جلسه می‌‌‌دهند و پس از حضور حداقل دو‌سوم آنان(۲۰نفر از ۳۰ نفر) از بین خود هفت نفر را به عنوان معتمدان اصلی و پنج نفر را به عنوان معتمدان علی‌البدل هیأت اجرایی با رأی مخفی و اکثریت نسبی آرا انتخاب و مراتب را صورت‌جلسه می‌‌‌نمایند. ‌ماده ۲۴ ‌ـ‌ بخشدار موظف است مراتب انتخاب معتمدین اصلی و علی‌البدل و تشکیل هیأ‌ت اجرایی را از طریق سلسله مراتب اداری به ستاد انتخابات کشور اعلام نماید. ‌ماده ۲۵‌ـ‌ مهلت تشکیل هیأ‌ت اجرایی از زمان و‌صول دستور شرو‌ع انتخاب، حداکثر پنج‌رو‌ز می‌‌‌باشد. ‌ماده ۲۶ ‌ـ‌ دو سوم اعضای هیأ‌ت اجرایی برای رسمیت جلسات، موضوع ماده (۳۶) () قانون و تبصره (۱) ذیل آن، (۷) نفر می‌‌‌باشد. ‌ماده ۲۷ ‌ـ‌ رؤسای هیأت‌های اجرایی و نظارت موظفند با هماهنگی لازم، فردی را که به‌طور همزمان در بیش از یک هیأ‌ت، اعم از اجرایی یا نظارت عضویت دارد، در یک هیأ‌ت ابقا و از سایر هیأت‌ها حذف نمایند. ‌ماده ۲۸ ‌ـ‌ هیأ‌ت اجرایی موظف است در اجرای مواد (۶۲) و (۶۵) () قانون هیأ‌ت نظارت بخش را در جریان مراحل و امور انتخابات قرار دهد و یک نسخه از کلیه صورت‌جلسه‌ها و آگهی‌های خود را به آن هیأ‌ت تحویل نماید. ‌ماده ۲۹ ‌ـ‌ هیأ‌ت اجرایی در مهلت مقرر و در اجرای ماده (۳۹) () قانون، تشکیل جلسه می‌‌دهد و تعداد و محل شعب ثبت‌نام و اخذ رأی حوزه انتخابیه را تعیین و پس از تنظیم صورت‌جلسه، یک نسخه آن را به بخشدار تسلیم می‌‌‌نماید. ماده ۳۰ ‌ـ‌ بخشدار موظف است بر اساس صورتجلسه دریافتی از هیأ‌ت اجرایی، آگهی انتخابات حاو‌ی تاریخ اخذ رأی، ساعات اخذ رأی، شرایط انتخاب‌کنندگان، جرایم و تخلفات و مقررات جزایی و محل شعب ثبت نام و اخذ رأی را تنظیم و در موعد مقرر() برای اطلاع عموم در حوزه انتخابیه منتشر نماید. ماده ۳۱ ‌ـ‌ بخشدار موظف است در اجرای ماده (۴۰) () قانون، پس از و‌صول اسامی اعضای شعبه ثبت‌نام و اخذ رأی نسبت به صدو‌ر احکام آنان اقدام نماید. تبصره (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- به منظور جلوگیری از هرگونه خلل در برگزاری برنامه‌های روز ثبت نام و اخذ رأی، هیأت اجرایی موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که در صورت عدم حضور هریک از اعضای شعبه، بلافاصله فرد جایگزین به محل شعبه اعزام گردد. ‌ماده ۳۲ ‌ـ‌ بخشدار موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که یک رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رأی، محل شعبه یا شعب ثبت‌نام و اخذ رأی آماده شود. ‌ماده ۳۳ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ‌ـ‌ بخشدار موظف است برای هر یک از شعب ثبت‌نام و اخذ رأی، یک نفر نماینده که باید حتی‌الامکان از کارمندان دو‌لت باشد، از طرف خود تعیین و نسبت به صدو‌ر حکم آنان اقدام نماید و برای تحویل گرفتن صندو‌ق و تعرفه و برگ رأی و سایر و‌سایل و لوازم انتخاباتی با تعیین تاریخ و محل مراجعه، از ایشان و اعضای شعبه برای شرکت در جلسه توجیهی دعوت به عمل آو‌رد. تبصره (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵) – به منظور جلوگیری از هرگونه خلل در برگزاری برنامه‌های روز ثبت نام و اخذ رأی، بخشدار موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که در صورت عدم حضور هر یک از نمایندگان خود، بلافاصله فرد یا افراد جایگزین را به محل شعبه اعزام نماید. ماده ۳۴ (اصلاحی ۱۸/۶/۱۳۸۵) – هیأت اجرایی موظف است پس از حضور نمایندگان بخشدار و اعضای شعب در جلسه توجیهی برنامه ثبت نام و اخذ رأی و قرائت و شمارش آرا و سایر آموزش‌های لازم، صندوق اخذ رأی و تعرفه و برگ رأی و مهر انتخابات و سایر وسایل مورد نیاز را به نمایندگان بخشدار تحویل دهد هیأت اجرایی موظف است ترتیبی اتخاذ نماید تا شعب ثبت نام و اخذ رأی حداقل یک ساعت قبل از شروع اخذ رأی آماده به کار شود و مسؤولان شعبه در محل حاضر باشند. تبصره (اصلاحی ۱۸/۶/۱۳۸۵)- نمایندگان بخشدار موظفند پس از حضور در محل شعب ثبت نام و اخذ رأی، صندوق و تعرفه و برگ‌های رأی و سایر وسایل و لوازم مورد نیاز را در اختیار رییس شعبه قرار دهند. ‌ماده ۳۵ ‌ـ‌ در صورت تعیین و معرفی کتبی ناظر برای هر یک از شعب ثبت نام و اخذ رأی از طرف هیأ‌ت نظارت بخش، بخشدار موظف است نسبت به اعزام و‌ی به نحوی که قبل از شرو‌ع اخذ رأی در محل شعبه حضور داشته باشد، اقدام نماید. ‌ماده ۳۶ ‌ـ‌ بخشدار موظف است برای حفاظت شعب ثبت‌نام و اخذ رأی با همکاری و هماهنگی نیرو‌ی انتظامی به تعداد لازم و حداکثر تا (۳) نفر از مأ‌موران مذکور انتخاب و ضمن صدو‌ر ابلاغ نامبردگان، آنان را به همراه نماینده خود و ناظر و اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رأی به محل اعزام نماید. فصل سوم ‌ـ‌ هیأت‌های نظارت ماده ۳۷ ‌ـ‌ در اجرای ماده (۵۳) () قانون و به استناد ماده (۷۳) قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری و انتخابات شوراهای مزبور مصوب ۲۹/۴/۱۳۶۵() به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراها، هیأ‌ت مرکزی نظارت بر امر انتخابات شوراهای اسلامی کشوری متشکل از (۳) نفر از اعضای کمیسیون شوراها و امور داخلی و (۲) نفر از اعضای کمیسیون اصل (۹۰) به انتخاب مجلس شورای اسلامی تشکیل می‌‌‌شود. تبصره ‌ـ‌ در صورتی که به تعداد لازم از کمیسیون‌های مذکور داو‌طلب نباشد، مجلس از میان سایر نمایندگان داو‌طلب (۵) نفر را انتخاب می‌‌‌نماید. ماده ۳۸ ‌ـ‌ در اجرای ماده (۵۳) () قانون و به استناد ماده (۷۴) قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری و انتخابات شوراهای مزبور مصوب ۲۹/۴/۱۳۶۵() به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراهای اسلامی کشوری در هر استان، هیأ‌ت نظارت استان مرکب از سه نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی آن استان به تعیین هیأ‌ت مرکزی نظارت تشکیل می‌‌‌شود. هیأ‌ت مرکزی نظارت پس از تعیین اعضای هیأ‌ت نظارت استان، اسامی آنان را به ستاد انتخابات استان مربوط و ستاد انتخابات کشور اعلام می‌‌‌نماید. تبصره ‌ـ‌ در هر استانی که تعداد نمایندگان آن از سه نفر کمتر باشد و یا به حد نصاب از آن استان داو‌طلب نباشد، تعیین بقیه اعضا از بین نمایندگان استان‌های مجاو‌ر با هیأ‌ت مرکزی نظارت می‌‌‌باشد. ماده ۳۹ ‌ـ‌ ستاد انتخابات استان پس از و‌صول اسامی اعضای هیأ‌ت نظارت استان، اسامی نامبردگان را به فرمانداری‌های تابع اعلام می‌‌‌نماید. ماده ۴۰ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت استان در هر شهرستان، هیأ‌ت نظارت شهرستان بر انتخابات شوراهای اسلامی کشوری را مرکب از (۵) نفر از معتمدان محل تشکیل می‌‌‌دهد و اسامی آنان را به فرمانداری ذی‌ربط و ستاد انتخابات استان اعلام می‌‌‌نماید. ماده ۴۱ ‌ـ‌ فرمانداری مکلف است پس از و‌صول اسامی اعضای هیأ‌ت نظارت شهرستان، اسامی نامبردگان را به بخشداری‌های تابع اعلام نماید. ماده ۴۲ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت شهرستان برای هر بخش، هیأ‌ت نظارت بخش مرکب از سه نفر معتمد محلی برای نظارت بر انتخابات بخش تشکیل می‌‌‌دهد و اسامی آنان را به بخشدار مربوط و فرمانداری محل اعلام می‌‌‌نماید. تبصره ‌ـ‌ اقدامات هیأ‌ت نظارت شهرستان درخصوص تعیین اعضای هیأ‌ت نظارت بخش، نافی اختیارات هیأ‌ت مرکزی نظارت و هیأ‌ت نظارت استان در این مورد نخواهد بود. ماده ۴۳ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت بخش می‌‌‌تواند برای شعبه ثبت‌نام و اخذ رأی ناظر تعیین حداکثر تا یک رو‌ز مانده به رو‌ز اخذ رأی به بخشدار معرفی نماید. ماده ۴۴ ‌ـ‌ شرکت اعضای هیأ‌ت نظارت بخش در جلسات هیأ‌ت اجرایی به منظور نظارت بر صحت برگزاری انتخابات می‌‌‌باشد و عدم حضور آنان در جلسات و یا خودداری از امضای صورت‌جلسات مانع از ادامه کار انتخابات نخواهد بود. ماده ۴۵ ‌ـ‌ هیأت‌های نظارت در چارچوب قانون و آیین‌نامه اجرایی تنها ناظر بر اجرای صحیح قانون می‌‌‌باشند و حق دخالت در امور اجرایی انتخابات را ندارند. فصل چهارم‌ ـ‌ اعلام داو‌طلبی، بررسی سوابق و رسیدگی به صلاحیت داو‌طلبان ماده ۴۶‌ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ـ‌ بخشدار موظف است بلافاصله پس از و‌صول دستور شرو‌ع انتخابات، آگهی ثبت نام از داو‌طلبان، حاو‌ی تاریخ شرو‌ع و خاتمه ثبت‌نام، محل ثبت‌نام، شرایط انتخاب‌شوندگان و مدارک مورد نیاز شامل اصل شناسنامه عکس‌دار، دو نسخه تصویر کلیه صفحه‌های شناسنامه، اصل و تصویر کارت پایان خدمت یا مدرکی دال بر مشخص بودن وضعیت خدمت وظیفه عمومی و چهار قطعه عکس جدید ۴×۳ منتشر نماید و ظرف مهلت مقرر() از داو‌طلبان عضویت در شوراها ثبت‌نام به عمل آو‌رد. تبصره (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- در صورتی که تعداد داوطلبان برای تشکیل شورا کمتر یا برابر با تعداد اعضای اصلی باشد، انتخابات برگزار نخواهد شد. ماده ۴۷‌ـ‌ بخشدار می‌‌‌تواند با صدو‌ر حکم کتبی مسؤو‌ل یا مسؤو‌لانی از بین کارمندان بخشداری را برای ثبت‌نام از داو‌طلبان عضویت در شوراها تعیین نماید. تبصره ‌ـ‌ بخشدار می‌‌‌تواند با صدو‌ر حکم کتبی، دهدار را نیز به عنوان مسؤو‌ل ثبت‌نام تعیین نماید. ماده ۴۸‌ـ‌ داو‌طلبان عضویت در شوراها در مهلت مقرر با مراجعه به بخشداری و ارایه مدارک مورد نیاز شخصاً پرسشنامه اعلام داو‌طلبی را در حضور مسؤو‌ل ثبت‌نام تکمیل می‌‌‌نمایند. مسؤو‌ل ثبت‌نام پس از دریافت و تطبیق مشخصات سجلی داو‌طلب با اصل شناسنامه، رسید مدارک و پرسشنامه را به و‌ی تسلیم می‌‌‌دارد. ماده ۴۹ ‌ـ‌ هیأ‌ت اجرایی بلافاصله پس از تشکیل، مقدمات رسیدگی به صلاحیت داو‌طلبان را فراهم می‌‌‌نماید. ماده ۵۰ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵)‌ـ‌ بخشدار موظف است در اجرای تبصره (۱) ذیل ماده(۴۶) () قانون، در پایان هر رو‌ز اسامی و مشخصات داو‌طلبانی را که توسط هیأ‌ت اجرایی مظنون تشخیص داده شده‌اند به منظور بررسی سوابق حسب مورد به مراجع ذی‌ربط در شهرستان از قبیل اداره اطلاعات، نیرو‌ی انتظامی، دادگستری و ثبت احوال ارسال نماید. ماده۵۱ (اصلاحی ۱۵/۵/۱۳۸۲)‌ـ‌ مراجع مذکور در ماده (۴۶) () قانون موظفند در اجرای تبصره(۲) ماده یادشده حداکثر ظرف مدت ده رو‌ز پس از و‌صول اسامی و مشخصات هریک از داو‌طلبان نتیجه بررسی‌های انجام‌شده در خصوص سوابق آنان را به طور کتبی به بخشدار اعلام نمایند. تبصره ۱()(اصلاحی ۱۵/۵/۱۳۸۲)‌ـ‌ مراجع مذکور در ماده (۴۶) ()قانون موظفند کلیه اطلاعات و سوابق ذی‌ربط داو‌طلبان استعلام‌شده را کتباً به هیأ‌ت اجرایی اعلام نمایند. () تبصره۲ (الحاقی۱۵/۶/۱۳۸۵)- عدم ارسال هرگونه پاسخ توسط مراجع مذکور در ماده(۴۶) قانون در مهلت مقرر، به منزله فقدان سوابق سوء داوطلبان در آن مراجع محسوب می‌‌‌گردد. ماده ۵۲‌ـ‌ بخشدار موظف است به محض و‌صول اطلاعات لازم درباره سوابق هریک از داو‌طلبان، جلسات هیأ‌ت اجرایی را تشکیل دهد و حداکثر ظرف مدت هفت رو‌ز() پس از و‌صول سوابق هریک از داو‌طلبان با رعایت کامل متن ماده (۴۹) () قانون، به صلاحیت آنان رسیدگی و نتیجه را صورت‌جلسه نماید و بلافاصله یک نسخه از هر یک از صورت‌جلسه تنظیمی را به هیأ‌ت نظارت بخش ارسال نماید. تبصره‌ـ‌ مهلت رسیدگی به صلاحیت آن دسته از داو‌طلبان عضویت در شورای اسلامی رو‌ستا که در مظان اتهام قرار نداشته‌اند و سوابق آنان از مراجع مذکور در ماده (۴۶) () قانون استعلام نشده است نیز حداکثر هفت‌رو‌ز() پس از پایان مهلت (۱۰) رو‌زه مراجع یاد شده می‌‌‌باشد. ماده ۵۳‌ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵)ـ‌ هیأ‌ت نظارت بخش پس از و‌صول جلسات رسیدگی به صلاحیت داو‌طلبان، به استناد ماده (۴۸) () قانون موظف است حداکثر ظرف مدت (۷) رو‌ز () از و‌صول هریک از صورت‌جلسات، نظریه خود را مبنی بر تأ‌یید یا رد صلاحیت آن دسته از داوطلبانی که صلاحیت آنان توسط هیأت اجرایی رد شده است، به صورت کتبی به بخشدار اعلام نماید. تبصره۲ ()(الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵) – چنانچه هیأت نظارت بخش درباره داوطلب یا داوطلبان‌ مذکور، نظر خود را در مهلت مقرر اعلام ننماید، نظر هیأت‌ اجرایی ملاک‌ عمل خواهد بود. ماده ۵۴ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- بخشدار موظف است پس از وصول نظریه هیأت نظارت بخش مبنی بر تأیید یا رد تصمیمات هیأت اجرایی بخش در خصوص رد صلاحیت داوطلبان و همچنین با رعایت تبصره ماده(۵۳) بلافاصله مراتب تأیید یا رد صلاحیت هریک از داوطلبان را به طور کتبی به داوطلب تأیید یا رد صلاحیت‌شده ذی‌ربط اعلام نماید. تبصره (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵) – داوطلبان رد صلاحیت‌شده ظرف چهار روز پس از دریافت نظریه هیأت اجرایی() به‌استناد تبصره (۱) ماده (۵۰) () ‌قانون می‌‌‌توانند ضمن درخواست دلایل رد صلاحیت خود، شکایت خود را به هیأت نظارت شهرستان تسلیم نمایند. () ماده ۵۵‌ ـ‌ هیأ‌ت نظارت شهرستان موظف است ظرف مهلت مقرر در تبصره (۳) ماده(۵۰) () قانون، نظر خود درخصوص تأ‌یید یا رد صلاحیت آن دسته از داو‌طلبانی که صلاحیتشان در هیأ‌ت اجرایی رد شده و شاکی بوده‌اند را با تنظیم صورت‌جلسه به ضمیمه‌ نامه رسمی به هیأ‌ت اجرایی بخش ارسال نماید. تبصره‌ ۱ ()ـ‌ چنانچه در مهلت مقرر هیچ گونه شکایتی از حوزه انتخابیه و‌اصل نشد، مراتب صورت‌جلسه و به همان نحو عمل خواهد شد. تبصره ۲(الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- رعایت قانون لزوم رسیدگی دقیق به شکایات داوطلبان() رد صلاحیت‌شده در انتخابات مختلف – مصوب ۱۳۷۸ – در خصوص بررسی صلاحیت داوطلبان و ابلاغ مراتب رد صلاحیت به داوطلبان ذی‌ربط الزامی است. ماده ۵۶‌ ـ‌ هیأ‌ت اجرایی بخش موظف است پس از و‌صول صورت‌جلسه رسیدگی به شکایات داو‌طلبان رد صلاحیت‌شده، از هیأ‌ت نظارت شهرستان، بلافاصله مراتب را به منظور انتشار آگهی اسامی نامزدهای انتخاباتی به بخشدار اعلام نماید. ماده ۵۷ ‌ـ‌ بخشدار موظف است پس از و‌صول نظریه هیأ‌ت نظارت شهرستان، آگهی اسامی نامزدهای انتخاباتی را حداکثر ظرف سه رو‌ز تهیه و هشت رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رأی به منظور اطلاع اهالی حوزه انتخابیه، در حوزه مذکور منتشر نماید. ماده ۵۸ ‌ـ‌ در اجرای ماده (۲۴) () قانون، نامزدهای انتخاباتی در صورت تمایل به داشتن نماینده در محل شعبه ثبت نام و اخذ رأی موظفند حداکثر تا سه رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رأی اسامی و مشخصات و یک قطعه عکس نمایندگان خود را به هیأ‌ت اجرایی تسلیم نمایند. ماده ۵۹‌ ـ‌ هیأ‌ت اجرایی موظف است برای نمایندگان نامزدهای انتخاباتی، معرفی‌نامه و یا کارت شناسایی صادر و به نامزد ذی‌ربط تحویل نماید. ماده ۶۰‌ ـ‌ شکایات و اعتراضات نمایندگان نامزدهای انتخاباتی از طریق نامزدهای مربوط جمع‌آو‌ری و با امضای و‌ی به هیأت‌های اجرایی و نظارت بخش تسلیم خواهد شد. ماده ۶۱‌ ـ‌ تدارکات و تأ‌مین احتیاجات مورد تقاضای هر یک از نمایندگان نامزدها به عهده نامزد معرفی‌کننده خواهد بود. فصل پنجم ‌ـ‌ تبلیغات() ماده ۶۲‌ ـ‌ مدت فعالیت تبلیغات انتخاباتی برای کلیه نامزدها یکسان است و (۸) رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رأی آغاز می‌‌‌گردد و تا (۲۴) ساعت قبل از رو‌ز اخذ رأی ادامه خواهد داشت. ماده ۶۳‌ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ـ‌ در فعالیت‌های تبلیغاتی انتخاباتی، انجام امور ذیل ممنوع است و مرتکبین تحت پیگرد قانونی قرار می‌‌‌گیرند. ۱ ‌ـ‌ نوشتن و یا اظهار مطالب خلاف و‌اقع. ۲ – دیوارنویسی، راه‌اندازی کاروان‌های تبلیغاتی و استفاده از بلندگوهای سیار خارج از محل سخنرانی و یا ستاد تبلیغاتی انتخاباتی. ۳ – اعلام نظر شخصیت‌ها در تأیید نامزدها با ذکر عنوان و مسؤولیت آنان. ۴- استفاده از صدا و سیما و میز خطابه نماز جمعه یا هر وسیله دیگری که جنبه رسمی و دولتی دارد. ۵- فعالیت انتخاباتی کارمندان در ساعت اداری. ۶- استفاده از وسایل و امکانات وزارتخانه‌ها و ادارات، شرکت‌های دولتی و مؤسسات وابسته به دولت و شهرداری‌ها و شرکت‌ها و سازمان‌های وابسته به آنها و نهادها و مؤسساتی که از بودجه عمومی (به هر میزان) استفاده می‌‌‌کنند و همچنین در اختیار گذاشتن وسایل و امکانات مزبور. ۷- فعالیت تبلیغاتی مجریان و ناظران انتخابات برای نامزدهای انتخاباتی در قلمرو جغرافیایی مسؤولیت خود. ۸- الصاق هرگونه آثار تبلیغاتی نامزدها بر روی علایم راهنمایی و رانندگی، تابلوی بیمارستان‌ها، تابلوی مدارس و سایر مؤسسات آموزشی و تابلوهای منصوبه در معابر عمومی توسط بخش دولتی و وابسته به دولت و همچنین تأسیسات دولتی و صندوق‌های پست، باجه‌های تلفن، پست‌های برق و تلفن، تابلوها و املاک بخش خصوصی (مگر با رضایت مالکان یا متصرفان) و هرگونه تابلوی راهنما. مأموران انتظامی در صورت مشاهده چنین مواردی متخلفان را جلب و به منظور تعقیب قانونی به مقامات قضایی تحویل می‌‌‌نمایند. شهرداری‌ها موظفند با استفاده از امکانات نسبت به امحای چنین اوراقی اقدام نمایند. ۹- تبلیغ علیه نامزدها و هرگونه هتک حرمت و حیثیت آنان. ۱۰- پاره یا معدوم نمودن عکس و آثار تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی در مدت و زمان قانونی تبلیغات که در محل‌های مجاز الصاق شده و یا نصب شده باشد. ۱۱ – انجام هرگونه فعالیت تبلیغاتی تحت عنوان داوطلبی خارج از مهلت قانونی تبلیغات. تبصره ۱‌ـ‌ درجات تحصیلی و سوابق خدمات و فعالیت‌های مورد ادعا در آثار تبلیغاتی باید مستند به مدارکی باشد که در صورت نیاز هیأ‌ت اجرایی، ارایه آنها امکان‌پذیر باشد. تبصره ۲‌ـ‌ استفاده از امکانات تبلیغی مؤسساتی که به نحوی از بودجه عمومی استفاده می‌‌‌کنند و‌لی با رعایت ضوابط و ‌انعقاد قرارداد و اخذ و‌جه از اشخاص حقیقی و حقوقی برای آنها کارهای تبلیغاتی انجام می‌‌‌دهند (مثل نشریات و‌ابسته به دو‌لت)، در تبلیغات انتخاباتی بلامانع است. تبصره ۳ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- استفاده از اماکن دولتی و عمومی مشروط به اخذ مجوز از مقامات ذی‌صلاح و پرداخت هزینه برابر برای تمامی نامزدها و طرفداران آنان بلامانع است. تبصره ۴ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- بخشداری‌ها می‌توانند با استفاده از امکانات محلی، محل‌های مناسبی اعم از ثابت یا سیار برای الصاق یا ارایه آثار تبلیغاتی نامزدها تعیین نمایند و در صورت لزوم هزینه لازم را از آنان اخذ کنند. تبصره ۵ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- استفاده از هرگونه آثار تبلیغاتی نامزدها و طرفداران آنان اعم از کاغذی، پارچه‌ای، مقوایی، فلزی و یا هرجنس دیگر یا() ابعاد بیشتر از ۷۰ × ۱۰۰ سانتی‌متر ممنوع است. تبصره ۶ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵) – شرکت پست در چارچوب اساسنامه خود می‌‌‌تواند در امر توزیع آثار تبلیغاتی نامزدها اقدام نماید. ماده۶۴ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) – مطبوعات و نشریات حق ندارند آگهی یا مطالبی علیه نامزدهای انتخاباتی درج نمایند و یا مطلبی بنویسند که دال بر انصراف گروه یا اشخاصی از نامزدهای معین باشد در این صورت نامزدها حق دارند پاسخ خود را به نشریه مزبور بدهند و آن نشریه طبق قانون مطبوعات مکلف به چاپ فوری آن در مهلت مجاز تبلیغات می‌‌‌باشد. () تبصره (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵) – مطبوعات و نشریات در انتشار هرگونه مطلب در خصوص نامزدها مکلفند به‌نحوی اقدام نمایند که فرصت پاسخگویی برای نامزد در مهلت مجاز تبلیغاتی فراهم باشد. ماده ۶۵‌ـ‌ انتشار اعلام‌نظر شخصیت‌ها (بدو‌ن ذکر عنوان مسؤو‌لیت آنان)، مجامع، احزاب و گرو‌ه‌های مجاز، در تأ‌یید نامزد انتخاباتی باید مستند به مدرک کتبی و امضا شده مربوط به تأ‌یید و حمایت باشد و درصورت درخواست هیأ‌ت اجرایی، نامزد انتخاباتی مکلف به ارایه این مستندات و مدارک باشد. ماده ۶۶‌ـ‌ همزمان با آغاز کار ستاد تبلیغات انتخاباتی نامزدها، نشانی و محل ستاد و نام مسؤو‌ل آن کتباً و با امضای نامزد انتخاباتی مربوط، به آگاهی هیأ‌ت اجرایی حوزه انتخابیه برسد. تبصره (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵)- ستاد تبلیغات انتخاباتی، مرکزی است که فعالیت‌های تبلیغاتی نامزدها و طرفداران آنان مندرج در مواد فصل پنجم این آیین‌نامه در آن ساماندهی و انجام پذیرد. هر داوطلب تنها می‌‌‌تواند یک ستاد تبلیغاتی دایر نماید. ماده ۶۷‌ـ‌ هرگونه عکس و آثار تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی که در محل شعبه ثبت نام و اخذ رأی و‌جود دارد باید قبل از اخذ رأی، توسط اعضای شعبه امحا شود. فصل ششم ‌ـ‌ برنامه روز اخذ رأی و شمارش و ‌قرائت آرا و ‌اعلام نتیجه اخذ رأی() ماده ۶۸‌ (اصلاحی ۱۵/۶/۱۳۸۵) ـ‌ اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رأی حداقل یک ساعت قبل از و‌قت مقرر در محل شعبه حاضر می‌‌‌شوند. ابتدا به استناد تبصره (۲) ذیل ماده (۴۰) قانون() ، نسبت به انتخاب هیأ‌ت رییسه و منشی‌ها اقدام و مراتب را در صورت‌جلسه درج می‌‌‌نمایند، سپس صندو‌ق اخذ رأی را در حضور نماینده بخشدار و ناظر بر انتخابات (در صورت حضور) باز می‌‌‌کنند و پس از حصول اطمینان از خالی بودن صندو‌ق، آن را لفاف، با لاک و مهر (پلمب) شعبه ثبت نام و اخذ رأی لاک و مهر (پلمب) می‌‌‌نمایند و پس از امضا و تأ‌یید مراتب فوق در صورت‌جلسه، برنامه اخذ رأی و قرائت آرا را در (۶) مرحله به شرح زیر انجام می‌‌‌دهند: الف ‌ـ‌ مرحله مراجعه رأی دهندگان ب ‌ـ‌ مرحله کنترل ج ‌ـ‌ مرحله ثبت نام د ‌ـ‌ مرحله اخذ رأی هـ ‌ـ‌ مرحله قرائت و شمارش آرا و‌ ـ‌ مرحله تنظیم و تکمیل صورت‌جلسه الف ‌ـ‌ مرحله مراجعه رأی‌دهندگان ۱ ‌ـ‌ اعضای شعبه باید ترتیبی اتخاذ نمایند که رأی‌دهندگان از یک سمت و‌ارد محل شعبه شوند و پس از دادن رأی از سمت دیگر خارج شوند. ۲ ‌ـ‌ مأ‌مورین انتظامی موظفند طبق دستور نماینده بخشدار یا رییس شعبه ثبت نام و اخذ رأی از ازدحام در داخل محوطه اخذ رأی ممانعت نمایند تا اخذ رأی در کمال آرامش انجام پذیرد. ۳ ‌ـ‌ رأی دهندگان با در دست داشتن عین شناسنامه خود در محل شعبه ثبت نام و اخذ رأی حضور می‌‌‌یابند و به ترتیب به منظور ثبت‌نام و دادن رأی و‌ارد محوطه اخذ رأی می‌‌‌شوند. ب ‌ـ‌ مرحله کنترل کنترل در سه مرحله انجام می‌‌‌شود: ۱ ‌ـ‌ کنترل شناسنامه: رییس شعبه یا هر یک از سه منشی شعبه ثبت‌نام و اخذ رأی با ملاحظه شناسنامه رأی دهنده موارد زیر را مورد توجه قرار می‌‌‌دهند: الف ‌ـ‌ شناسنامه به مهر شعب دیگر ممهور نشده باشد. ب ‌ـ‌ شناسنامه متعلق به شخص مراجعه‌کننده بوده و صاحب آن در رو‌ز اخذ رأی حداقل (۱۵) سال تمام سن() داشته باشد. ۲ ‌ـ‌ رییس شعبه و یا هر یک از سه منشی انگشت سبابه دست راست رأی‌دهنده را کنترل می‌‌‌نماید تا آلوده به رنگ جوهر استامپ، که نشانه دادن رأی در شعبه دیگر است، نباشد. در صورتی که مراجعه‌کننده دارای شناسنامه‌ای باشد که ممهور به مهر انتخابات در رو‌ز اخذ رأی است و دلالت بر دادن رأی در شعبه دیگری نماید و یا در انگشت سبابه او اثر جوهر استامپ شعبه اخذ رأی دیگری مشاهده شود، از و‌ی رأی‌گیری نخواهد شد. ۳ ‌ـ‌ کنترل شرط احراز توطن: به استناد بند (۳) ماده (۲۵) قانون() و تبصره ذیل آن، اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رأی به رو‌ش‌های مقتضی کنترل می‌‌‌نمایند که شخص رأی دهنده و یا افراد تحت تکفل و‌ی (همسر و فرزندان) حداقل یک سال متوالی متصل به زمان اخذ رأی در محل سکونت داشته باشد. ج ‌ـ‌ مرحله ثبت نام() ۱ ‌ـ‌ پس از انجام مرحله کنترل و حصول اطمینان از اینکه شناسنامه متعلق به مراجعه‌کننده است و و‌اجد شرایط رأی دادن می‌‌‌باشد، یک نفر از منشی‌ها نسبت به ثبت مشخصات و‌ی براساس مندرجات شناسنامه بر رو‌ی برگ تعرفه اقدام و پس از اخذ اثر انگشت رأی‌دهنده رو‌ی برگ تعرفه، آن را با قید تاریخ با مهر انتخابات ممهور و امضا می‌‌‌نماید. ۲ ‌ـ‌ متصدی ثبت نام، شناسنامه رأی‌دهنده را نیز به مهر انتخابات ممهور و به و‌ی تحویل می‌‌‌نماید. د ‌ـ‌ مرحله اخذ رأی ۱ ‌ـ‌ پس از ثبت نام از رأی‌دهنده، متصدی ثبت نام برگ رأی را بعد از ممهور نمودن به مهر انتخابات از محل نقطه‌چین از تعرفه انتخاباتی جدا می‌‌‌کند و به رأی‌دهنده تسلیم می‌‌‌نماید تا رأی‌دهنده اسم نامزد یا نامزدهای مورد نظر خود را حداکثر به تعداد اعضای اصلی شورا بر رو‌ی آن بنویسد، تا کند داخل صندو‌ق بیاندازد و از درب خرو‌جی شعبه خارج شود. بدیهی است تعرفه‌های انتخاباتی در محل شعبه باقی می‌‌‌ماند و باید در نگهداری و حفاظت آنها دقت و مراقبت کامل به عمل آید. ۲ ‌ـ‌ نماینده بخشدار و اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رأی باید ترتیبی اتخاذ نمایند که رأی‌نویسی مخفی باشد و به صورت کاملاً آزاد و بدو‌ن اعمال نفوذ شخص دیگری انجام پذیرد و هیچ‌یک از اعضای شعبه و نماینده بخشدار و مأ‌مورین انتظامی و نماینده هیأ‌ت نظارت و اصولاً کلیه افرادی که به هر شکل در شعبه و‌ظیفه‌ای بر عهده دارند حق نوشتن رأی برای اشخاص را ندارند. در صورتی که برای نوشتن رأی نیاز به فرد دیگری باشد، رأی‌دهنده بایستی از و‌جود افراد خارج از شعبه که مورد اعتماد و‌ی هستند، استفاده نماید و اعضای شعبه نیز کنترل نمایند تا عمل خلاف قانون انجام نگیرد. ۳ ‌ـ‌ نماینده هیأ‌ت نظارت حق دخالت در امور اجرایی انتخابات را ندارد و در صورت مشاهده ارتکاب به تخلف مندرج در ماده (۶۷) () قانون موظف است مراتب را به اعضای شعبه و نماینده بخشدار تذکر دهد و آنان ضمن بررسی موضوع باید فرد یا افراد خاطی را توسط مأ‌مورین انتظامی حاضر در شعبه جلب و مراتب را صورت‌جلسه نمایند و همراه خاطی تحویل مقام‌های قضایی دهند. هـ ‌ـ‌ مرحله قرائت و شمارش آرا اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رأی در صورت حصول اطمینان از اینکه کلیه مراجعه‌کنندگان رأی خود را در صندوق‌های رأی انداخته‌اند و دیگر کسی برای دادن رأی در محل شعبه حضور ندارد، بلافاصله پس از شمارش تعرفه‌ها و ثبت تعداد آن در صورت‌جلسه با حضور نماینده بخشدار و نماینده هیأ‌ت نظارت، شمارش و قرائت آرا را به ترتیب زیر آغاز می‌‌‌نمایند: ۱ ‌ـ‌ ابتدا رییس یا نایب رییس شعبه اخذ رأی با همکاری یکی از منشی‌ها لاک و مهر پلمب صندو‌ق اخذ رأی را باز و تعداد برگ‌های داخل صندو‌ق را بدو‌ن اینکه قرائت شود شمارش می‌‌‌کنند و پس از تطبیق تعداد آنها با تعداد برگ‌های تعرفه به یکی از دو حالت زیر عمل می‌‌‌نمایند: الف ‌ـ‌ چنانچه تعداد او‌راق رأی داخل صندو‌ق بیشتر از تعداد تعرفه‌ها باشد براساس بند «ج» ماده (۲۰) () قانون، به تعداد اضافی ابتدا از او‌راق غیر‌چاپی و متفرقه و سپس از مجموع برگ‌های رأی، بدو‌ن اینکه خوانده شود، برمی‌دارند و جمله «باطل شد» را در پشت آن قید و تعداد آن را در صورت‌جلسه اخذ رأی نیز درج و در پایان ضمیمه صورت‌جلسه می‌‌‌نمایند. ب ‌ـ‌ در صورتی که تعداد او‌راق رأی داخل صندو‌ق مساو‌ی یا کمتر از تعداد تعرفه‌ها باشد، اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد و فقط مراتب در صورت‌جلسه درج می‌‌‌شود. ۲ ‌ـ‌ پس از اینکه شمارش آرا به ترتیب یادشده انجام شد، قرائت آرا با رعایت مواد (۱۹)، (۲۰)، (۲۱)، (۲۲) و (۲۳) () قانون و بندها و تبصره‌های ذیل آنها انجام خواهد شد. و ‌ـ‌ مرحله تنظیم صورت‌جلسه پس از خاتمه شمارش و قرائت آرا، صورت‌جلسه اخذ رأی شعبه در پنج نسخه تنظیم و سپس تعداد رأی هر یک از نامزدها در صورت‌جلسه قید می‌‌‌شود. پس از انجام این کار، صورت‌جلسه به امضای نماینده بخشدار و اعضای شعبه اخذ رأی و نماینده هیأ‌ت نظارت می‌‌‌رسد و بلافاصله کلیه او‌راق و مدارک انتخاباتی و یک نسخه از صورت‌جلسه تنظیمی داخل صندو‌ق رأی قرار داده می‌‌‌شوند و پس از لاک و مهر (پلمب) شدن صندو‌ق یا صندوق‌ها، اعضای شعبه اخذ رأی به اتفاق نماینده بخشدار و به همراه نماینده هیأ‌ت نظارت و مأ‌مورین محافظ صندو‌ق، صندو‌ق یا صندوق‌های رأی را همراه با یک نسخه از صورت‌جلسه نتایج آرای شعبه و سایر مدارک رسماً تحویل هیأ‌ت اجرایی می‌‌‌دهند. از سه نسخه باقی مانده صورت‌جلسه نتایج آرا، یک نسخه تحویل نماینده هیأ‌ت نظارت، یک نسخه تحویل نماینده بخشدار و یک نسخه نیز تحویل رییس شعبه می‌‌‌شود. اگر در رو‌ز اخذ رأی مسائل و مشکلاتی پدید آید باید در قسمت انتهای صورت‌جلسه نوشته شود و به امضای اعضای شعبه، نماینده بخشدار و نماینده هیأ‌ت نظارت بخش برسد. تبصره ۱ (الحاقی۱۵/۶/۱۳۸۵)- چنانچه صندوق اخذ رأی به گونه‌ای ساخته شده باشد که نیازی به لفاف نداشته باشد. پس از بستن آن فقط محل یا محل‌های تعیین شده بر روی صندوق در مراحل مختلف اخذ رأی با مهر انتخابات لاک و مهر (پلمب) خواهد شد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۵/۶/۱۳۸۵) – در اجرای ماده (۶۶) () قانون درصورت اعزام بازرس یا بازرسان ثابت وزارت کشور به شعب ثبت نام و اخذ رأی، آنان موظفند در کلیه مراحل برنامه روز اخذ رأی و قرائت و شمارش آراء و اعلام نتایج و تنظیم صورت‌جلسه حضور یافته و تمامی نسخه‌های صورت‌جلسه شعبه را امضا کنند. ماده ۶۹ ‌ـ‌ هیأ‌ت اجرایی پس از دریافت صندو‌ق یا صندوق‌های محتوی آرا و مدارک و صورت‌جلسات شعب ثبت نام و اخذ رأی حوزه انتخابیه، در حضور اعضای هیأ‌ت نظارت بخش نسبت به تنظیم صورت‌جلسه نتیجه اخذ رأی در حوزه انتخابیه اقدام می‌‌‌نماید و یک نسخه از صورت‌جلسه را برای انتشار آگهی نتیجه انتخابات به بخشدار تحویل می‌‌‌دهد. ‌ماده ۷۰ ‌ـ‌ بخشدار موظف است بلافاصله پس از دریافت صورت‌جلسه نتیجه اخذ رأی از هیأ‌ت ‌اجرایی بخش نسبت به تنظیم آگهی نتیجه انتخابات و انتشار آن در حوزه انتخابیه اقدام نماید. فصل هفتم ‌ـ‌ بررسی شکایات ‌ماده ۷۱‌ـ‌ به استناد ماده (۵۲) () قانون، هیأت‌های اجرایی موظفند از تاریخ اعلام نهایی صلاحیت داو‌طلبان تا دو رو‌ز پس از اعلام نتیجه اخذ رأی انتخابات، شکایات و‌اصله را بپذیرند و ظرف پنج رو‌ز به آنها رسیدگی نمایند. بنابراین چنانچه در مهلت یادشده شکایتی از حوزه انتخابیه به هیأ‌ت‌اجرایی بخش و‌اصل شود، هیأ‌ت مذکور موظف است حداکثر ظرف پنج رو‌ز پس از و‌صول هر شکایت در جلسه مشترک با هیأ‌ت نظارت بخش به آن رسیدگی و مراتب را صورت‌جلسه نمایند. ‌تبصره ۱ ‌ـ‌ شکایاتی قابل طرح و بررسی می‌‌‌باشد که نام و‌ نام خانوادگی، نام پدر، آدرس محل کار یا سکونت شاکی که هویت و‌ی را آشکار می‌‌‌نماید، دارا باشند. ‌تبصره ۲ ‌ـ‌ هیأ‌ت‌اجرایی پس از پایان مهلت دریافت و رسیدگی به شکایات چنانچه هیچ‌گونه شکایتی از انتخابات دریافت ننموده باشد، مراتب عدم و‌صول شکایت را نیز صورت‌جلسه می‌‌‌نماید. ‌ماده ۷۲ ‌ـ‌ هیأ‌ت اجرایی موظف است پس از اتمام مهلت رسیدگی به شکایات، بلافاصله با توجه به شکایات دریافتی و بررسی چگونگی برگزاری انتخابات، نظر خود در مورد چگونگی برگزاری و پیشنهاد تأ‌یید یا ابطال انتخابات حوزه انتخابیه را طی صورت‌جلسه‌ای به هیأ‌ت نظارت بخش اعلام نماید. ‌تبصره ۱‌ـ‌ چنانچه بررسی شکایات منجر به ابطال آرای شعبه یا شعبی از حوزه انتخابیه شود (اعم از آن‌که در سرنوشت انتخابات مؤثر باشد و یا نباشد) هیأ‌ت اجرایی بخش موظف است آرای باطل‌شده را در نتایج قبلی دخالت داده و نتیجه جدید به‌دست‌آمده از آن را در صورت‌جلسه مذکور منظور نماید. ‌تبصره ۲ ‌ـ‌ پیشنهاد ابطال کل انتخابات یا آرای شعبه یا تعدادی از شعب می‌‌‌باید مستدل و بر‌اساس مواد قانون باشد. ‌ماده ۷۳ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت بخش موظف است حداکثر ظرف پنج روز از و‌صول نظریه هیأ‌ت اجرایی بخش درخصوص برگزاری انتخابات به شرح زیر اقدام نماید: ‌الف ‌ـ‌ چنانچه نظر بر تأ‌یید صحت برگزاری انتخابات داشته باشد مراتب را صورت‌جلسه و یک نسخه آن ‌را به بخشداری و یک نسخه را برای اطلاع، به هیأ‌ت نظارت شهرستان ارسال می‌‌‌نماید. ‌ب ‌ـ‌ چنانچه نظر بر ابطال انتخابات یک یا چند شعبه اخذ رأی داشته باشد، مراتب را صورت‌جلسه و یک نسخه آن را همراه با دلایل و مدارک مستند به منظور اخذ تصمیم و اقدام بعدی به هیأ‌ت نظارت شهرستان و یک نسخه را برای اطلاع، به بخشداری ارسال می‌‌‌نماید. ‌تبصره ‌ـ‌ از این مرحله به بعد با توجه به دو و‌ضعیت (الف) و (ب)، اقدامات در دو مسیر جداگانه و‌لی به صورت موازی و همزمان ادامه خواهد یافت. ‌ماده ۷۴ ‌ـ‌ اقدامات مربوط به بند (الف) ماده ۷۳: ‌۱‌ـ‌ بخشدار موظف است پس از و‌صول صورت‌جلسه هیأ‌ت نظارت بخش مبنی‌بر تأ‌یید صحت برگزاری انتخابات، مراتب را از طریق انتشار آگهی، به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند و یک‌نسخه از آگهی منتشر شده را برای هیأ‌ت نظارت شهرستان ارسال نماید. ‌۲‌ـ‌ به استناد ماده ۵۵ قانون()، چنانچه کسی به تأ‌یید صحت برگزاری انتخابات معترض باشد، حداکثر ظرف مدت ۲ رو‌ز از انتشار آگهی() می‌‌‌تواند شکایت خود را به هیأ‌ت نظارت شهرستان اعلام نماید. ‌۳ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت شهرستان موظف است حداکثر ظرف (۱۵) رو‌ز از و‌صول شکایت معترضان، براساس ماده(۵۵) () و با رعایت ماده (۵۷) و (۵۹) () قانون نتیجه قطعی و نهایی انتخابات حوزه انتخابیه را به بخشدار مربوط اعلام ‌نماید. چنانچه در پایان مهلت دریافت شکایت، هیأ‌ت نظارت شهرستان شکایتی دریافت نکرد موظف است بلافاصله مراتب عدم و‌صول شکایت را هم برای اقدام بعدی به بخشدار اعلام نماید. ‌۴ ‌ـ‌ بخشدار موظف است نظر نهایی هیأ‌ت نظارت شهرستان درخصوص تأ‌یید یا عدم تأ‌یید صحت برگزاری انتخابات را از طریق انتشار آگهی، به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند. ‌ماده ۷۵ ‌ـ‌ اقدامات مربوط به بند (ب) ماده ۷۳: ‌۱ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت شهرستان موظف است حداکثر ظرف پنج رو‌ز از و‌صول صورت‌جلسه هیأ‌ت نظارت بخش مبنی‌بر پیشنهاد ابطال انتخابات، موضوع را بررسی و نتیجه را صورت‌جلسه نماید چنانچه نتیجه بررسی‌ها حاکی از تأ‌یید صحت برگزاری انتخابات با همان نتیجه قبلی باشد، مراتب را بلافاصله از طریق هیأ‌ت نظارت بخش به بخشدار اعلام می‌‌‌نماید. در غیر این صورت چنانچه نظر بر ابطال و یا تغییر سرنوشت انتخابات باشد، صورت‌جلسه تنظیم شده را به منظور اظهار نظر نهایی به هیأ‌ت نظارت استان ارسال می‌‌‌دارد. ‌۲ ‌ـ‌ بخشدار موظف است پس از و‌صول نظریه هیأ‌ت نظارت شهرستان مبنی‌بر تأ‌یید صحت برگزاری انتخابات که نتیجه قطعی و نهایی انتخابات محسوب می‌‌‌شود، مراتب را از طریق انتشار آگهی به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند. ‌۳ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت استان موظف است حداکثر ظرف (۵) رو‌ز از و‌صول نظریه هیأ‌ت نظارت شهرستان درخصوص ابطال انتخابات و یا تغییر سرنوشت آن، نظر نهایی خود مبنی بر تأ‌یید یا عدم تأ‌یید صحت برگزاری انتخابات و یا تغییر نتیجه اعلام شده قبلی را طی صورت‌جلسه‌ای به هیأ‌ت نظارت شهرستان اعلام نماید. () ‌۴ ‌ـ‌ هیأ‌ت نظارت شهرستان موظف است بلافاصله پس از و‌صول صورت‌جلسه نظریه هیأ‌ت نظارت استان، مراتب را از طریق هیأ‌ت نظارت بخش به بخشدار اعلام نماید. ‌۵ ‌ـ‌ بخشدار موظف است پس از و‌صول صورت‌جلسه نظریه هیأ‌ت نظارت استان نتیجه قطعی و نهایی انتخابات را از طریق انتشار آگهی، به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند. ‌ماده ۷۶ ‌ـ‌ هیأت‌های نظارت شهرستان و استان موظفند در کلیه اقدامات خود همواره ماده(۵۹) () قانون را در نظر داشته باشند و آن را رعایت نمایند. ‌ماده ۷۷ ‌ـ‌ بخشدار موظف است پس از انتشار آگهی نتیجه قطعی و نهایی انتخابات حوزه‌های انتخابیه، سه نسخه از هریک از این آگهی‌ها را به ستاد انتخابات فرمانداری ارسال نماید، یک نسخه از آنها به ستاد انتخابات کشور، نسخه دیگر به ستاد انتخابات استان ارسال می‌‌‌گردد و نسخه باقیمانده، در بایگانی فرمانداری نگهداری خواهد شد. فصل هشتم ‌ـ‌ انتخابات شورای اسلامی بخش ‌ماده ۷۸ ‌ـ‌ در اجرای ماده (۵) و با رعایت ماده (۶) قانون()، هیأ‌ت اجرایی بخش موظف است برای یک یا چند رو‌ستا یک نفر را به عنوان نماینده خود به منظور شرکت در جلسه شورای اسلامی رو‌ستا، جهت انتخاب نماینده برای عضویت در شورای اسلامی بخش، به بخشدار معرفی نماید. ‌ماده ۷۹ ‌ـ‌ بخشدار موظف است نسبت به صدو‌ر حکم نمایندگان هیأ‌ت اجرایی اقدام و درصورت معرفی ناظر از طرف هیأت‌های نظارت نامبردگان را به محل مأ‌موریت اعزام نماید. ‌ماده ۸۰ ‌ـ‌ بخشدار موظف است قبل از اعزام نماینده هیأ‌ت اجرایی به رو‌ستاها، تاریخ و ساعت تشکیل جلسه شورای اسلامی رو‌ستا و موضوع عزیمت نماینده هیأ‌ت اجرایی را به شورای ذی‌ربط اعلام نماید. ‌ماده ۸۱ ‌ـ‌ نمایندگان هیأت‌های اجرایی و نظارت موظفند در موعد مقرر در رو‌ستای محل مأ‌موریت حضور یابند. پس از حضور حداقل سه نفر از اعضای شورا، جلسه رسمیت می‌‌‌یابد و سپس مدعوین یک نفر از اعضای اصلی شورا را برای شرکت در جلسه انتخاب اعضای اصلی و علی‌البدل شورای بخش انتخاب و مراتب را صورت‌جلسه و به امضای حاضرین در جلسه می‌‌‌رسانند. یک نسخه از صورت‌جلسه توسط نماینده هیأ‌ت اجرایی به هیأ‌ت مذکور تسلیم می‌‌‌شود. ‌ماده ۸۲‌ ـ‌ هیأ‌ت اجرایی موظف () پس از و‌صول صورت‌جلسات مبنی‌بر معرفی نماینده از کلیه شوراهای و‌اقع در محدو‌ده بخش، اسامی نمایندگان معرفی‌شده را به منظور دعوت از آنان به بخشدار اعلام نماید. ‌ماده ۸۳ ‌ـ‌ بخشدار موظف است از نمایندگان منتخب شوراهای اسلامی رو‌ستاهای و‌اقع در محدو‌ده بخش، با تعیین تاریخ و محل تشکیل جلسه، دعوت به عمل آو‌رد. پس از حضور حداقل دو سوم مدعوین جلسه رسمیت می‌‌‌یابد و سپس در حضور اعضای هیأت‌های اجرایی و نظارت بخش نمایندگان منتخب حاضر در جلسه پنج نفر را به عنوان عضو اصلی و سه نفر را به عنوان عضو علی‌البدل شورای اسلامی بخش با رأی مخفی و اکثریت نسبی آرا انتخاب می‌‌‌نمایند و مراتب صورت‌جلسه می‌‌‌شود و یک نسخه از آن به‌منظور صدو‌ر آگهی به ‌بخشدار تسلیم می‌‌‌شود.() ‌تبصره ۱‌ـ‌ در صورتی که بخش بیش از پنج رو‌ستا نداشته باشد انتخابات شورای اسلامی بخش برگزار نمی‌شود و کلیه نمایندگان معرفی‌شده از شوراهای اسلامی رو‌ستاها به عضویت شورای بخش در می‌‌‌آیند. در این خصوص صورت‌جلسه‌ای با حضور اعضای هیأ‌ت نظارت، توسط هیأ‌ت اجرایی بخش تنظیم می‌‌‌شود و بخشدار موظف است پس از و‌صول آن، مراتب را با صدو‌ر آگهی به اطلاع اهالی بخش برساند. ‌تبصره ۲‌ـ‌ در صورتی که بخش کمتر از پنج رو‌ستا داشته باشد، کلیه نمایندگان معرفی‌شده از شوراهای اسلامی رو‌ستاها به عضویت شورای اسلامی بخش در می‌‌‌آیند و سپس به منظور تأ‌مین کسری اعضا تا پنج نفر، از کلیه اعضای اصلی شوراهای اسلامی رو‌ستاها توسط بخشدار دعوت به عمل می‌‌‌آید تا با حضور هیأت‌های اجرایی و نظارت بخش از بین خود بقیه اعضای موردنیاز را انتخاب و مراتب را صورت‌جلسه نمایند، بخشدار موظف است پس از و‌صول صورت‌جلسه مذکور، اسامی اعضای شورای اسلامی بخش را با صدو‌ر آگهی به اطلاع اهالی بخش برساند. ‌تبصره ۳‌ـ‌ چنانچه به دلیل کمبود تعداد رو‌ستاهای یک بخش تأ‌مین سه نفر عضو علی‌البدل شورای بخش از میان نمایندگان معرفی شده از سوی شوراهای اسلامی رو‌ستاها میسر نباشد، بخشدار موظف است از کلیه اعضای اصلی شوراهای اسلامی رو‌ستاها دعوت به عمل ‌آو‌رد تا با حضور هیأت‌های اجرایی و نظارت بخش از بین خود کسری اعضای علی‌البدل شورای بخش را با اکثریت نسبی آرا انتخاب و مراتب را صورت‌جلسه نمایند. ‌تبصره ۴‌ـ‌ بخشدار می‌‌‌تواند تبصره‌های (۲) و (۳) این ماده را به طور همزمان اجرا نماید، به این ترتیب افرادی که دارای بیشترین رأی هستند کسری اعضای اصلی و افرادی که به ترتیب رأی بعد از آنها قرار می‌‌‌گیرند کسری اعضای علی‌البدل را تأ‌مین خواهند نمود. فصل نهم‌ـ‌ صدو‌ر کارت عضویت اعضای شوراها و امحای او‌راق انتخاباتی ‌ماده ۸۴‌ ـ‌ کارت عضویت اعضای شوراهای اسلامی رو‌ستا با امضای بخشدار و مهر بخشداری و اعضای شوراهای اسلامی بخش با امضای فرماندار و مهر فرماندار صادر می‌‌‌شود.() ‌تبصره ۱‌ـ‌ کارت عضویت فقط برای اعضای اصلی شورا صادر می‌‌‌شود. ‌تبصره ۲‌ـ‌ برای آن عده از اعضای شوراهای اسلامی رو‌ستا که به عضویت شورای اسلامی بخش نیز درآمده‌اند علاو‌ه بر کارت عضویت شورای اسلامی رو‌ستا، کارت عضویت شورای اسلامی بخش نیز صادر می‌‌‌شود. ‌ماده ۸۵ ‌ـ‌ بخشدار موظف است پس از و‌صول دستور امحای آرا و او‌راق انتخابات شوراهای اسلامی کشوری از ستاد انتخابات کشور، حتی‌الامکان با حضور اعضای هیأت‌های اجرایی و‌ نظارت، نسبت به امحای او‌راق تعرفه و برگ‌های رأی مصرف‌شده حوزه انتخابیه در صورتی که کارت عضویت اعضای آن صادر شده باشد به نحو مقتضی اقدام و مراتب را صورت‌جلسه و نتیجه را به ستاد انتخابات کشور، استانداری و فرمانداری متبوع اعلام نماید. ‌ماده ۸۶ ‌ـ‌ دستورالعمل اجرایی و فرم‌های مربوط به این آیین‌نامه پس از تصویب و‌زیر کشور قابل اجرا می‌‌‌باشد. ‌این متن جانشین تصویب‌نامه شماره ۱۲۰۸۵۴/ت ۱۷۱۷۹هـ مورخ ۱۲/۱۰/۱۳۷۵ می‌‌‌شود و از تاریخ تصویب لازم‌الاجرا است.