آیین‌نامه اجرایی ماده (۲۹) قانون هوای پاک مصوب ۲۱/۶/۱۳۹۷ هیأت‌وزیران ماده ۱- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به‌کار می‌روند: الف- قانون: قانون هوای پاک- مصوب ۱۳۹۶- ب- سازمان: سازمان حفاظت محیط‌زیست پ- آلودگی صوتی: پخش و انتشار هرگونه صدا و ارتعاش بیش از حد مجاز ت- منابع و کانون‌های آلودگی صوتی: انواع منابع ثابت و متحرک مولد صدا و ارتعاش بیش از حد مجاز ث- عامل آلودگی صوتی: هر شخص حقیقی یا حقوقی که اداره یا تصدی منابع و کانون‌های آلودگی صوتی را برعهده داشته باشد. ماده ۲- هرگونه اقدامی که موجبات آلودگی صوتی را فراهم نماید ممنوع است. حدود مجاز آلودگی صوتی به‌شرح پیوست که تأیید شده به مهر دفتر هیأت دولت است، تعیین می‌شود. ماده ۳- سازمان موظف است ضمن شناسایی منابع و کانون‌های آلودگی صوتی میزان آلودگی آنها را بر اساس حدود مجاز تعیین و مراتب را به همراه مهلت رفع آلودگی مذکور به عامل آلودگی صوتی ابلاغ نماید. مهلت یادشده و روش سنجش میزان آلودگی بر اساس دستورالعمل ابلاغی سازمان تعیین می‌شود و عامل آلودگی موظف است نسبت به رفع آلودگی صوتی مربوط در مهلت مقرر اقدام نماید. ماده ۴- سازمان موظف است درصورت عدم رفع آلودگی صوتی در پایان مهلت تعیین‌شده نسبت به انجام اقدامات موضوع قانون در مورد متخلف یا متخلفان اقدام نماید. ماده ۵- سازمان مجاز است در اجرای وظایف قانونی خود و رعایت مفاد قانون و این آیین‌نامه هر زمانی که لازم بداند نسبت به بازرسی منابع آلوده‌کننده اقدام نماید. تبصره() - با عامل آلودگی صوتی و یا هر شخص دیگری که به‌طور مستقیم©۱۳۲© یا غیرمستقیم از انجام بازرسی و یا پایش میزان آلودگی صوتی جلوگیری و یا از ارایه آمار و اطلاعات مورد نیاز سازمان خودداری نماید طبق ماده (۱۶) قانون رفتار خواهد شد. ماده ۶- مراکز معاینه فنی وسایل‌نقلیه موتوری موضوع ماده (۶) قانون موظفند انواع وسایل‌نقلیه موتوری مورد بازدید را از جهت رعایت حدود مجاز آلودگی صوتی نیز تحت آزمایش و معاینه قرار دهند. ماده ۷- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است در مورد وسایل‌نقلیه موتوری فاقد گواهی معاینه فنی مطابق ماده (۶) قانون اقدام نماید. ماده ۸- وزارت راه و شهرسازی موظف است مستندات مورد نیاز مربوط به رعایت حدود مجاز استاندارد آلودگی صوتی مربوط به حمل‌ونقل عمومی، هوایی، ریلی و دریایی را در اختیار سازمان قرار دهد. ماده ۹ - وزارت راه و شهرسازی موظف است در اجرای ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان- مصوب ۱۳۷۴- ، ظرف یک‌سال از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این تصویبنامه، دستورالعمل کنترل و کاهش آلودگی صدا ناشی از فعالیت‌ها ساختمانی و سایر ساخت و سازها در محدوده شهرها و روستاها را با لحاظ محدودیت‌های نوعی، کمّی و زمانی تدوین و در قالب مقررات ملی ساختمان ابلاغ نماید. ماده ۱۰- وزارت کشور (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) موظف است نسبت به تکمیل طرح جامع مدیریت کاهش آلودگی صوتی در کلان‌شهرها ظرف شش‌ماه از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این تصویبنامه اقدام و پس از تأیید سازمان ابلاغ نماید. ماده ۱۱- سازمان موظف است با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌های مربوط ظرف شش‌ماه از تاریخ لازم‌الاجرا شدن این تصویبنامه نسبت به تکمیل و راه‌اندازی شبکه ملی پایش و اطلاع‌رسانی آلودگی صوتی با اولویت کلان‌شهرها اقدام نماید. ماده ۱۲- اعتبارات لازم برای اجرای تکالیف مقرر در این آیین‌نامه در چهارچوب لوایح بودجه سنواتی دستگاه‌های ذی‌ربط منظور و پس از تصویب در چهارچوب مقررات مربوط هزینه می‌شود. حدود مجاز آلودگی صوتی ۱- موتورسیکلت: ظرفیت سیلندر موتورسیکلت (CC) حد مجاز صدا بر حسب دسی بل ۸۰≤ ۷۵ ۱۱۷۵≤ ≥۸۰ ۷۷ ≥۱۷۵ ۸۰ تبصره- روش انجام آزمون بر مبنای استاندارد شماره ۱۰۲۸۲ سازمان ملی استاندارد ایران با عنوان «موتور گازی و موتورسیکلت- سطح صدا» خواهد بود. ۲- خودرو: عنوان استاندارد حد مجاز ارایه شده سطح صوت خودروها در ایران آزمون صدای عبوری آزمون صدای اگزوز آزمون صدای وسیله هشداردهنده خودرو (نصب بر روی خودرو) کلاس M۱ کلاس N۱ استاندارد ایران dB (A)* ۷۵ dB (A)* ۷۸ dB (A) ۸۶ dB (A) ۱۱۲-۸۷ dB(A)* تراز سطح صوت مقیاس وزنی A * روش انجام آزمون‌ها: روش انجام آزمون‌ها بر مبنای استانداردهای کشورهای عضو اتحادیه اروپا می‌باشد. * خودروی کلاس M۱: خودروهایی که به‌منظور حمل مسافر می‌باشند و در برگیرنده بیشتر از ۹ صندلی با احتساب صندلی راننده نباشند. * خودروی کلاس N۱ : خودروهایی که برای مقاصد حمل و کالا می‌باشند (با مکانیزم جرم مجاز کمتر از ۲ تن) * آزمون صدای عبوری: بر اساس استاندارد ۱۵۷/۷۰/EEC اتحادیه اروپا، این آزمون باید در یک محیط خشک که سطح صوت پس زمینه آن حداقل dB(A) ۱۰ از سطح صدای تولیدی توسط خودرو کمتر می‌باشد و در شرایط جوی مناسب (بدون وزش باد)، انجام گیرد. دو میکروفن در دو طرف خودرو و به فاصله ۵/۷ متر، از خط مرکز خودرو، در ارتفاع ۲/۱متر، به موازات سطح افق و عمود بر راستای خودرو قرار داده می‌شود. خودرو از فاصله ۱۰ متری امتداد میکروفن‌ها با کمینه دو سرعت: ۱- سرعتKm/h ۵۰، یا ۲- سرعت معادل سه چهارم سرعت اسمی موتور (در دنده ۲ یا ۳ یا درایو) به میکروفن‌ها نزدیک می‌شود و در زمان طی مسافت ۲۰ متر، سطح صوت ماشینی (مکانیزم) منتشره از آن اندازه‌گیری می‌گردد. * آزمون صدای اگزوز: بر اساس استاندارد ۱۵۷/۷۰/EEC اتحادیه اروپا، این آزمون باید در یک محیط خشک که سطح صوت پس زمینه آن حداقلdB(A) ۱۰ از سطح صدای تولیدی توسط خودرو کمتر می‌باشد و در شرایط جوی مناسب (بدون وزش باد)،‌ انجام گیرد. یک میکروفن با زاویه ۴۵ درجه نسبت به مجرای خروجی اگزوز و در بیشینه دو ارتفاع: ۱- ارتفاع مجرای خروجی اگزوز یا ۲- ارتفاع ۲/۰ متر و به فاصله ۵/۰ متر، از دهانه خروجی اگزوز قرار داده می‌شود و سطح صوت ماکزیمم مقدار به‌دست آمده از سه اندازه‌گیری پیاپی با اختلافی در محدود dB(A)۲، به‌عنوان نتیجه گزارش ارایه می‌گردد. * آزمون صدای وسیله هشداردهنده خودرو (نصب بر روی خودرو): بر اساس استاندارد ۳۸۸/۷۰/EEC اتحادیه اروپا،‌ این آزمون باید در یک محیط خشک که سطح صوت پس زمینه آن حداقل dB(A)۱۰ ‌از سطح صدای تولیدی توسط بوق خودرو کمتر می‌باشد و در شرایط جوی مناسب (سرعت وزش باد کمتر از ۱۸km/h، می‌باشد) انجام گیرد. میکروفن‌ها به فاصله ۷ متر از لبه جلویی خودرو، به موازات سطح افق،‌ در امتداد راستای طولی خودرو، به سمت منبع تولید صوت قرار داده می‌شود. ارتفاع میکروفن‌ها از ۵/۰ تا©۱۳۴© ۵/۱ متر (نسبت به سطح زمین) متغیر بوده و ماکزیمم سطح صوت به‌دست آمده از آنها طی یک‌بار اندازه‌گیری صدای بوق (موتور خاموش است)، به‌عنوان نتیجه گزارش ارایه می‌گردد. ۳- حدود مجاز آلودگی صوتی در پهنه‌های مختلف: تراز متوسط شب (۱۰شب تا ۷ صبح) dB(A) شب Lp ̄ تراز متوسط روز (۷صبح تا۱۰شب) dB(A) روزLp ̄ نوع منطقه ردیف ۴۵ ۵۵ پهنه مسکونی ۱ ۵۰ ۶۰ پهنه مختلط (تجاری– مسکونی) ۲ ۵۵ ۶۵ پهنه تجاری - اداری ۳ ۶۰ ۷۰ پهنه فعالیت (مسکونی– صنعتی) ۴ ۶۵ ۷۵ پهنه صنعتی ۵ *پهنه مسکونی: پهنه‌ای که کاربری غالب آن مسکونی و کارکرد اصلی آن سکونت بوده و کاربری‌های مربوط به فعالیت‌ها پشتیبان برای تأمین نیازهای روزمره و اولیه ساکنین محلات را نیز در خود جای داده است. در پهنه سکونت، تأمین آسایش و امنیت ساکنین، مبنای انتخاب کاربری‌های مجاز به استقرار در این پهنه است. تنوع در پهنه‌های مسکونی ناشی از وجود تفاوت بارز در تراکم ساختمانی، ابعاد قطعات مسکونی، تعداد طبقات، تعداد واحد مسکونی در هر هکتار، عرض معابر و ... است. * پهنه مختلط (تجاری- مسکونی): مشتمل بر قسمت‌هایی از شهر که از رشد خزنده فضاهای کار و فعالیت در بافت‌های مسکونی پدید آمده و از استقرار توأمان کارکردهای سکونت و کار و فعالیت شکل گرفته است. * مراکز تجاری- اداری: شامل قسمت‌هایی از شهر که عمدتاً دارای کاربری تجاری صرف و یا کاربری‌های مرتبط با آن باشد (مانند بازارها، پاساژها و...) * پهنه فعالیت (مسکونی- صنعتی): مشتمل بر قسمت‌هایی از شهر که وجه غالب آن کار و فعالیت، به‌ویژه کاربری‌های تجاری خدماتی بوده و سکونت در آن ممنوع، یا محدود و تابع نظم عمومی کار و فعالیت است. این پهنه زیرپهنه‌های اصلی متمایزی را دربرمی‌گیرد که در هر یک، غلبه یکی از وجوه تجاری، اداری، خدماتی، صنعتی یا اختلاطی از آن‌ها در مقیاس‌های متفاوت شهری بارز است. * پهنه صنعتی: پهنه‌ای دارای کاربری صنعتی که طبق ضوابط محیط‌زیست استقرار آن‌ها در محیط شهر مجاز نبوده و بر اساس مطالعات زیست‌محیطی لازم است با فاصله‌ای مناسب بیرون©۱۳۵© از شهر یا نواحی مسکونی قرار گیرد. کارگاه‌های مزاحم شهری، کاربری‌های کارخانه‌ای، تولیدی و خدمات صنعتی عموماً در این محدوده واقع هستند. * روش و محل اندازه‌گیری آلودگی صوتی به‌شرح زیر می‌باشد: دستور (فرمول) محاسبه‌ی تراز متوسط (Lp ̄) روز و شب به‌شرح زیر است: n=۱۵ logƩleq(۱۰)/n=روزLp ̄ n=۹ logƩleq(۱۰)/n =شبLp ̄ Leq (۱۰)' تراز معادل در مدت زمان ده دقیقه اندازه‌گیری است که ۲۴ بار در شبانه‌روز (با فاصله زمانی یک ساعته) اندازه‌گیری می‌شود. محل اندازه‌گیری ضلعی از فرستنده است که کمترین فاصله را با دریافت‌کننده دارد.