دستورالعمل اجرایی ماده (۱۴) قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل‌نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص‌ثالث مصوب ۲۱/۶/۱۳۸۹ وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک() فصل اول - تعاریف و کلیات ماده ۱ - در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف - قانون: قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسؤولیت مدنی دارندگان وسایل‌نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص‌ثالث- مصوب ۱۳۸۷ - ب - بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران پ - صندوق: صندوق تأمین خسارت‌های بدنی، موضوع ماده (۱۰) قانون ت - وسیله‌نقلیه: هر نوع وسیله‌نقلیه موتوری که بر روی زمین یا ریل حرکت می‌کند. ث - شخص‌ثالث زیان‌دیده: هر شخصی که به سبب حوادث وسایل‌نقلیه موضوع قانون دچار زیان‌های بدنی یا مالی می‌شود، وکیل قانونی یا اولیای‌دم درصورت فوت وی به‌استثنای راننده مسبب حادثه.©۱۰۴© ج ـ خسارت‌های بدنی: هر نوع دیه یا ارش ناشی از صدمه، شکستگی، نقص عضو، از کار افتادگی (جزیی یا کلی - موقت یا دایم) یا دیه فوت شخص‌ثالث به سبب حوادث مشمول بیمه موضوع قانون و هزینه معالجه (چنانچه مشمول قانون دیگری نباشد)، به‌استثنای موارد مندرج در ماده (۷) قانون. چ – خسارت‌های مالی: زیان‌هایی که به سبب حوادث مشمول بیمه موضوع قانون به اموال شخص‌ثالث وارد شود، به استثنای موارد مندرج در ماده (۷) قانون. ح - فقدان بیمه‌نامه: وسیله‌نقلیه در زمان وقوع حادثه تحت پوشش بیمه موضوع قانون نباشد. خ – بیمه‌گر: هر یک از شرکت‌های بیمه دولتی و غیر‌دولتی که مجوز فعالیت در رشته بیمه شخص‌ثالث از بیمه مرکزی را دارا می‌باشند. د – خسارت‌های بدنی خارج از شرایط بیمه‌نامه: هر گونه خسارت بدنی وارد شده به اشخاص ثالث که بر اساس قوانین و مقررات یا شرایط عمومی بیمه‌نامه پرداخت آن برعهده بیمه‌گر مربوط نباشد. در هر صورت میزان تعهدات بیمه‌گر نمی‌تواند کمتر از حداقل الزامات مندرج در قانون باشد. تبصره - شرایط عمومی بیمه‌نامه() مطابق آیین‌نامه‌ای که توسط بیمه مرکزی تهیه و به تصویب هیأت‌وزیران می‌رسد تعیین خواهد شد.() فصل دوم – خسارت‌های بدنی ماده ۲ - شخص‌ثالث زیان‌دیده یا ورثه قانونی وی حق دارد با ارایه مدارک موضوع ماده (۳) برای دریافت خسارت بدنی به‌طور مستقیم حسب مورد به بیمه‌گر مربوط یا©۱۰۵© صندوق مراجعه نماید. ماده ۳- مدارک لازم برای بررسی و پرداخت خسارت بدنی متعلقه توسط بیمه‌گر و صندوق حسب مورد به‌شرح زیر می‌باشد: ۱- اصل یا تصویر مصدق گزارش کارشناس راهنمایی و رانندگی یا گزارش مقامات انتظامی یا نظریه کارشناس یا هیأت کارشناسی منتخب مراجع قضایی. ۲- بیمه‌نامه شخص‌ثالث یا هر گونه مدرک دیگری که حاکی از بیمه وسیله‌نقلیه مسبب حادثه در زمان وقوع حادثه باشد. ۳- تصویر گواهینامه رانندگی مسؤول حادثه، مگر این که مشخصات کامل گواهینامه رانندگی در گزارش کارشناس راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه درج گردیده یا این که راننده مسؤول حادثه فاقد گواهینامه رانندگی متناسب با نوع وسیله‌نقلیه موجد حادثه باشد. ۴- مدارک شناسایی مصدوم یا متوفی ۵- تصویر خلاصه پرونده بالینی مصدوم یا متوفی درصورتی‌که در یکی از مراکز درمانی بستری شده باشد. ۶- نظریه پزشکی قانونی ۷ - تصویر مدرک شناسایی وسیله‌نقلیه مسبب حادثه درصورت وجود ۸ - ارایه مدارک مثبته دایر بر احراز سمت قانونی متقاضی از قبیل قیمومت یا وکالت یا وصایت یا ولایت خاص حسب مورد. ۹- جواز دفن یا گواهی فوت یا شناسنامه باطل شده متوفی. تبصره ۱- پرداخت خسارت در حوادث منجر به فوت منوط به ارایه گواهی انحصار وراثت خواهد بود. تبصره ۲- درصورت فقدان یا انقضای بیمه‌نامه، فرار یا عدم شناسایی مسؤول حادثه حسب مورد ارایه بیمه‌نامه وسیله‌نقلیه مسبب حادثه، مدارک شناسایی وسیله‌نقلیه مسبب حادثه و یا گواهینامه رانندگی مسؤول حادثه برای ارایه به شرکت یا صندوق الزامی نیست. ماده ۴- اشخاص ثالث زیان‌دیده در حوادث رانندگی منجر به صدمات بدنی غیر از فوت می‌توانند برای دریافت پنجاه درصد خسارت بدنی تقریبی، موضوع ماده (۱۶) قانون با©۱۰۶© ارایه مدارک موضوع ماده (۳) مستقیماً به شرکت بیمه مربوط یا صندوق مراجعه و خسارت متعلقه را مطالبه و دریافت نمایند. تبصره ۱- در اجرای ماده (۱۵) قانون، بیمه‌گر یا صندوق حسب مورد موظف است حداکثر پانزده روز پس از دریافت مدارک لازم، خسارت متعلقه را پرداخت و درصورت وجود نقص در مدارک ارایه شده مراتب را ظرف یک هفته به صورت کتبی به متقاضی اعلام نمایند. تبصره ۲ - بیمه‌گر یا صندوق حسب مورد موظف است پس از صدور رأی قطعی مراجع قضایی و ارایه آن توسط اشخاص ثالث زیان‌دیده، باقیمانده خسارت متعلقه (موضوع قسمت اخیر ماده ۱۶ قانون) را به شخص‌ثالث زیان‌دیده پرداخت نماید. ماده ۵- در حوادث رانندگی منجر به فوت، بیمه‌گر می‌تواند درصورت توافق با راننده مسبب حادثه یا بیمه‌گذار و ورثه شخص‌ثالث، بدون نیاز به رأی مراجع قضایی، دیه و دیگر خسارت‌های بدنی وارد شده را به وی پرداخت نماید. فصل سوم ـ خسارت‌های مالی ماده ۶- شخص‌ثالث زیان‌دیده حق دارد با ارایه مدارک موضوع ماده (۷) نسبت به دریافت خسارت مالی اقدام نماید. ماده ۷ - مدارک لازم برای بررسی و پرداخت خسارت مالی توسط بیمه‌گر مربوط به‌شرح زیر می‌باشد: ۱- بیمه‌نامه شخص‌ثالث یا هرگونه مدرک دیگری که حاکی از بیمه بودن وسیله‌نقلیه مسبب حادثه در زمان وقوع حادثه باشد. ۲- اصل یا تصویر مصدق گزارش کارشناس راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه یا نظریه کارشناس یا هیأت کارشناسی منتخب مراجع قضایی. ۳- تصویر گواهینامه رانندگی مسؤول حادثه، مگر این که مشخصات کامل گواهینامه رانندگی در گزارش کارشناس راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه درج گردیده یا این که راننده مسؤول حادثه فاقد گواهینامه رانندگی متناسب با نوع وسیله‌نقلیه موجد حادثه باشد.©۱۰۷© ۴- تصویر مدرک شناسایی وسیله‌نقلیه مسبب حادثه درصورت وجود. ۵- ارایه مدارک مثبته دایر بر احراز سمت قانونی متقاضی از قبیل قیمومت یا وکالت یا وصایت یا ولایت خاص حسب مورد. ماده ۸ - در اجرای ماده (۱۸) قانون، بیمه‌‌گر مکلف است درصورت وجود شرایط زیر با دریافت مدارک مذکور در ماده (۷) به استثنای بند (۲) آن، خسارت مالی زیان‌دیده را پرداخت نماید: الف- وسایل‌نقلیه مسبب حادثه و زیان‌دیده در زمان وقوع حادثه، دارای بیمه‌‌نامه معتبر باشند. ب - خسارت مالی واردشده یا مورد مطالبه شخص‌ثالث زیان‌دیده حداکثر تا سقف تعهد مالی مندرج در ماده (۴) قانون باشد. پ - بین طرفین حادثه اختلافی وجود نداشته باشد. ت - حادثه رانندگی منجر به خسارت بدنی نشده باشد. ث - وسایل‌نقلیه مسبب حادثه و زیان‌دیده هم‌زمان مورد بازدید کارشناس منتخب بیمه‌گر مربوط قرار گیرند. ماده ۹ - میزان خسارت مالی واردشده به وسیله‌نقلیه شخص‌ثالث زیان‌دیده با توافق بیمه‌گر مربوط و شخص ثالث زیان‌دیده تعیین و به صورت نقدی پرداخت خواهد شد. درصورت عدم توافق شخص‌ثالث با مبلغ خسارت تعیین‌شده، بیمه‌گر مربوط موظف است وسیله‌نقلیه شخص‌ثالث زیان‌دیده را در تعمیرگاه مجاز یا تعمیرگاهی که مورد قبول وی باشد، تعمیر نموده و هزینه‌های تعمیر را تا سقف تعهدات مالی مندرج در بیمه‌‌‌نامه پرداخت نماید. تبصره - درصورتی‌که اختلاف طرفین در خصوص میزان خسارت واردشده به وسیله‌نقلیه به روش مذکور در این ماده و همچنین میزان خسارت وارد شده به سایر اموال (غیر از وسیله‌نقلیه) حل و فصل نشود، موضوع در کمیسیون حل اختلاف تخصصی، موضوع تبصره ماده (۱۷) قانون مطرح و رسیدگی می‌شود. فصل چهارم - سایر مقررات ماده ۱۰- درصورتی‌که بیمه‌‌گر یا صندوق در مهلت مقرر در این آیین‌نامه نسبت به©۱۰۸© پرداخت خسارات متعلقه به شخص‌ثالث زیان‌دیده خودداری نمایند، شخص‌ثالث زیان‌دیده می‌تواند موضوع را به بیمه مرکزی منعکس و درخواست رسیدگی نماید. تبصره ۱ - بیمه مرکزی موظف است ظرف پانزده روز به درخواست متقاضی رسیدگی و در مورد آن اتخاذ تصمیم نماید. درصورت احراز تخلف توسط بیمه‌گر مربوط مطابق ماده(۲۸) قانون اقدام خواهد شد. تصمیم بیمه مرکزی برای بیمه‌‌گر لازم الاجرا است. تبصره ۲ - اجرای این ماده نافی حق مراجعه مستقیم شخص‌ثالث زیان‌دیده به مراجع قضایی یا سایر مراجع صلاحیتدار و طرح دعوی علیه بیمه‌گر یا صندوق نخواهد بود. این تصویبنامه در تاریخ ۱۳۸۹/۹/۲۷ به تأیید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.