دستورالعمل نحوه نظارت و کنترل بر تجارت و ترافیک پیش‌سازها و تشکیل کمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها() مصوب ۷/۶/۱۳۸۸ ستاد مبارزه با موادمخدر مقدمه: کنترل جامع و نظارت فراگیر بر امور بازرگانی و تجارتی مبادلات مواد صنعتی و شیمیایی، به‌منظور ممانعت از انحراف این قبیل مواد به بازارهای غیرقانونی و زیرزمینی یکی از مهمترین اهداف دولت‌ها در راستای جلوگیری از تبدیل و تولید موادمخدر شیمیایی و صنعتی به‌شمار می‌رود. قاچاقچیان در بیشتر مواقع تحت پوشش تجارت قانونی اقدام به تجارت غیرقانونی این قبیل مواد می‌نمایند. لذا دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی قصد دارند تا با ایجاد سازوکارهای قانونی و تبادل اطلاعات تجاری با یکدیگر، مواد شیمیایی که به «پیش‌سازها» نیز معروف هستند را به‌نحو مطلوب و قابل قبولی کنترل نمایند تا علاوه‌بر ممانعت از انحراف تجاری این پیش‌سازها به چرخه تولید موادمخدر، تسهیلات قانونی لازم را نیز برای استفاده تجاری و صنعتی آن فراهم آورند. اولین گام در نحوه کنترل این پیش‌سازها، شناسایی آنها بوده و در مراحل بعدی می‌بایستی ساز و کارهای لازم برای کنترل تجاری آنها تدوین شود. سازمان ملل با تصویب کنوانسیون سال ۱۹۸۸ و ارایه لیست ۲۳ قلم از مواد شیمیایی تحت کنترل به‌عنوان فهرست قرمز، دولت‌ها را بر این موضوع مهم واقف نموده و به تبع آن دولت جمهوری اسلامی ایران نیز در سال ۱۳۷۰ با تصویب و الحاق به این کنوانسیون، خود را در حدود قوانین مصوب ملزم نموده است که کنترل تجاری ۲۳ قلم از مواد شیمیایی تحت کنترل بر اساس ماده ۴۰ الحاقی سال ۱۳۷۶ و مندرج در ماده ۳۲ آیین‌نامه اجرایی قانون اصلاح قانون مبارزه با موادمخدر مصوب ۱۷ آبان ماه سال ۱۳۷۶ مورد حکم قانونگذار ایران قرار گرفته است. در این دستورالعمل سعی شده است علاوه‌بر ذکر اسامی این پیش‌سازها و اصطلاحات مربوطه، وظایف هر یک از دستگاه‌های ذی‌ربط در نحوه کنترل تجاری مواد شیمیایی تحت کنترل، احصاء شده تا با رعایت قوانین بتوان تجارت پیش‌سازها را به‌نحو احسن کنترل نموده و از انحراف آن در راه تولید و تبدیل موادمخدر گیاهی، شیمیایی و صنعتی ممانعت به‌عمل آورد. اهداف:  کنترل و نظارت بر ساخت، تولید، تبدیل، خرید، فروش، نگهداری، ورود، صدور، مصرف، ارسال و ترانزیت مواد شیمیایی، موضوع ماده ۴۰ الحاقی سال ۱۳۷۶ به قانون مبارزه با موادمخدر ایران به‌منظور جلوگیری از استفاده غیرقانونی این مواد در ساخت و تولید موادمخدر صناعی و روان‌گردان  تسهیل در تجارت قانونی پیش‌سازها  جلوگیری از انحراف مواد شیمیایی تحت کنترل از مجاری قانونی، مستندات قانونی: قانون الحاق به کنوانسیون بین‌المللی سال ۱۹۸۸ مبارزه با قاچاق موادمخدر و داروهای روان‌گردان و الحاقات و اصلاحات آن ماده ۴۰ الحاقی سال ۱۳۷۶ به قانون مبارزه با موادمخدر مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام- «هر کس عالماً عامداً به قصد تبدیل یا تولید موادمخدر، مبادرت به ساخت، خرید، فروش، نگهداری، حمل، ورود، صدور و عرضه مواد صنعتی و شیمیایی از قبیل انیدریداستیک، اسید انترانیلیک، اسید فنیل استیک، کلرو استیل و سایر مواد مندرج در جداول یک و دو ضمیمه به ماده ۱۲ کنوانسیون مبارزه با قاچاق موادمخدر و داروهای روان‌گردان مصوب ۱۹۸۸ میلادی و اصلاحات و الحاقات بعدی آن بنماید. همچنین نسبت به ورود و خرید و فروش ساخت مصرف نگهداری یا صدور کدئین و متادون اقدام بنماید با رعایت تناسب و با توجه به مقدار مواد و حسب مورد به مجازات‌های مقرر در ماده ۵ قانون مبارزه با موادمخدر محکوم خواهد شد». ماده ۴۱ قانون مبارزه با موادمخدر مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام «ساخت، تولید، خرید، فروش، ارسال، نگهداری، ورود، صدور، مصرف و حمل مواد ممنوع حسب مورد برای مصارف پزشکی، تحقیقاتی و صنعتی با مجوز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از شمول این قانون مستثنی است. تبصره (الحاقی ۱۳۸۹)- کشت شقایق پاپاور سامنیوفرم الی فرا به درخواست وزارت بهداشت، درمان وآموزش پزشکی تحت نظر وزارت جهادکشاورزی و با نظارت ستاد مبارزه با موادمخدر، برای مصارف دارویی و تأمین داروهای جایگزین بلامانع است». ماده ۳۲ آیین‌نامه اجرایی قانون مبارزه با موادمخدر مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام و جلسات ۶۰ ـ ۶۳ ستاد مبارزه با موادمخدر. ماده ۱ ـ تعاریف و اصطلاحات: وزارت بهداشت: وزارت بهداشت درمان آموزش پزشکی معاونت غذا و دارو- اداره نظارت بر امور دارو و موادمخدر وزارت بهداشت وزارت صنایع:() وزارت صنایع و معادن- اداره کل صنایع غیرفلزی وزارت صنایع و معادن وزارت نفت: سازمان حراست وزارت نفت و مجتمع‌های پتروشیمی که این قبیل پیش‌سازها را تولید می‌نمایند. وزارت بازرگانی(): وزارت بازرگانی ـ اداره کل مقررات صادرات واردات ستاد کل نیروهای مسلح: معاونت اطلاعات و عملیات واجا: وزارت اطلاعات - اداره کل مبارزه با جرایم سازمان‌یافته امنیتی وزارت اطلاعات ناجا: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران - پلیس مبارزه با موادمخدر نیروی انتظامی گمرک: گمرک جمهوری اسلامی ایران - اداره کل مبارزه با موادمخدر گمرک کمیته: کمیته مذکور در ماده ۲ این دستورالعمل - کمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها دبیرخانه ستاد: دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر ریاست جمهوری- اداره کل امور اجرایی سند «مصرف‌کننده نهایی»: سندی است که مشخصات دقیق مشتریان را و هدف آنها از مصرف مواد شیمیایی تحت کنترل را ثبت و ضبط خواهد کرد. دبیرخانه شورا: دبیرخانه شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان‌ها INCB: هیأت بین‌المللی کنترل موادمخدر سازمان ملل CND: کمیته موادمخدر سازمان ملل UNODC: دفتر مقابله با موادمخدر و جرم سازمان ملل PEN: سیستم یکپارچه متصل به هم از طریق رایانه مابین کشورها جهت کنترل تبادلات تجاری مواد شیمیایی تحت کنترل عملیات توپاز و پرپل: Operetion Purpl and Topaz عملیاتی که با هدف کنترل پرمنگات پتاسیم و انیدرید استیک در سال ۲۰۰۲ توسط INCB به اجرا در آمد. پروژه پرسیم: Project Prisim تداوم عملیات پرپل و توپاز و دخالت بیشتر ارگان‌های مجری قانون در اجرای قوانین و مقررات کنترل پیش‌سازها ATS: محرک‌هایی از نوع آمفتامین COHESSION: عملیات بین‌المللی مقابله با مواد و پیش‌ساز با عضویت کشورها برنامه نظارت جهانی بر موادمخدر صنعتی SMART (فهرست قرمز): فهرست قرمز- شامل اسامی مندرج در جدول شماره ۱ جداول مواد شیمیایی تحت کنترل: فهرست مواد و پیش‌سازهای تحت کنترل کنوانسیون ۱۹۸۸ (فهرست قرمز) جدول ۱ نام ماده نام شیمیایی HS code CAS number نام فارسی Acetic anhydride (acetic oxide) ۲۹۱۵,۲۴ ۱۰۸-۲۴-۷ استیک انهیدراید N-Acetylanthranilic acid (benzoic acid, ۲-(acetylamino)-) ۲۹۲۴,۲۳ ۸۹-۵۲-۱ ان- استیل آنترانیلیک اسید Ephedrine ([R-(R*,S*)]- -[۱-(methylamino)ethyl]- benzenemethanol) ۲۹۳۹,۴۱ ۲۹۹-۴۲-۳ افدرین Ergometrine (ergoline-۸-carboxamide,۹,۱۰-didehydro-N-(۲-hydroxy-۱-methylethyl)-۶-methyl-,[۸ß(S)]) ۲۹۳۹,۶۱ ۶۰-۷۹-۷ ارگومترین Ergotamine (ergotaman-۳',۶',۱۸'-trione,۱۲'-hydroxy-۲'-methyl-۵'- (Phenylmethyl)-, (,۵)) ۲۹۳۹,۶۲ ۱۱۳-۱۵-۵ ارگوتامین Isosafrole (۱,۳-benzodioxole, ۵-(۱-propenyl)-) ۲۹۳۲,۹۱ ۱۲۰-۵۸-۱ ایزوسافرول Lysergic acid ((۸ß)-۹,۱۰-didehydro-۶-methylergoline-۸-carboxylic acid) ۲۹۳۹,۶۳ ۸۲-۵۸-۶ لیزرژیک اسید ۳,۴-Methylenedioxyphenyl-۲-propanone (۲-propanone,۱-[۳,۴(methylenedioxy) phenyl]-) ۲۹۳۲,۹۲ ۴۶۷۶-۳۹-۵ ۳و۴- متیلن دی اکسی فنیل- ۲- پروپانون Norephedrine (R*, S*)-α-(۱-aminoethyl) benzenemethanol ۲۹۳۹,۴۹ ۱۵۴-۴۱-۶ نورافدرین ۱-Phenyl-۲-propanone (۱-phenyl-۲-propanone) ۲۹۱۴,۳۱ ۱۰۳-۷۹-۷ ۱- فنیل-۲- پروپانون Piperonal (۱,۳-benzodioxole-۵-carboxaldehyde) ۲۹۳۲,۹۳ ۱۲۰-۵۷-۰ پیپرونال Potassium permanganate (permanganic acid (HMnO۴), potassium salt) ۲۸۴۱,۶۱ ۷۷۲۲-۶۴-۷ پتاسیم پرمنگنات Pseudoephedrine ([S-(R*, R*--[۱-(methylamino)ethyl])]- benzenemethanol) ۲۹۳۹,۴۲ ۹۰-۸۲-۴ سودوافدرین Safrole (۱,۳-benzodioxole, ۵-(۲-propenyl)-) ۲۹۳۲,۹۴ ۹۴-۵۹-۷ سافرول Phenylacetic acid (benzeneacetic acid) ۲۹۱۶,۳۴ ۱۰۳-۸۲-۲ فنیل استیک اسید([۱]) آلفا- استواستونیتریل(APAAN) و ایزومرهای نوری آن([۲]) جدول ۲ نام ماده نام شیمیایی HS code CAS number نام فارسی Acetone (۲-propanone) ۲۹۱۴,۱۱ ۶۷-۶۴-۱ استون Anthranilic acid (۲-aminobenzoic acid) ۲۹۲۲,۴۳ ۱۱۸-۹۲-۳ آنترانیلیک اسید Ethyl ether (۱۱'-oxybis[ethane]) ۲۹۰۹,۱۱ ۶۰-۲۹-۷ اتیل اتر Hydrochloric acid * (hydrochloric acid) ۲۸۰۶,۱۰ ۷۶۴۷-۰۱-۰ هیدروکلریک اسید Methyl ethyl ketone (۲-butanone) ۲۹۱۴,۱۲ ۷۸-۹۳-۳ متیل اتیل کتون Piperidine (piperidine) ۲۹۳۳,۳۲ ۱۱۰-۸۹-۴ پیپریدین Sulphuric acid * (sulfuric acid) ۲۸۰۷,۰۰ ۷۶۶۴-۹۳-۹ سولفوریک اسید Toluene (benzene, methyl-) ۲۹۰۲,۳۰ ۱۰۸-۸۸-۳ تولوئن نمک‌های موادی که در این جدول آورده شده درصورت وجود، تحت کنترل است. * نمک‌های هیدروکلریک اسید و سولفوریک اسید از جدول ۲ حذف شده‌اند. ماده ۲ ـ به‌منظور سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اتخاذ راهکارهای اجرایی در رابطه با کنترل و نظارت بر ساخت، تولید، خرید، فروش، نگهداری، ورود، صدور، مصرف، ارسال، نگهداری و ترانزیت مواد شیمیایی فهرست قرمز، کمیته‌ای بر اساس بند ۵ جلسه ۹۱ ستاد با نام «کمیته ملی نظارت بر تجارت پیش‌سازها» مرکب از نمایندگان تام‌الاختیار دستگاه‌ها/ سازمان‌ها/ وزارتخانه‌های بهداشت()، صنایع و معادن()، بازرگانی()، اطلاعات، نفت، ستاد کل نیروهای مسلح، ناجا، گمرک به ریاست جانشین دبیر کل ستاد مبارزه با موادمخدر و دبیری مدیر کل امور اجرایی ستاد تشکیل که محل آن در دبیرخانه ستاد مستقر خواهد شد. ماده ۳ ـ درصورتی‌که عضوی از اعضاء کمیته معتقد به لزوم گنجاندن ماده‌ای جدید در فهرست قرمز و یا جابجایی آن باشد، مراتب را به اطلاع کمیته رسانده و مستندات علمی خود را جهت تأیید این اقدام در اختیار کمیته قرار خواهد داد.کمیته می‌تواند با رعایت قوانین و مقررات و توجه به نظر اعضاء، این ماده شیمیایی را در فهرست قرمز (داخل کشور) قرار داده و تدابیر تکمیلی جهت اعمال کنترل و نظارت بیشتر بر این ماده شیمیایی را ازطریق INCB پیگیری نماید. تبصره ـ درصورت به‌روز شدن فهرست مواد موضوع کنوانسیون ۱۹۸۸ از سوی هیأت بین‌المللی کنترل موادمخدر یا تصویب قانون جدید مبارزه با موادمخدر، مواد مندرج در فهرست‌های جدید، جزء مواد موضوع این آیین‌نامه قرار خواهند گرفت. ماده ۴ ـ کلیه اعضای کمیته، بر اساس شرح وظایف تعیین شده و حسب اختیارات قانونی خود موظف هستند اقدامات لازم را برای جلوگیری از انحراف خرید، فروش، صادرات، واردات، ترانزیت مواد مندرج در فهرست قرمز که منجر به تولید و یا ساخت غیرقانونی موادمخدر صناعی و یا داروهای روان‌گردان گردد معمول داشته و برای نیل به این هدف همکاری لازم را با کمیته به‌عمل آورند. ماده ۵ ـ تولید، صادرات، واردات، خرید، فروش و یا ترانزیت مواد مندرج در فهرست قرمز فقط توسط افراد حقوقی شناسنامه دارو شناخته شده و پس از اخذ مجوزهای قانونی لازم مجاز می‌باشد. تبصره ۱ ـ مرجع صدور مجوز واردات و صادرات تمام مواد پیش‌ساز، وزارت بهداشت() و با اطلاع این کمیته می‌باشد. تبصره ۲ ـ به‌منظور بهره‌گیری از اصل مترقی پیش‌اظهاری، کلیه افراد حقوقی موظف هستند قبل از هرگونه نقل‌وانتقال و جابجایی مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز را در قالب فرم‌های مخصوص، به وزارت بهداشت اعلام نموده تا وزارت بهداشت() از مسیر حمل و محل نگهداری و یا مصرف آن مطلع گردد. ضمن این‌که گزارش کتبی تمام این نقل و انتقالات در طول یک‌سال هجری شمسی می‌بایستی تا ۱۵ اردیبهشت سال بعد به وزارت بهداشت اعلام گردد و درصورتی‌که این قبیل نقل‌وانتقالات به هر دلیلی اعلام نگردد به‌عنوان یک عمل غیرقانونی تلقی شده و مسؤولیت آن برعهده کارگزار و عامل خواهد بود. تبصره ۳ ـ تدوین و تنظیم فرم‌های مورد نظر به‌عهده وزارت بهداشت می‌باشد. تبصره ۴ ـ کلیه افراد حقوقی موضوع این ماده موظفند حداکثر طی مدت یک هفته پاسخ کلیه استعلامات وزارت بهداشت را به‌صورت مکتوب ارایه نمایند. ماده ۶ ـ تولید، واردات، صادرات، خرید، حمل و نگهداری و ترانزیت مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز بیش از مقداری که در ضمیمه این آیین‌نامه آمده است نیاز به مجوز قانونی از کمیته نظارت دارد. تبصره ۱ ـ همه ساله این کمیته موظف است میزان تولید، مصرف، واردات و صادرات این پیش‌سازها را در سطوح کلان تعیین نماید. تبصره ۲ ـ فنیل استیک و انترانیلیک اسید و مواد مندرج در فهرست شماره یک به دلیل کاربرد اختصاصی دارویی آنها، از شمول این ماده خارج شده و منحصراً با اخذ مجوز کتبی از وزارت بهداشت امکان‌پذیر است. ماده ۷ ـ با عنایت به گستردگی کنترل پیش‌سازها، هر یک از دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها می‌توانند حداکثر تا ۲ اداره کل زیر مجموعه خود را که با پیش‌سازها مرتبط هستند جهت عضویت به کمیته معرفی نمایند. ماده ۸ ـ درصورتی‌که هر یک از دستگاه‌ها بر اساس سیاست‌های اصل۴۴ قانون‌اساسی، یکی از صنایع تحت پوشش مرتبط با پیش‌سازهای خود را به بخش خصوصی واگذار نمایند می‌بایستی مراتب را سریعاً به این کمیته اعلام نموده تا اقدام مقتضی در این زمینه به‌عمل آید. ماده ۹ ـ ستاد کل نیروهای مسلح جهت تسریع در تصمیم‌گیری امور مرتبط با پیش‌سازها می‌تواند علاوه‌بر معرفی نماینده تام‌الاختیار، نماینده‌ای نیز از وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در زمینه پیش‌سازها انتخاب و به کمیته معرفی نماید. ماده ۱۰ ـ بهره‌گیری و استفاده از سازوکارهای موجود دربخش اماکن نیروی انتظامی، شوراهای صنفی و اصناف، در امر نظارت بر واحدهای تولیدی و مصرفی پیش‌ساز الزام‌آور است. به‌طوری‌که کلیه واحد‌های صنفی در هنگام معامله، موظف به اخذ و ثبت مشخصات کارت ملی و شناسایی هویت خریدار و فروشنده می‌باشند و اماکن نیروی انتظامی نیز کنترل و نظارت بر مستندات دفتری این اماکن را برعهده گرفته تا درصورت لزوم شناسایی هویت هر یک از خریداران و فروشندگان قابلت پیگیری داشته باشد. ماده ۱۱ ـ وظایف دستگاه‌ها: ۱ ـ وظایف دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر: الف) پیگیری تشکیل کمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها به دبیری اداره کل امور اجرایی و تدوین شرح وظایف این کمیته با همکاری سایر اعضاء؛ ب) نظارت بر نحوه و چگونگی اجرای این دستورالعمل؛ ج) جمع‌بندی و ارزیابی ماهیانه و سالیانه از آخرین وضعیت تولید، مصرف، واردات، صادرات مواد فهرست قرمز و ارایه آمارهای لازم به اعضاء و دبیر کل ستاد؛ د) هر یک از اعضای کمیته بودجه‌های لازم در راستای اجرایی نمودن این دستورالعمل را همه ساله در اعتبارات خود پیش‌بینی نموده و گزارشی از آن را به کمیته اعلام خواهند داشت؛ هـ) انتخاب و اعزام اعضاء شرکت‌کننده در عملیات‌های بین‌المللی در خصوص کنترل پیش‌سازها؛ و) برآورد و تصویب برنامه‌های سالیانه و تأیید برنامه اضطراری برای تولید و واردات مواد پیش‌ساز خارج از برنامه‌های مصوب سالیانه؛ ز) کمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها موظف است با اطلاعات مکتسبه از اعضاء کمیته، نسبت به تهیه و تصویب لیست سیاه از متخلفین مرتبط با قوانین پیش‌سازها را تهیه و جهت اقدام به اعضاء اعلام نماید؛ ح) کمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها درصورت لزوم موظف است سازوکارهای نظارتی جدید را جهت کنترل پیش‌سازها تصویب و جهت اقدام به هر یک از اعضاء اعلام نماید. ۲- دبیرخانه شوراهای استانی: معاون و دبیر شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر هر استان موظف است کمیته استانی نظارت بر پیش‌سازها را در سطح استان تشکیل و گزارش اقدامات ماهیانه آن استان در خصوص انحرافات، کشفیات، تخلفات و مبادلات قانونی و تجارت پیش‌سازها را به ستاد و مراجع ذی‌ربط ارسال نماید. ۳- وظایف وزارت صنایع(): الف) صدور مجوز برای واحدهای صنعتی جدیدالتأسیس که در زمینه تولید و مصرف مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز فعالیت می‌نمایند منوط و مشروط به رعایت قوانین پیش‌سازها و اخذ ضمانت‌نامه و تعهدنامه الزام‌آور بوده به‌طوری‌که در هنگام تخلف واحدهای صنعتی بتوان با استناد به شروط ضمن عقد نسبت به ابطال مجوز فعالیت آن‌ها اقدام قانونی به‌عمل آورد؛ ب) به‌منظور تسهیل فعالیت قانونی واحد‌های تولیدی، ترتیبی اتخاذ گردد تا برآورد اسمی و واقعی سالیانه هر یک از واحد‌های صنعتی یک‌بار در سال طی فهرستی به وزارت بهداشت اعلام گردد؛ ج) انجام بازرسی‌های سرزده و نوبه‌ای از صنایع مرتبط با پیش‌ساز‌ها و بررسی میزان افزایش و یا کاهش مصرف مواد شیمیایی واحدهای صنعتی از طریق کنترل و تطابق مدارک پیش‌اظهاری، تولید، فروش محصولات و پروانه‌های صادره و اعلام نتیجه آن به وزارت بهداشت() وکمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها؛ د) کلیه صنایع مرتبط با مواد پیش‌ساز تحت پوشش (غیردارویی) موظف هستند برنامه‌ها و نیازهای سالانه خود را برآورد و تا ۱۵ بهمن هر سال به اداره صنایع غیرفلزی وزارت صنایع و معادن() ارسال نمایند؛ هـ) ارایه فهرست تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز هر شش‌ماه یک‌بار به کمیته ملی نظارت بر پیش‌ساز‌ها. ۴- وظایف وزارت نفت: الف) نظارت بر خرید، فروش، مصرف مواد شیمیایی فهرست قرمز در صنایع تحت پوشش (پتروشیمی و پالایشگاه) با توجه به مجوزهای صادره از سوی وزارت بهداشت() و جلوگیری از انحراف پیش‌سازها به بازار آزاد؛ ب) نظارت بر اخذ مجوز واردات و صادرات مواد فهرست قرمز در صنایع وابسته؛ ج) ارایه آمار تولید، مصرف، واردات، صادرات، خرید ـ فروش مواد فهرست قرمز به کمیته؛ د) برآورد سالیانه تولید و مصرف واقعی و اسمی مواد فهرست قرمز در صنایع وابسته و انعکاس نیازمندی‌ها تا ۱۵ بهمن ماه هر سال به کمیته؛ د) حراست وزارت نفت می‌بایست اسامی شرکت‌هایی که بر اساس سیاست‌های اصل ۴۴ قانون‌اساسی به بخش خصوصی واگذار می‌شوند را به کمیته اعلام نماید؛ هـ) خرید، فروش، واردات، و صادرات هر مقدار مواد پیش‌ساز توسط هر یک از صنایع تحت پوشش وزارت نفت منوط به اخذ مجوز از وزارت بهداشت بوده و می‌بایستی خرید و فروش مواد مندرج در فهرست شماره ۲ به جز مواد فنیل استیک اسید وانترانیلیک اسید در صنایع بین بخشی وزارت نفت فقط باید به وزارت بهداشت اطلاع داده شود؛ و) با عنایت به اهمیت امور نظارتی حراست‌ها، وزیر محترم نفت نسبت به اعطای نمایندگی تام‌الاختیار خود به حراست وزارت نفت تأکید می‌گردد. ۵- وظایف وزارت بازرگانی(): الف) وزارت بازرگانی موظف است آمار واردات و صادرات کلیه مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز در طول مدت یک‌سال را حداکثر تا ۱۵ اردیبهشت سال بعد به‌صورت مکتوب به اطلاع دبیرخانه ستاد و وزارت بهداشت() برساند؛ ب) ثبت سفارش و صدور هرگونه مجوز واردات و صادرات مواد فهرست قرمز برای افراد حقوقی پس از اخذ مجوزهای لازم از وزارت بهداشت() امکان‌پذیر خواهد بود؛ تبصره ـ اشخاص حقیقی قادر به این فعالیت تجاری نبوده و هرگونه ثبت سفارشی می‌بایستی با نام اشخاص حقوقی صورت پذیرد. ج) برآورد میزان واقعی واردات در هر سال با توجه به کمبود تولید مواد فهرست قرمز در صنایع داخلی و برآورد میزان صادرات بر اساس اضافه تولید صنایع داخلی با همکاری وزارت خانه‌های صنایع() و بهداشت؛ د) وزارت بازرگانی() موظف است امور مرتبط با پیش‌سازها و مصوبات کمیته را در کمیسیون ماده ۱ آن وزارتخانه هماهنگ نماید؛ هـ) وزارت بازرگانی() موظف است از ثبت سفارش هرگونه پیش‌ساز، غیر از مبادی مصوب در کمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها خودداری نماید. ۶- وظایف ناجا: الف) بررسی سوابق، احراز هویت، صلاحیت و سوءپیشینه افراد حقیقی و حقوقی ارجاع شده از سوی کمیته در حداقل زمان ممکن؛ ب) بررسی استعلامات درخواستی از سوی کمیته؛ ج) کنترل بر جاده‌های مواصلاتی و مسیرهای ترانزیتی این قبیل پیش‌سازها از بنادر ایران به مبادی خروجی و توقیف محموله‌های پیش‌ساز که فاقد مجوزهای قانونی لازم بوده و یا این‌که اسناد تجاری حمل‌ونقل پیش‌سازهای آن‌ها ناقص می‌باشد؛ د) آموزش پرسنل گلوگاه‌های خاص در نحوه شناسایی محموله‌های پیش‌ساز؛ هـ) بازدید سرزده ونوبه‌ای از فروشندگان مواد شیمیایی پیش‌سازها و کنترل و نظارت‌ بر نحوه عملکرد آنها (کنترل دفاتر خرید و فروش مواد پیش‌ساز و تطابق اسناد مدارک معتبر خریداران و فروشندگان از طریق کد ملی و ...) و ارایه گزارش به کمیته با همکاری اداره اماکن ناجا. ۷- وظایف وزارت بهداشت: الف) ایجاد شبکه و بانک اطلاعاتی از شرکت‌های فعال در زمینه پیش‌ساز با ذکر جزئیات و به اشتراک گذاشتن آن با سایر اعضا از طریق نرم‌افزاری شبیه به برنامهPEN ؛ ب) صدور مجوز‌های تولید، مصرف، واردات، صادرات، و مصارف تحقیقاتی جهت شرکت‌های موضوع بند ۵ این دستورالعمل؛ ج) ارایه گزارش عملکرد سالانه بر اساس گزارشات سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها به کمیته قبل از ارسال فرم D بهINCB و همچنین ارایه گزارش ماهانه از عملکرد سیستم PEN؛ د) همکاری و هماهنگی با سیستم PEN و ارایه گزارش آن به کمیته؛ هـ) درصورتی‌که محموله‌ای پیش‌ساز با اطلاع INCB و به‌صورت قانونی از مسیر کشور ایران به دیگر کشورها ترانزیت می‌شود ضروری است این امر توسط وزارت بهداشت به گمرک و ناجا و ستاد اطلاع داده شود؛ تبصره ـ مسؤولیت نظارت بر صنایع غیروابسته به وزارت بهداشت، برعهده وزارتخانه‌های مرتبط بوده و ارایه آمار و عملکرد این قبیل صنایع به وزارت بهداشت الزامی است. صدور مجوزها از سوی وزارت بهداشت منوط به تأیید و اعلام موافقت وزارتخانه مربوطه خواهد بود. و) جمع‌آوری و جمع‌بندی آمارهای تولید، مصرف، واردات، صادرات ترانزیت توسط وزارت بهداشت با همکاری کلیه اعضاء؛ ز) نظارت بر خرید، فروش، تولید، مصرف، واردات، صادرات مواد فهرست قرمز در صنایع تحت پوشش وزارت بهداشت؛ ح) راه‌اندازی ادارات تخصصی و یا تقویت و تجهیز ساختار اداری مناسب جهت انجام کامل و دقیق وظایف محوله در این دستورالعمل؛ ط) پشتیبانی علمی از آزمایشگاه‌های گمرک، ناجا و درصورت لزوم ارایه آموزش‌های لازم؛ ی) طراحی فرم‌های خاص جهت جمع‌آوری هرگونه اطلاعات لازم از اعضاء در خصوص پیش‌سازها. ۸- وظایف ستاد کل نیروهای مسلح: الف) صدور مجوزهای تولید و مصرف مواد مندرج در فهرست قرمز در صنایع تحت پوشش با هماهنگی وزارت بهداشت و اعلام میزان تولید و مصرف آن به کمیته؛ ب) فروش هر مقدار از مواد فهرست قرمز به دیگر شرکت‌های غیروابسته، منوط به اخذ مجوز از سوی وزارت بهداشت است؛ ج) ارایه آمار تولید، مصرف، واردات، صادرات پیش‌سازها در مراکز تحت پوشش و برآوردهای سالیانه از میزان مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز و ارایه آن به کمیته؛ د) نظارت بر نحوه عملکرد واحدهای تحت پوشش و ارایه گزارش تخلفات احتمالی از شرکت‌های تحت پوشش به ستاد در زمینه تولید- مصرف‌- واردات- صادرات‌- فروش مواد فهرست قرمز؛ ﻫ) در خصوص محمولات نظامی بر اساس مقررات نیروهای مسلح اقدام خواهد شد. ۹- وظایف وزارت اطلاعات: الف) بررسی صلاحیت و عدم سوء پیشینه شرکت‌های فعال وارداتی و صادراتی در این زمینه و اعلام نتیجه آن به کمیته؛ ب) ایجاد اشرافیت اطلاعاتی در جهت شناسایی شبکه‌های قاچاق، تولید، خرید و فروش و ترانزیت غیرقانونی مواد فهرست قرمز؛ ج) ایجاد بانک اطلاعاتی از شرکت‌های فعال در زمینه پیش‌ساز؛ د) آموزش و فعال نمودن حراست دستگاه‌ها در خصوص نحوه کنترل پیش‌سازها. ۱۰- وظایف گمرک: الف) ارایه گزارش مربوط به واردات، صادرات و ترانزیت پیش‌ساز‌ها به تفکیک مبدأ و مقصد کالا به دبیرخانه ستاد و وزارت بهداشت؛ ب) واردات، صادرات و ترانزیت مواد مندرج در فهرست قرمز منوط به اخذ مجوز کتبی از وزارت بهداشت و با هماهنگی وزارت بازرگانی() بوده و درصورت عدم ارایه مجوز، کلیه مواد پیش‌ساز وارداتی، صادراتی و ترانزیت شده به نفع دولت ضبط و توقیف می‌گردد؛ ج) سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران موظف است با همکاری گمرک، نسبت به راه اندازی و تجهیز آزمایشگاه‌های تشخیص مواد شیمیایی اقدام مقتضی را به‌عمل آورد؛ د) گمرک جمهوری اسلامی ایران حق دارد درصورت مشکوک شدن به هر نوع محموله مشکوک به پیش‌ساز، نسبت به فک پلمب و بازرسی اقدام و گزارش آن را به مراجع ذی‌ربط (دادستانی و ...) منعکس نماید؛ هـ) گمرک به‌منظور اعمال کنترل‌های لازم و جلوگیری از قاچاق مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز ترتیبی اتخاذ نماید تا گمرکات اختصاصی ذیل به‌عنوان مبادی اختصاصی جهت ترخیص قطعی صادرات، واردات و ترانزیت پیش‌سازها معرفی گردند؛ o مبادی گمرکی صادرات: غرب، شهید رجایی فرودگاه امام خمینی(ره)، بازرگان، بندر امام‌خمینی؛ o مبادی گمرکی واردات: شهید رجایی، بازرگان، دوغارون، فرودگاه امام خمینی(ره)؛ o مبادی گمرکی ترانزیت: شهید رجایی بازرگان دوغارون فرودگاه امام خمینی(ره)؛ تبصره ۱ ـ مبادی ورودی و خروجی جدید مورد نظر باید به‌تصویب کمیته برسد. و) بررسی اسناد و مدارک مربوط به محموله‌های ترانزیت مواد شیمیایی فهرست قرمز به مقصد کشورها و مراکز تولیدکننده موادمخدر روان‌گردان و مطابقت آن با مجوزهای وزارت بهداشت و ارسال گزارش آن به کمیته ملی نظارت بر پیش‌سازها. تبصره ۲ ـ گمرک جمهوری اسلامی ایران حق دارد درصورت مشکوک شدن به هر نوع محموله مشکوک به جاسازی پیش‌ساز، نسبت به فک پلمب و بازرسی اقدام و گزارش آن را به مراجع ذی‌ربط (دادستان و...) منعکس نماید. ز) جلوگیری از ترخیص مواد شیمیایی مندرج در فهرست قرمز که وزارت بهداشت() ترخیص آن را منع کرده و اقدام وقف مقررات جاری در خصوص محموله و ارایه گزارش به ستاد؛ ح) ارایه آموزش‌های لازم به پرسنل گمرک در خصوص تشخیص و شناسایی مواد شیمیایی فهرست قرمز و تجهیز آنها به امکانات ایمنی و آزمایشگاهی مانند کیت‌های تشخیص مواد شیمیایی با همکاری ستاد مبارزه با موادمخدر و وزارت بهداشت؛ ت) اعلام ورود، ترخیص و یا ترانزیت پیش‌سازها به مراجع ذی‌ربط و تعریف مسیرهای حرکت محموله‌های مورد نظر به ناجا، سازمان ذی‌ربط مسؤول نظارت و وزارت بهداشت درمان آموزش پزشکی. ۱۱- شرح وظایف عمومی شرکت‌ها و کارخانه‌ها: الف) شرکت‌ها و کارخانه‌های مرتبط با مواد شیمیایی موظفند مواد شیمیایی تحت کنترل را در انبارهای استاندارد، مستحکم، با ضریب امنیتی بالا به گونه‌ای نگهداری نمایندتا احتمال سرقت و دستبرد به آنها به حداقل ممکن کاهش یابد؛ ب) آمار ورود و خروج مواد شیمیایی به این انبارها می‌بایستی در دفاتری که از قبل پلمب گردیده ثبت و ضبط و نگهداری شده و گزارش ماهیانه آن به مراجع ذی‌صلاح در پایان هرماه ارسال گردد؛ ج) هر شرکتی موظف است یک نفر مسؤول پاسخگو جهت امور مرتبط با مواد شیمیایی مورد مصرف خود به‌عنوان نماینده شرکت به وزارت بهداشت و صنایع() معرفی نماید؛ تبصره ـ یک ماه قبل از تغییر نماینده می‌بایستی مشخصات نماینده جدید به وزارت بهداشت() و صنایع() اعلام و تاریخ شروع و خاتمه هر یک از نمایندگان قبلاً اعلام گردد. د) فروش مواد شیمیایی به خصوص مواد فهرست شماره یک و مواد فنیل استیک اسید و انترانیلیک اسید از فهرست شماره دو فقط به افراد دارای مجوز کتبی وزارت بهداشت محدود شده و می‌بایستی بر اساس اصل«شناخت مشتری» و «حسن سابقه» شرکت‌ها صورت پذیرد. مگر این‌که خلافش ثابت شده و یا موارد مشکوکی مشاهده گردد؛ ﻫ) تکمیل اظهارنامه «سند مصرف‌کننده نهایی» یک رکن اصلی در عملکرد تجاری شرکت‌ها به‌شمار ‌رفته و می‌بایستی این اسناد با اسناد داخلی شرکت‌ها مطابقت داشته باشد؛ این سند شامل: شناسایی خریدار، مستندسازی از طریق نسخه برداری از اسناد و مدارک (گواهینامه، کارت ملی، گذرنامه، پروانه بهره‌برداری، موافقت اصولی، کارت بازرگانی، کد اقتصادی ...)؛ مشخصات خریدار (آدرس شرکت، منزل، شماره ثبت تجاری، تلفن ثابت، سیار، فاکس، وب سایت)؛ استعلام از هدف شرکت در خصوص مصرف تجاری یا صنعتی مواد شیمیایی؛ بررسی «حسن سابقه»، «سوابق شرکت»، «نوع فعالیت تجاری شرکت»، و هر نوع سابقه‌ای که باعث حصول اطمینان از عدم انحراف مواد شیمیایی بنماید؛ و) اختصاص تعدادی پرسنل با اختیارات مناسب از جمله قدرت تصمیم‌گیری در مورد پیشگیری از انحراف مواد شیمیایی به نیابت از شرکت؛ ز) ارزیابی اخلاقی، امنیتی و پرسنلی هر یک از کارگران و کارمندان مرتبط با مواد شیمیایی؛ ماده ۱۲ـ کلیه اعضاء موظفند ظرف مدت ۲ ماه از ابلاغ این دستورالعمل نسبت به تهیه و تدوین ضوابط لازم و راهکارهای مورد لزوم اقدام مقتضی را به‌عمل آورده و مراتب را به‌تصویب کمیته ماده ۲ این دستورالعمل برسانند.