اساسنامه صندوق ملی محیط‌زیست مصوب ۱۸/۸/۱۳۹۳ هیأت‌وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی هیأت‌وزیران در جلسات ۲۶/۶/۱۳۹۳ و ۱۸/۸/۱۳۹۳ به پیشنهاد شماره ۲۸۷۵۹-۱ مورخ ۱۸/۶/۱۳۹۳ سازمان حفاظت محیط‌زیست و به ‌استناد جزء (۲) بند (الف) ماده ۱۸۷ قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران- مصوب ۱۳۸۹()- اساسنامه صندوق ملی محیط‌زیست را به‌شرح زیر تصویب کرد: فصل اول ـ کلیات ماده ۱ـ در جهت کمک به تقلیل آلاینده‌های زیست‌محیطی و جلوگیری از تخریب محیط‌زیست و حفظ و حمایت از محیط‌زیست و به‌منظور حفاظت، احیاء و بهره‌برداری پایدار از محیط‌زیست، منابع طبیعی و تنوع زیستی، صندوق ملی محیط‌زیست که در این اساسنامه به اختصار، صندوق نامیده می‌شود، تأسیس می‌شود. ماده ۲ـ صندوق مؤسسه عمومی غیردولتی وابسته به سازمان حفاظت محیط‌زیست است که دارای شخصیت حقوقی مستقل و استقلال مالی و اداری بوده و مطابق مفاد این اساسنامه و قوانین و مقررات ناظر بر مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی فعالیت می‌نماید. تبصره ـ صندوق می‌تواند در صورت نیاز، با رعایت قوانین و مقررات، نسبت به تأسیس مؤسسه اعتباری و یا شرکت‌های تابع با شخصیت حقوقی، مالی و اداری مستقل اقدام نماید. ماده ۳ـ حوزه فعالیت صندوق سراسر کشور و مرکز اصلی آن در تهران است و بنا به©۹۲© ضرورت می‌تواند در نقاط دیگر کشور شعبه یا نمایندگی دایر نماید. تبصره ـ به استناد تبصره (۵) ماده (۶۹) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت، حق استفاده از یک باب ساختمان پلاک ثبتی (۲۳۶۸۰/۷۴) بخش (۱۱) تهران به آدرس سعادت آباد، بلوار دریا، خیابان صراف‌ها، کوچه ۳۵، پلاک ۳۶ برای مدت سی‌سال به صندوق واگذار می‌شود. فصل دوم ـ منابع تأمین اعتبار و موضوع فعالیت صندوق ماده ۴ـ تأمین اعتبار اولیه صندوق با تخصیص مبلغ ده میلیارد (۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ریال و سپس نهایتاً تا مبلغ پنجاه میلیارد (۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۵۰) ریال از محل ردیف ۳۷ـ۵۵۰۰۰۰ جدول شماره (۹) قانون بودجه سال ۱۳۹۳ کل کشور صورت می‌گیرد. سایر منابع تأمین اعتبار صندوق جهت انجام فعالیت‌ها به قرار زیر است: ۱ـ کمک‌های دولتی در چارچوب قوانین و مقررات() ۲ـ کمک‌ها و هدایای اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی داخلی ۳ـ کمک‌ها و هدایای خارجی و بین‌المللی ۴ـ درآمد ناشی از گردش مالی و فعالیت‌های صندوق و واحدهای تابع بعد از وضع هزینه‌های قانونی ۵ ـ سایر درآمدها و منابع مالی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط تبصره ۱ـ سرمایه صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط قابل افزایش است. تبصره ۲ـ به‌منظور تأمین و تحقق اهداف قانونی از تشکیل صندوق، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور() هر ساله نسبت به تأمین اعتبارات لازم برای کمک به صندوق از محل بودجه عمومی کشور با رعایت ماده (۳) قانون مدیریت خدمات کشوری() اقدام خواهد نمود.() ماده ۵ ـ موضوع و حدود عملیات صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط به‌شرح©۹۳© زیر می‌باشد:() ۱ـ تأمین و تجهیز منابع مالی از محل‌های پیش‌بینی شده در قانون در جهت تحقق اهداف قانونی تشکیل صندوق ۲ـ اعطای تسهیلات مالی به‌کارخانجات، کارگاه‌ها و به‌طور کلی هرگونه منابع آلاینده در جهت کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی ۳ـ اعطای تسهیلات مالی برای جلوگیری از تخریب محیط‌زیست از طریق حفظ، احیاء و مدیریت تنوع زیستی (شامل زیستگاه، زیست‌بوم، گونه و ژن) ۴ـ حمایت مالی و همکاری در طرح‌ها و پروژه‌های زیست‌محیطی و طرح‌های گردشگری طبیعی() ۵ ـ حمایت مالی و همکاری در طرح‌های آموزشی و فرهنگ‌سازی جهت بهبود شرایط زیست‌محیطی ۶ ـ اعطای تسهیلات مالی به مخترعین و محققین محیط‌زیست در جهت گسترش و تکمیل تحقیقات برای تولید انبوه و استفاده عمومی از تجهیزات کنترل و کاهش آلودگی ماده ۶ ـ صندوق می‌تواند در موارد خاص با جلب همکاری بانک‌ها و مؤسسات اعتباری و با استفاده از منابع مالی آنها در جهت اعطای تسهیلات زیست‌محیطی به متقاضیان بر اساس مقررات عملیات بانکی اقدام و در بازپرداخت اقساط وام متقاضیان به بانک‌ها و مؤسسات مذکور تسهیلات و حمایت‌های مالی را از منابع صندوق به‌عمل آورد. ماده ۷ـ صندوق می‌تواند از طریق شرکت‌ها و مؤسسات بیمه، امکانات و شرایط لازم را برای بیمه کردن دام، باغات و محصولات کشاورزی در مقابل خسارت ناشی از جانوران وحشی حمایت شده و در معرض خطر فراهم و حق بیمه مربوط را از محل منابع و اعتبارات صندوق پرداخت نماید. فصل سوم ـ ارکان ماده ۸ ـ صندوق دارای ارکان زیر است: ۱ـ مجمع‌عمومی ۲ـ هیأت‌مدیره ۳ـ مدیرعامل ۴ـ بازرس ماده ۹ (اصلاحی ۱۴/۱۱/۱۳۹۴)ـ مجمع‌عمومی بالاترین مرجع سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری صندوق می‌باشد و اعضای آن عبارتند از معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست، وزیر امور اقتصادی و دارایی، وزیر صنعت، معدن و تجارت،©۹۴© وزیر امورخارجه، وزیر نیرو و وزیر جهادکشاورزی() و معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور.() ریاست مجمع‌عمومی برعهده معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست می‌باشد. ماده ۱۰ـ وظایف و اختیارات مجمع‌عمومی عبارت است از: ۱ـ تعیین خط‌مشی کلی و سیاست‌های اجرایی صندوق ۲ـ بررسی، اظهارنظر و اتخاذ تصمیم نسبت به‌صورت‌های مالی صندوق پس از استماع گزارش هیأت‌مدیره و بازرس قانونی صندوق ۳ـ بررسی و تصویب بودجه پیشنهادی هیأت‌مدیره ۴ـ پیشنهاد اعتبارات مورد نیاز برای کمک به صندوق به معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور() ۵ ـ نصب و عزل اعضای هیأت‌مدیره به پیشنهاد رییس مجمع ۶ ـ تصویب آیین‌نامه‌های مالی، معاملاتی، اداری، استخدامی و سایر آیین‌نامه‌های مورد نیاز صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۷ـ تصویب تشکیلات صندوق با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۸ ـ تعیین حقوق و مزایای اعضای هیأت‌مدیره و مدیرعامل و نیز حق‌الزحمه بازرس قانونی با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۹ـ اتخاذ تصمیم نسبت به مطالبات مشکوک‌الوصول یا غیرقابل وصول بر اساس پیشنهاد هیأت‌مدیره با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۱۰ـ اتخاذ تصمیم در مورد ارجاع دعاوی به داوری و همچنین صلح و سازش و استرداد دعاوی از مراجع ذی‌صلاح با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۱۱ـ اتخاذ تصمیم در خصوص ادغام یا انحلال مؤسسات و شرکت‌های زیر مجموعه بنا به پیشنهاد هیأت‌مدیره با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۱۲ـ اتخاذ تصمیم نسبت به خرید، فروش یا واگذاری اموال غیرمنقول ۱۳ـ اتخاذ تصمیم در خصوص سرمایه‌گذاری و مشارکت با سایر اشخاص حقیقی و حقوقی ۱۴ـ اتخاذ تصمیم در مورد اصلاحات یا تغییرات اساسنامه و پیشنهاد آن به هیأت‌وزیران جهت تصویب ۱۵ـ اتخاذ تصمیم در مورد پیشنهادهای هیأت‌مدیره و سایر ارکان در راستای اهداف صندوق ۱۶ـ انجام سایر وظایف و تکالیفی که در این اساسنامه ذکر شده است.©۹۵© ماده ۱۱ـ هیأت‌مدیره صندوق مرکب از پنج نفر افراد صلاحیت‌دار و متخصص در امور مختلف محیط‌زیست، اقتصاد، مالی، حقوقی و بانکداری می‌باشد که برای مدت دو سال با انتخاب مجمع‌عمومی و حکم رییس مجمع‌عمومی منصوب می‌شوند. تبصره ۱ـ هیأت‌مدیره از بین خود یک رییس و یک نایب رییس انتخاب می‌نماید. تبصره ۲ـ جلسات هیأت‌مدیره حسب دعوت رییس هیأت‌مدیره حداقل ماهی یک بار تشکیل و جلسات آن با حضور حداقل سه نفر از اعضاء رسمیت می‌یابد. تصمیمات هیأت‌مدیره با آرای سه نفر معتبر و لازم‌الاجراء می‌باشد. تبصره ۳ـ پس از پایان دوره تصدی تا زمان انتصاب هیأت‌مدیره جدید، هیأت‌مدیره سابق به فعالیت ادامه خواهد داد. تبصره ۴ـ در صورت استعفاء و یا عزل هر یک از اعضای هیأت‌مدیره، مدت تصدی مسؤولیت عضو جدید هم‌زمان با سایر اعضاء پایان می‌پذیرد. تبصره ۵ ـ حداقل سه نفر از اعضای هیأت‌مدیره به‌صورت عضو موظف فعالیت می‌نمایند. ماده ۱۲ـ وظایف و اختیارات هیأت‌مدیره عبارتند از: ۱ـ اجرای مفاد اساسنامه و تصمیمات مجمع‌عمومی ۲ـ تدوین آیین‌نامه‌های اداری، مالی، استخدامی و سایر آیین‌نامه‌ها و مقررات مورد نیاز صندوق برحسب مورد و ارجاع به مجمع‌عمومی برای تصویب ۳- تنظیم برنامه‌ها و خط مشی صندوق و پیشنهاد آن جهت تصویب در مجمع‌عمومی ۴- تهیه و تنظیم گزارش عملکرد سالانه، صورت‌های مالی و ارایه آن به بازرس و مجمع‌عمومی ۵- اتخاذ تصمیم در مورد وصول منابع اعتباری و مطالبات صندوق ۶- ارایه هرگونه پیشنهاد جهت تغییر یا اصلاح اساسنامه به مجمع‌عمومی به‌منظور طرح در مراجع ذی‌ربط ۷- نظارت بر حسن انجام امور صندوق و عملکرد مدیرعامل ۸- انتخاب بانک عامل ماده ۱۳- نصب و عزل مدیرعامل توسط مجمع‌عمومی انجام می‌شود. رییس مجمع‌عمومی از بین اعضای هیأت مدیره یک نفر را به مدت دو سال به‌عنوان مدیرعامل انتخاب و منصوب می‌نماید و انتخاب مجدد وی بلامانع است. ماده ۱۴- وظایف مدیرعامل به‌شرح زیر می‌باشد: ۱- افتتاح حساب و سپرده نزد بانک عامل در ارتباط با اهداف و وظایف صندوق ۲- انعقاد قراردادهای سرمایه‌گذاری، مشارکت و همکاری با سایر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری و مالی در چارچوب اختیارات مدیرعامل ۳- استیفای حقوق صندوق و طرح دعوا و دفاع در مراجع قضایی و پاسخگویی به دعاوی مطرح شده علیه صندوق در مراجع قضایی، شبه قضایی، اداری، ثبتی و انتظامی ۴- انتخاب وکیل با حق توکیل به غیر و عنداللزوم اعزام نمایندگان قضایی ۵- پیشنهاد هرگونه مصالحه و یا ارجاع به داوری به هیأت‌مدیره جهت تصمیم‌گیری و ارجاع به مجمع‌عمومی با رعایت قوانین و مقررات مربوط ۶- مبادرت به هرگونه اقدامی که در چارچوب قوانین و مقررات تأسیس صندوق و پیشبرد اهداف صندوق ضروری می‌باشد. ۷- تدوین و تنظیم بودجه پیشنهادی حسب سیاست‌ها و خط مشی کلی صندوق و تنظیم گزارش عملکرد و سود و زیان و گزارش تفریغ بودجه سالانه صندوق و ارایه آن به هیأت‌مدیره ۸- انجام امور اداری و مالی و عملیات موضوع صندوق و اجرای مصوبات هیأت‌مدیره و مجمع‌عمومی تبصره - مدیرعامل اختیارات لازم غیر از آنچه را که برعهده هیأت‌مدیره و مجمع‌عمومی می‌باشد، برای اداره امور صندوق عهده‌دار می‌باشد ماده ۱۵- مدیرعامل در برابر هیأت‌مدیره پاسخگو و مسؤول می‌باشد. هیأت‌مدیره می‌تواند بخشی از اختیارات و وظایف خود را به مدیرعامل تفویض نماید. ماده ۱۶- صندوق دارای بازرس می‌باشد که برای مدت دوسال توسط مجمع‌عمومی انتخاب می‌شود. ماده ۱۷- بازرس صندوق طبق قوانین و مقررات مربوط اعمال نظارت نموده و ضمن رسیدگی به ترازنامه و حساب سود و زیان، گزارش لازم را به مجمع‌عمومی ارایه خواهد نمود. صندوق می‌تواند درصورت لزوم از خدمات حسابداران ذی‌صلاح رسمی نیز استفاده نماید. فصل چهارم – سایر مقررات ماده ۱۸- سال مالی صندوق از اول فروردین ماه هرسال آغاز و تا آخر اسفند همان سال پایان می‌پذیرد. تبصره – اولین سال مالی صندوق از تاریخ تشکیل صندوق تا پایان اسفند ماه همان سال خواهد بود. ماده ۱۹ (اصلاحی ۱۴/۱۱/۱۳۹۴)- اسناد، اوراق مالی و تعهدآور و قراردادهای مربوط به معاملات صندوق با امضای ثابت مدیرعامل و یکی از اعضای هیأت‌مدیره() به‌همراه مهر صندوق معتبر خواهد بود. امضای چک‌ها از محل اعتبارات عمومی باید به امضای ذی‌حساب نیز برسد. تبصره – مکاتبات صندوق با امضای مدیرعامل انجام می‌شود. مدیرعامل می‌تواند حق امضای خود در خصوص مکاتبات را در حدود مقررات و آیین‌نامه‌های مصوب به هریک از کارکنان صندوق تفویض نماید و این امر نافی مسؤولیت مدیرعامل نمی‌باشد. ماده ۲۰- نحوه تطبیق وضعیت استخدامی آن دسته از کارکنان رسمی- پیمانی سازمان حفاظت محیط‌زیست که به صندوق انتقال می‌یابند به‌موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که بنا به پیشنهاد هیأت‌مدیره به تصویب مجمع‌عمومی می‌رسد. ماده ۲۱ـ هرگونه تغییر در اساسنامه بنا به پیشنهاد مجمع‌عمومی به تصویب هیأت‌وزیران خواهد رسید. ماده ۲۲- این اساسنامه جایگزین اساسنامه موضوع تصویبنامه شماره ۳۲۳۷۸/ت۳۳۳۳۹هـ مورخ ۱۲/۶/۱۳۸۴ و اصلاحیه شماره ۱۶۷۸۸۵/ت۳۹۲۵۷هـ مورخ ۱۸/۹/۱۳۸۷ می‌گردد. این اساسنامه به‌موجب نامه شماره ۲۷۵۵/۱۰۲/۹۳ مورخ ۱۵/۹/۱۳۹۳ شورای نگهبان تأیید شده است.