صندوق ملی محیط‌زیست قرقیزستان ( پیشینه: در ژانویه سال ۱۹۹۰، کمیسیون توسعه مکانیسم‌های اقتصادی() اتحاد جماهیر شوروی سابق وابسته به شورای وزیران با اجرای آزمایشی دریافت عوارض آلودگی در تعدادی از جمهوری‌های سابق شوروی موافقت کرد که جمهوری قیرقیزستان یکی از این کشورها بوده است. از آن زمان، جمهوری قیرقیزستان تجربه‌های بسیار زیادی در زمینه استفاده از ابزارهای اقتصادی برای ضابطه‌مند کردن رعایت حفاظت از محیط‌زیست کسب کرد. این روند در نتیجه ایجاد کمیته حفاظت از محیط‌زیست در سطح ملی و شعبات محلی در خلال سال‌های گذشته تسهیل شده است. بر این اساس صندوق حفاظت از محیط‌زیست قزاقستان در سال ۱۹۹۱ با تصویب مجلس تأسیس شد. بر اساس این قانون، صندوق یکپارچه حفاظت از محیط‌زیست در سطح ملی و محلی بر اساس مصوبه دولت از سال ۱۹۹۲ شروع به‌کار کرد. اهداف صندوق محیط‌زیست قیرقیزستان در قانون به‌شرح زیر عنوان شده است: - حمایت و پشتیبانی از فعالیت‌ها محیط‌زیستی - توسعه و توانمندسازی نظارت بر محیط‌زیست - کاهش پیامدهای سوء ناشی از حوادث و رخدادهای محیط‌زیستی و بلایای طبیعی - جبران خسارات محیط‌زیستی - توسعه فنآوری‌های پاک و حمایت از صنایع محیط‌زیستی ( مدیریت و سازماندهی صندوق تا قبل از مارس سال ۱۹۹۷،‌ صندوق ملی و صندوق‌های محلی زیر نظر کمیته ملی©۱۷۹© حفاظت از محیط‌زیست فعالیت می‌کردند. پس از تشکیل وزارت محیط‌زیست در این کشور در سال ۱۹۹۷ فعالیت‌ها صندوق به وزارت مزبور منتقل یافت. برخلاف سایر صندوق‌ها، صندوق محیط‌زیست کشور قیرقیزستان مستقل نبود و فاقد حساب جداگانه است. اما در حال حاضر و بر اساس قانون در وزارت دادگستری این کشور به‌عنوان یک واحد مستقل به ثبت رسیده و دارای حساب خاص در بانک‌های تجاری است. صندوق‌های محلی واحد‌های فرعی صندوق ملی در سطح کشور هستند. صندوق ملی و صندوق محلی محیط‌زیست توسط یک هیأت اجرایی() مدیریت می‌شود. اعضای هیأت اجرایی توسط گروه کارشناسان ارشد وزارت محیط‌زیست برای سه‌سال انتخاب می‌شوند (گروه کارشناسان ارشد زیر نظر وزیر محیط‌زیست فعالیت کرده و اعضای آن را معاون وزرای وزارت محیط‌زیست و سایر کارشناسان ارشد وزارت محیط‌زیست و یک نماینده از نخست‌وزیری تشکیل می‌دهند. اعضای اصلی هیأت شامل معاون وزارت محیط‌زیست، مدیر کل صندوق، یک عضو از کابینه، رییس اداره مالی وزارت دارایی، مدیر اجرایی مرکز ملی سیاست‌گذاری و راهبردهای محیط‌زیست و یک نفر از آکادمی ملی علوم است. وظایف هیأت اجرایی به‌شرح زیر است: - تصویب قوانین و مقررات و نظام‌نامه صندوق و اصلاح آن به‌صورت دوره‌ای - اولویت‌بندی برنامه‌ها و پروژه‌های مشمول کمک از صندوق - تصویب گزارش سالانه صندوق - تدوین معیارها و ضوابط اخذ کمک و وام از صندوق ملی و شعبات محلی ( درآمدهای صندوق مهمترین محل درآمد صندوق محیط‌زیست قیرقیزستان، عوارض آلودگی محیط‌زیست است. حدود ۸۳ درصد درآمدهای صندوق از محل عوارض تأمین می‌شود. علاوه بر این جرایم تخریب و آلودگی محیط‌زیست نیز از منابع دیگر درآمدهای صندوق قلمداد می‌شوند. عوارض آلودگی ابتدا توسط ادارات کنترل و بازرسی محلی() وزارت محیط‌زیست جمع‌آوری شده و به حساب‌های صندوق محلی منتقل می‌شود. میزان درآمدهای سالانه صندوق به عوامل متعددی از جمله وضعیت مالی دولت، جمع‌آوری به موقع عوارض آلودگی و جریمه‌های محیط‌زیستی، ضمانت اجرایی قوانین و مقررات محیط‌زیست، وضعیت پایش آلاینده‌ها و بستگی دارد. علاوه بر این سازوکارهایی برای حمایت‌های تشویقی از طریق معافیت از پرداخت عوارض درصورت رفع آلودگی برای تشویق کاهش آلودگی‌ها نیز در نظر گرفته شده است. ( راهبرد‌های هزینه‌کرد منابع مالی صندوق به مانند سایر صندوق، منابع مالی صندوق محیط‌زیست قیرقیزستان در حوزه‌های زیر©۱۸۰© هزینه می‌شود: - توسعه و اجرای پروژه‌های حفاظت از محیط‌زیست با هدف بهبود کیفیت محیط‌زیست و تضمین کاهش آلودگی‌های محیط‌زیست - کمک به ساخت و نوسازی تأسیسات حفاظت از محیط‌زیست - کمک و پشتیبانی از فنآوری‌های پاک و فنآوری‌های سازگار با محیط‌زیست - توسعه سیستم پایش محیط‌زیست - اجرای راهبردهای حفاظت از تنوع زیستی - تدوین استانداردهای محیط‌زیستی - مشارکت در سرمایه‌گذاری‌های محیط‌زیستی یکی دیگر از محورهای فعالیت‌ها صندوق، کمک به اجرای برنامه ملی حفاظت از محیط‌زیست قیرقیزستان است که در سال ۲۰۰۵ تهیه شده است. این برنامه توسط وزارت محیط‌زیست تهیه شد و در سال ۱۹۹۷ توسط شورای امنیت ملی تصویب رسید. در این برنامه اولویت‌ها بر اساس برنامه کوتاه‌مدت، برنامه میان‌مدت و بلندمدت تعیین شده است. در این برنامه‌ها، زمان‌بندی اجرا، منابع مالی، سازمان‌ها و نهادهای مجری و سایر موارد مشخص شده است که باید از سوی صندوق محیط‌زیست حمایت شوند. ( ارزیابی، گزارش‌دهی و اطلاع‌رسانی عمومی فعالیت‌های صندوق: در هر سال، هیأت اجرایی گزارشی در مورد عملکرد سالانه صندوق تهیه کرده و برای تصویب به وزارت محیط‌زیست ارسال می‌کند. این گزارش پس از تصویب گروه کارشناسان ارشد وزارت محیط‌زیست به دولت ارسال می‌شود. علاوه بر این، رسانه‌های گروهی نیز به‌صورت منظم فعالیت‌ها صندوق را منتشر می‌کنند. علاوه بر این بارزس مالی وزارت دارایی نیز به‌صورت سالانه وضعیت مالی صندوق ملی و صندوق‌های مالی را ممیزی کرده و موارد تخلف را اطلاع‌رسانی می‌کند.