آییننامه اجرایی مراکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده ۱۶ قانون مبارزه با موادمخدر با اصلاحات و الحاقات بعدی
آییننامه اجرایی مراکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده ۱۶ قانون مبارزه با موادمخدر با اصلاحات و الحاقات بعدی
آییننامه اجرایی مراکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده ۱۶ قانون مبارزه با موادمخدر با اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب ۳۱/۳/۱۳۹۳ ستاد مبارزه با موادمخدر مقدمه: در اجرای ماده ۱۶ قانون مبارزه با موادمخدر با اصلاحات و الحاقات بعدی آن و با اختیار حاصله از مواد ۳۳ و ۳۴ قانون مزبور، آییننامه اجرایی مراکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان بهشرح ذیل بهتصویب رسید. ماده ۱- معانی اصطلاحات بهکار رفته در این آییننامه بهشرح زیر است: ۱/۱ - قانون: قانون مبارزه با موادمخدر با اصلاحات و الحاقات بعدی آن. ۲/۱- ستاد: ستاد مبارزه با موادمخدر موضوع ماده (۳۳) قانون. ۳/۱ - درمان: به مداخلاتی گفته میشود که با استفاده از الزام قانونی در چارچوب قوانین اعمال میگردد تا منجر به تغییر رفتار اعتیادی در فرد شود. ۴/۱ - گواهی: گواهی صادره از سوی مراکز مجاز موضوع ماده (۱۵) قانون مبنی بر اینکه فرد در حال دریافت خدمات درمان و کاهش آسیب میباشد. ۵/۱ - مدت مقرر: دوره زمانی که در اجرای ماده (۱۶) قانون توسط مقام قضایی برای نگهداری معتاد تعیین میشود. ۶/۱ - مقام قضایی: دادستان یا سایر مقامات قضایی ذیصلاح در حوزه قضایی ذیربط. ۷/۱ - منظور از مرکز: مراکز دولتی و مجاز (غیردولتی یا خصوصی و یا سازمانهای مردم نهاد) نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده (۱۶) قانون میباشند. در این مراکز، خدمات بهداشتی و درمانی مورد نیاز افراد مشمول ماده ۱۶ قانون، طبق پروتکل مورد اشاره در بند ۱۶/۱ این ماده تأمین و ارایه میگردد. این مرکز بر اساس شرایط مندرج در این آییننامه از طریق ضابط دادگستری با دستور مقام قضایی نسبت به پذیرش و نگهداری این افراد اقدام مینماید. ۸/۱ - کمیته کشوری هماهنگی مراکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده ۱۶ قانون: بهمنظور هماهنگی و نظارت بر حسن انجام وظایف دستگاهی در کشور، کمیتهای با اعضاء ذیل تشکیل میگردد: - دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر: معاون کاهش تقاضا و توسعه مشارکتهای مردمی - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی: معاون درمان - سازمان بهزیستی کشور: رییس مرکز توسعه پیشگیری و درمان کشور - فرماندهی نیروی انتظامی: رییس پلیس مبارزه با موادمخدر - دادستانی کل کشور: معاون ذیربط ۹/۱ - کمیته استانی هماهنگی مرکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده ۱۶ قانون: بهمنظور هماهنگی و نظارت بر حسن انجام وظایف دستگاهی در استان، کمیتهای با اعضای ذیل تشکیل میگردد: - رییس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی - دبیر شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان - فرماندهی نیروی انتظامی استان - مدیرکل بهزیستی استان - دادستان مرکز استان تبصره- رییس کمیته استانی رییس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی و دبیر کمیته، دبیر شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان خواهند بود. ۱۰/۱ - اعتیاد: وابستگی به یک یا چند ماده مخدر یا روانگردان موضوع مواد (۴) یا (۸) قانون. ۱۱/۱ - معتاد: فردی که به یک یا چند ماده مخدر یا روانگردان موضوع مواد (۴) یا (۸) قانون اعتیاد، داشته و فاقد گواهی موضوع ماده ۱۵ قانون یا متجاهر به اعتیاد باشد. ۱۲/۱ - تجاهر به اعتیاد: سوءرفتار ناشی از اعتیاد میباشد که تأیید سوءرفتار با مقام قضایی و تشخیص سوء رفتار ناشی از اعتیاد با نظر پزشک است. ۱۳/۱ - دستورالعمل: مجموعه فرآیندها و استانداردهای نحوه تأسیس، راهاندازی، بهرهبرداری و نظارت بر این مراکز که با همکاری دستگاههای اجرایی ذیربط، ظرف مدت سهماه از ابلاغ این آییننامه، تدوین و پس از تصویب در کمیته درمان و حمایتهای اجتماعی ستاد، از سوی دبیرکل ستاد ابلاغ خواهد شد. ۱۴/۱ - مجوز تأسیس: مجوزی است که برای اشخاص حقیقی و حقوقی واجد صلاحیت حسب این آییننامه و دستورالعملهای مربوطه بهمنظور تأسیس مرکز موضوع ماده ۱۶ قانون صادر میگردد. ۱۵/۱ - مجوز بهرهبرداری: مجوزی است که حسب این آییننامه و دستورالعملهای مربوطه برای شروع فعالیت مرکز موضوع ماده ۱۶ قانون صادر میگردد. ۱۶/۱ - پروتکل: مجموعه فرآیندها و استانداردهای بهداشتی و درمانی است که با مشارکت دستگاههای اجرایی عضو کمیته درمان و حمایتهای اجتماعی ستاد ظرف مدت سهماه از ابلاغ این آییننامه، تهیه و پس از تصویب در کمیته پیشگفته از سوی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ابلاغ میشود. ۱۷/۱ - غربالگری: فرآیند تشخیص اعتیاد و ارزیابی سریع افراد موضوع این آییننامه بهمنظور ارایه پیشنهادهای کارشناسی توسط پزشک به مقام قضایی میباشد. ۱۸/۱ - مدیر مرکز: فردی که بر اساس ضوابط و مقررات مندرج در دستورالعمل انتخاب شده و فعالیت میکند. ۱۹/۱ - مسؤول فنی: پزشکی است که بر اساس ضوابط و مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بهعنوان مسؤول فنی در امور بهداشتی و درمانی مرکز شناخته میشود. پزشک معالج مرکز همزمان میتواند مسؤول فنی شیفت مربوطه نیز باشد. ۲۰/۱ - گروه درمانگر: شامل پزشک، روانپزشک، روانشناس، مددکار اجتماعی و سایر متخصصینی که بر اساس ضوابط و مقررات مربوطه، حسب مورد وظیفه اقدامات بهداشتی، درمانی و کاهش آسیب را برعهده دارند. ۲۱/۱ - کمیته نظارت کشوری/ استانی مراکز مجاز درمان و کاهش آسیب: کمیته نظارت کشوری/ استانی موضوع آییننامه تبصره یک ماده ۱۵ قانون مصوب جلسه ۱۲۷ ستاد مبارزه با موادمخدر میباشد. ۲۲/۱ - مراقبت بعد از خروج: تکلیف یا تکالیفی که با دستور مقام قضایی وفق آییننامه موضوع تبصره (۱) ماده (۱۶) قانون نسبت به فردی که پس از طی مدت مقرر مرکز را ترک مینماید، تعیین میشود. ماده ۲ - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی استان موظف است پس از طی تشریفات قانونی لازم و اخذ تأییدیه رسمی دیگر اعضای کمیته استانی هماهنگی مرکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب موضوع ماده ۱۶ قانون، نسبت به صدور مجوز پروانه بهرهبرداری مرکز اقدام نماید. تبصره- فرآیند صدور مجوز تأسیس و مجوز بهرهبرداری، بعد از نیاز سنجی و تأیید راهاندازی مرکز در کمیته استانی هماهنگی و تصویب در کمیته کشوری هماهنگی صورت میگیرد. ماده ۳– استاندار و رییس شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان، مکلف است با بهرهگیری از امکانات دستگاههای اجرایی و نهادهای دولتی و غیردولتی استان، نسبت به تأمین مکان، تجهیز و راهاندازی مرکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب موضوع این آییننامه در شهرستان مرکز استان و یا درصورت نیاز در شهرستانهای تابعه اقدام نماید. تبصره ۱ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی/ دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی استان موظف است نسبت به تأمین گروه درمانگر (بهاستثنای مددکار اجتماعی) و تجهیز درمانگاه مرکز، طبق پروتکل و دستورالعملهای مربوط برای هر مرکز اقدام نماید. تبصره۲ـ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران/ فرماندهی انتظامی استان موظف است نسبت به تأمین حفاظت و انتظامات پیرامونی و مبادی ورودی و خروجی مرکز اقدام نماید. تبصره۳ـ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی/ سازمان بهزیستی کشور موظف است نسبت به استقرار مددکار/ مددکاران اجتماعی در هر مرکز اقدام و پیگیری امور مربوط به مددجویان و خانواده آنها و سایر وظایف و تکالیف مقرر در مقررات مرتبط را سازماندهی و مورد اقدام قرار دهد. دستورالعمل اقدامات حمایتی، بازتوانی و مددکاری اجتماعی ظرف مدت سهماه پس از ابلاغ این آییننامه از سوی سازمان بهزیستی کشور با همکاری دستگاههای اجرایی ذیربط پیشنهاد و پس از تأیید کمیته درمان و حمایتهای اجتماعی ستاد توسط دبیرکل ستاد برای اجرا ابلاغ خواهد شد. تبصره ۴ـ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی/ سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور موظف است نسبت به ارایه دورههای آموزش فنی و حرفهای به مددجویان اقدام نماید. تبصره ۵ـ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مکلف است با همکاری شهرداریها، کمیته امداد امام خمینی(ره) و سایر دستگاههای اجرایی حمایتی دولتی، مؤسسات و سازمانهای مردم نهاد و اشخاص واجد صلاحیت، شرایطی را فراهم نماید تا افراد ترخیصی از مراکز، حسب نیاز، و مطابق دستورالعمل اقدامات حمایتی، بازتوانی و مددکاری اجتماعی از خدمات مربوطه بهرهمند شوند. تبصره ۶ـ شهرداریها و سازمانهای وابسته به آنها در شهرهای دارای ۵۰۰ هزار نفر جمعیت و بالاتر و مراکز استانها موظفند در چارچوب برنامهها و فعالیتهای ابلاغی از سوی دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر و این آییننامه اقدامات لازم برای حمایتهای اجتماعی از معتادان بهبود یافته را انجام دهند. ماده ۴– هر فرد حقیقی و یا حقوقی فاقد سوءپیشینه کیفری مؤثر، سابقه تخلف در مراکز درمان اعتیاد و یا جرایم مرتبط با موادمخدر و روانگردان، میتواند با رعایت ضوابط و مقررات مربوط پس از اخذ مجوز تأسیس و بهرهبرداری نسبت به ارایه خدمات در مرکز موضوع ماده ۱۶ قانون اقدام نماید. ماده ۵- ضابطان دادگستری مکلفند پس از دستگیری معتاد فاقد گواهی موضوع ماده ۱۵ قانون و معتادی که تجاهر به اعتیاد داشته است، نسبت به تهیه مدارک غربالگری (از قبیل: اخذ نظر کتبی پزشک و یا روانپزشک معتمد مبنی بر اعتیاد فرد و درصورت لزوم اخذ نظر آزمایشگاه مجاز از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا آزمایشگاههای سازمان پزشکی قانونی کشور و یا دارای جواز قانونی) اقدام و با انجام تحقیقات مقدماتی لازم، پرونده را به مقام قضایی تسلیم تا برای تعیین تکلیف در اجرای ماده (۱۶) قانون تا پایان وقت اداری همان روز اقدام گردد. تبصره ۱ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است از طریق دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی نسبت به تعیین پزشک و یا روانپزشک معتمد و اعلام لیست آنها به مراجع انتظامی و دبیرخانه شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان اقدام نماید. پزشک و یا روانپزشک موظف است در نظریه خود ضمن اشاره به تشخیص بالینی، روش درمانی مورد پیشنهاد و مدت آن را منطبق با پروتکلها و یا دستورالعملهای مربوطه و وضعیت فرد بهطور کتبی اعلام نماید. تبصره ۲ـ شرایط و ضوابط افراد ذیصلاح برای غربالگری و یا شرایط ایجاد واحد غربالگری بر اساس دستورالعمل مراکز موضوع ماده (۱۶) قانون خواهد بود. تبصره۳- اقدامات قضایی و غربالگری در خصوص معتادانی که حسب شکایت خانوادههایشان یا گزارشات مردمی به مقام قضایی یا ضابط قضایی معرفی میگردند درصورت دارا بودن شرایط بند ۱۱/۱ ماده یک، مطابق با این ماده صورت خواهد گرفت. تبصره ۴ ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی/دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی موظف است تمهیدات و تجهیزات لازم از جمله کیتهای تست برای انجام آزمایش مصرف موادمخدر و روانگردان را در اختیار آزمایشگاههای مجاز و یا عنداللزوم ضابطان قرار داده بهنحوی که از زمان ارجاع حداکثر ظرف ۸ ساعت نتیجه آزمایش اعلام شود. ماده ۶ – فرد معتاد موضوع تبصره (۲) ماده (۱۶) قانون، موظف است ظرف مدت معین از سوی مقام قضایی که از ۴۸ ساعت بیشتر نخواهد بود، نسبت به ارایه گواهی به مقام قضایی اقدام نماید. درغیراینصورت فرد مشمول این ماده با دستور مقام قضایی دستگیر و مطابق تبصره(۳) ماده ۱۶ قانون اقدام خواهد شد. تبصره ۱ـ مرکز موضوع ماده (۱۵) قانون که معتاد موضوع تبصره (۲) ماده (۱۶) قانون را پذیرش نموده و نسبت به صدور گواهی اقدام مینماید موظف است ماهانه گزارش کتبی و محرمانه روند درمان را به مقام قضایی و یا نماینده وی ارایه نماید. تبصره ۲ ـ مقام قضایی میتواند بهمنظور اخذ گزارشهای موضوع تبصره (۱) این ماده، نمایندهای از یکی از دستگاههای اجرایی عضو کمیته استانی هماهنگی مرکز و یا سایر افراد مطلع و آشنا به امور را تعیین نماید. نماینده تعیین شده موظف به اقدام و ارایه گزارش مکتوب طبق نظر مقام قضایی است. تبصره ۳ ـ چنانچه به تشخیص مقام قضایی، معتاد موضوع این ماده در طی دوره تعلیق بدون عذرموجه از اقدامات درمانی تخلف نماید، برابر تبصره (۳) ماده (۱۶) قانون اقدام خواهد شد. ماده ۷- مدیر مرکز موظف است معتاد را طی مدت مقرر در دستور مقام قضایی، نگهداری و تحت برنامهها و مراقبتهای درمانی و کاهش آسیب قرار دهد. خروج معتاد از مرکز بدون اخذ دستور از مقام قضایی ذیربط ممنوع است به جز در موارد اورژانس که با تشخیص پزشک مرکز، فرد میبایستی به بیمارستان و یا درمانگاه تخصصی اعزام شود که دراینصورت با رعایت ملاحظات مراقبتی توسط مأمورین نیروی انتظامی و یا مأمورین حفاظتی و مراقبتی مرکز، خروج وی بلامانع میباشد و در هر حال موضوع به مقام قضایی گزارش گردد. تبصره ۱ـ درصورت تشخیص گروه درمانگر و اعلام پزشک/ مسؤول فنی مرکز، مبنی بر امکان ادامه درمان معتاد در مراکز ماده (۱۵) قانون، با تقبل پرداخت هزینه ادامه درمان در مراکز مذکور توسط معتاد یا بستگان وی، مدیر مرکز موظف است، مراتب را بهصورت کتبی به مقام قضایی گزارش تا مقام مذکور در خصوص خروج یا عدم خروج اظهارنظر و دستور لازم را صادر نماید. هر نوع اقدام در این زمینه قبل از اخذ دستور مقام قضایی ممنوع است. تبصره ۲ـ پس از اتمام مدت اولیه مقرر در دستور مقام قضایی، چنانچه به تشخیص گروه درمانگر و اعلام مسؤول فنی مرکز، تمدید مهلت نگهداری لازم باشد، مدیر مرکز موظف است درخواست و نظریههای مذکور را برای اخذ دستور به مقام قضایی ذیصلاح تسلیم نماید. در هر حال مدت نگهداری در مرکز حداکثر ۶ ماه میباشد. تبصره ۳ ـ مدیر مرکز موظف است یک هفته پیش از پایان مدت مقرر توسط مقام قضایی، پرونده شخص را با کسب اظهارنظر گروه درمانگر/ مسؤول فنی با رعایت مفاد آییننامه موضوع تبصره (۱) ماده (۱۶) قانون به اطلاع مقام قضایی ذیصلاح برساند. تبصره ۴ ـ چنانچه به تشخیص گروه درمانگر و مسؤول فنی مرکز، نگهداری فرد معتاد به دلیل ابتلا به بیماری مسری و یا روانی و یا سایر بیماریهای سخت و صعبالعلاج در مرکز میسر نباشد، مدیر مرکز موظف است به قید فوریت مراتب را به مقام قضایی ذیصلاح اعلام تا وفق مقررات اقدام لازم بهعمل آید. تبصره ۵ ـ چنانچه متعاقب معرفی فرد معتاد به مرکز، شرایط اعمال تبصره ۲ ماده ۱۶ قانون فراهم شود حسب تقاضای بهعمل آمده، مقام قضایی در خصوص آن اتخاذ تصمیم مینماید. ماده ۸- رعایت ضوابط عمومی و دستورالعملهای بهداشتی و درمانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای کلیه مراکز الزامی است. تبصره ۱- مسؤولیت کلیه امور بهداشتی و درمانی مطابق با دستورالعمل و پروتکل ابلاغی در مرکز با مسؤول فنی است. ماده ۹- هر گونه اقدام درمانی اعم از دارویی و غیردارویی خارج از پروتکلهای درمانی ابلاغی و یا عدم رعایت ضوابط عمومی و آییننامهها و دستورالعملهای ابلاغی ممنوع میباشد. تخلف حسب مورد موجب تعقیب انتظامی وفق مقررات امور بهداشتی و پزشکی و یا عناوین مشابه و یا تعقیب کیفری و علاوه بر آن از موجبات لغو مجوز بهطور موقت و یا دایم خواهد بود. ماده ۱۰ - تأسیس هرگونه مرکز خارج از مقررات این آییننامه، برای نگهداری معتادان موضوع ماده (۱۶) قانون، تخلف است و موجب تعطیلی مرکز و اعمال مجازاتهای قانونی و مجازات مداخله غیرمجاز در امور پزشکی خواهد بود. ماده ۱۱- مسؤول نظارت بر حسن اجرای این آییننامه در کشور دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر و در استانها استاندار و رییس شورای هماهنگی مبارزه با موادمخدر استان خواهد بود. تبصره ۱ ـ مسؤولیت فوق نافی مسؤولیت قانونی بالاترین مقام مسؤول در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی، اداره کل بهزیستی، نیروی انتظامی، دادستان مربوطه و سایر دستگاههای اجرایی ذیربط در حیطه وظایف خود نمیباشد. تبصره ۲ ـ نظارت بر فرآیند غربالگری و عملکرد درمانی در مراکز موضوع این آییننامه با کمیته نظارت کشوری/استانی میباشد. کارشناس نظارتی باید مطابق با این آییننامه موارد تخلف را منطبق با ضوابط قانونی، آییننامهها و دستورالعملها و بهطور مشخص در صورتجلسات و مکاتبات مربوطه قید و به مراجع قانونی ذیصلاح منعکس نمایند. تبصره ۳ـ مقام قضایی تدابیر لازم برای نظارت بر حسن اجرای اقدامات در مرکز را اتخاذ و حمایتهای قانونی لازم نسبت به مجریان اعمال خواهد داشت. ماده ۱۲ – مالکیت مراکزی که تا این تاریخ از محل اعتبارات ستاد و یا استانی احداث، تجهیز و راهاندازی شده و یا در آینده راهاندازی خواهند شد، به نام دولت جمهوری اسلامی ایران به نمایندگی دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر ثبت میگردد. اجازه استفاده از محل بهصورت موقت، از طریق عقد تفاهمنامه و یا قرارداد با دبیرخانه ستاد حسب مورد به دستگاههای اجرایی ذیربط یا بخشهای غیردولتی یا خصوصی و یا سازمانهای مردم نهاد دارای جواز فعالیت در زمینه اجرای ماده (۱۶) قانون داده خواهد شد. ماده ۱۳- در اجرای ماده (۲۹) قانون، معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رییسجمهور() موظف است همه ساله در لایحه بودجه کل کشور اعتبارات لازم برای اجرای مفاد این آییننامه که از سوی دبیرکل ستاد پیشنهاد میگردد را پیشبینی نماید. اعتبارات مذکور پس از تخصیص توسط دبیرخانه ستاد در چارچوب تفاهمنامههای فیمابین بر اساس بند ۲ مصوبه جلسه ۱۲۳ ستاد به دستگاههای اجرایی ذیربط اختصاص مییابد. تبصره ـ میزان یارانه مراکز مجاز (غیردولتی یا خصوصی و یا سازمانهای مردم نهاد) نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده ۱۶ قانون سالانه از سوی دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر تعیین و ابلاغ میگردد. پرداخت اعتبارات فوق در قالب قراردادهای منعقده با مراکز مذکور منوط به تأیید کمیته کشوری هماهنگی مراکز نگهداری، درمان و کاهش آسیب معتادان موضوع ماده ۱۶ قانون خواهد بود. ماده ۱۴- دبیرخانه ستاد مبارزه با موادمخدر معاونت کاهش تقاضا و توسعه مشارکتهای مردمی موظف است برنامه عملیاتی سالانه در سطح کشوری و استانی را در قالب اعتبارات مصوب و ابلاغی سالانه طبق مفاد ماده ۱۳ این آییننامه تدوین و ابلاغ نموده و نسبت به ارایه گزارش عملکرد اجرای برنامه عملیاتی سالانه در سطح کشوری و استانی اقدام نماید. ماده ۱۵– بهمنظور ایجاد وحدترویه، پس از ابلاغ این آییننامه از سوی دبیر کل ستاد مبارزه با موادمخدر کلیه آییننامهها و دستورالعملهای مشابه و یا مغایر ملغی میگردد. این آییننامه شامل مقدمه و (۱۵) ماده و (۲۵) تبصره در تاریخ ۳۱/۳/۱۳۹۳ بهتصویب ستاد مبارزه با موادمخدر رسید و از تاریخ ابلاغ لازمالاجراء میباشد.
📥 دانلود فایل ها Download
فایلی برای دانلود وجود ندارد.