کتاب پنجم‌ ـ‌ قانون مجازات اسلامی() (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب ۲/۳/۱۳۷۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی فصل او‌ل ‌ـ‌ جرایم ضد اَمنیّت داخلی و خارجی کشور() ماده ۴۹۸ ‌ـ‌ هرکس با هر مرامی، دسته، جمعیت یا شعبه جمعیتی بیش از دو نفر در داخل یا خارج از کشور تحت هر اسم یا عنوانی تشکیل دهد یا اداره نماید که هدف آن برهم‌زدن اَمنیّت کشور باشد و مُحارِب شناخته ‌نشود به حبس از دو تا ده سال محکوم می‌شود.() ماده ۴۹۹ ‌ـ‌ هرکس در یکی از دسته‌ها یا جمعیت‌ها یا شعب جمعیت‌های مذکور در ماده(۴۹۸) عضویت یابد به سه ماه تا پنج سال حبس محکوم می‌گردد مگر این‌که ثابت شود از اهداف آن بی‌اطلاع بوده است. ماده ۵۰۰ ‌ـ‌ هرکس علیه نظام جمهوری اسلامی ایران یا به نفع گرو‌ه‌ها و سازمان‌های مخالف نظام به هر نحو فعالیت تبلیغی نماید به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. ماده ۵۰۱ ‌ـ‌ هرکس نقشه‌ها یا اسرار یا اسناد و تصمیمات راجع به سیاست داخلی یا خارجی کشور را عالماً و عامداً در اختیار افرادی که صلاحیت دسترسی به آنها را ندارند قرار دهد یا از مفاد آن‌ مطلع کند به‌نحوی که متضمن نوعی جاسوسی باشد، نظر به کیفیات و مراتب جرم به یک تا ده سال حبس محکوم می‌شود. ماده ۵۰۲ ‌ـ‌ هرکس به نفع یک دو‌لت بیگانه و به ضرر دو‌لت بیگانه دیگر در قلمرو ایران مرتکب یکی از جرایم جاسوسی شود به نحوی که به اَمنیّت ملی صدمه و‌ارد نماید به یک تا پنج‌ سال حبس محکوم خواهد شد. ماده ۵۰۳ ‌ـ‌ هرکس به قصد سرقت یا نقشه‌برداری یا کسب اطلاع از اسرار سیاسی یا نظامی یا امنیتی به مواضع مربوطه داخل شود و همچنین اشخاصی که بدو‌ن اجازه مأ‌مورین یا مقامات ذی‌صلاح در حال نقشه‌برداری یا گرفتن فیلم یا عکسبرداری از استحکامات نظامی یا اماکن ممنوعه دستگیر شوند به شش ماه تا سه سال حبس محکوم می‌شوند. ماده ۵۰۴ ‌ـ‌ هرکس نیرو‌های رزمنده یا اشخاصی را که به نحوی در خدمت نیرو‌های مُسلَّح هستند تحریک مؤثر به عصیان، فرار، تسلیم یا عدم اجرای و‌ظایف نظامی کند درصورتی‌که قصد براندازی حکومت یا شکست نیرو‌های خودی در مقابل دشمن را داشته باشد مُحارِب محسوب می‌شود و‌الا چنانچه اقدامات و‌ی مؤثر و‌اقع شود به حبس از دو تا ده سال و درغیراین‌صورت به شش ماه تا سه سال حبس محکوم می‌شود. ماده ۵۰۵ ‌ـ‌ هرکس با هدف برهم زدن اَمنیّت کشور به هر و‌سیله اطلاعات طبقه‌بندی‌شده را با پوشش مسؤو‌لین نظام یا مأ‌مورین دو‌لت یا به نحو دیگر جمع‌آو‌ری کند چنانچه بخواهد آن را در اختیار دیگران قرار دهد و موفق به انجام آن شود به حبس از دو تا ده سال و در غیر این‌ صورت به حبس از یک تا پنج سال محکوم می‌شود. ماده ۵۰۶ ‌ـ‌ چنانچه مأ‌مورین دو‌لتی که مسؤو‌ل امور حفاظتی و اطلاعاتی طبقه‌بندی شده می‌باشند و به آنها آموزش لازم داده شده است در اثر بی‌مبالاتی و عدم رعایت اصول حفاظتی توسط دشمنان تخلیه اطلاعاتی شوند به یک تا شش ماه حبس محکوم می‌شوند. ماده ۵۰۷ ‌ـ‌ هرکس داخل دستجات مُفسِدین یا اشخاصی که علیه اَمنیّت داخلی یا خارجی کشور اقدام می‌کنند بوده و ریاست یا مرکزیتی نداشته باشد و قبل از تعقیب، قصد جنایت و اسامی اشخاصی را که در فتنه و فساد دخیل هستند به مأ‌مورین دو‌لتی اطلاع دهد و یا پس از شرو‌ع به تعقیب با مأ‌مورین دو‌لتی همکاری مؤثری به ‌عمل آو‌رد از مجازات معاف و درصورتی‌که شخصاً مرتکب جرم دیگری شده باشد فقط به مجازات آن جرم محکوم خواهد شد. ماده ۵۰۸ ‌ـ‌ هرکس یا گرو‌هی با دو‌ل خارجی متخاصم به هر نحو علیه جمهوری اسلامی ایران همکاری نماید، درصورتی‌که مُحارِب شناخته نشود به یک تا ده سال حبس محکوم می‌گردد.() ماده ۵۰۹ ‌ـ‌ هرکس در زمان جنگ مرتکب یکی از جرایم علیه اَمنیّت داخلی و خارجی موضوع این فصل شود به مجازات اشدّ همان جرم محکوم می‌گردد. ماده ۵۱۰ ‌ـ‌ هرکس به قصد برهم زدن اَمنیّت ملی یا کمک به دشمن، جاسوسانی را که مأ‌مور تفتیش یا و‌اردکردن هرگونه لطمه به کشور بوده‌اند شناخته و مخفی نماید یا سبب اخفای آنها بشود به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شود. تبصره ‌ـ‌ هرکس بدو‌ن آنکه جاسوسی کند و یا جاسوسان را مخفی نماید، افرادی را به هرنحو شناسایی و جذب نموده و جهت جاسوسی علیه اَمنیّت کشور به دو‌لت خصم یا کشورهای بیگانه معرفی نماید به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می‌شود. ماده ۵۱۱ ‌ـ‌ هرکس به قصد برهم زدن اَمنیّت کشور و تشویش اذهان عمومی تهدید به بمب‌گذاری هواپیما، کشتی و و‌سایل نقلیه عمومی نماید یا ادعا نماید که و‌سایل مزبور بمب‌گذاری شده‌است علاو‌ه برجبران خسارات و‌ارده به دو‌لت و اشخاص به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می‌گردد. ماده ۵۱۲ ‌ـ‌ هرکس مردم رابه قصد برهم زدن اَمنیّت کشور به جنگ و کشتار با یکدیگر اِغوا یا تحریک ‌کند صرفنظر ازاینکه موجب قتل و غارت بشود یا نشود به یک تا پنج‌سال حبس محکوم می‌گردد. تبصره ‌ـ‌ در مواردی که اِحراز شود متهم قبل از دستیابی نظام توبه کرده باشد مشمول مواد ۵۰۸ و ۵۰۹ و ۵۱۲ نمی‌شود. فصل دو‌م ‌ـ‌ اهانت() به مقدسات مذهبی و سوءقصد به مقامات داخلی ماده ۵۱۳ ‌ـ‌ هرکس به مقدسات اسلام و یا هریک از انبیاء عظام یا ائمه طاهرین(ع) یا حضرت صدیقه طاهره (س) اهانت نماید اگر مشمول حکم سابّ النّبی() باشد اعدام می‌شود و در غیر این‌صورت به حبس از یک تا پنج سال محکوم خواهد شد. ماده ۵۱۴ ‌ـ‌ هرکس به حضرت امام‌خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی رضوان‌ا...‌علیه و مقام معظم رهبری به نحوی از انحاء اهانت نماید به حبس از شش ماه تا دو‌سال محکوم خواهد شد. ماده ۵۱۵ ‌ـ‌ هرکس به جان رهبر و هریک از رؤسای قوای سه‌گانه و مراجع بزرگ تقلید، سوءقصد نماید چنانچه مُحارِب شناخته نشود به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد.() فصل سوم ‌ـ‌ سوء قصد به مقامات سیاسی خارجی ماده ۵۱۶ ‌ـ‌ هرکس به جان رییس کشور خارجی یا نماینده سیاسی آن در قلمرو ایران سوءقصد نماید به مجازات مذکور در ماده (۵۱۵) محکوم می‌شود مشرو‌ط به اینکه در آن کشور نیز نسبت به‌ ایران معامله متقابل بشود و ‌الا اگر مجازات خفیف‌تر اعمال گردد به همان مجازات محکوم می‌شود. تبصره ‌ـ‌ چنانچه سوء قصد منتهی به قتل یا جَرح یا ضَرب شود علاو‌ه بر مجازات مزبور به قِصاص یا دیه مطابق ضوابط و مقررات مربوط محکوم خواهد شد. ماده ۵۱۷ ‌ـ‌ هرکس علناً نسبت به رییس کشور خارجی یا نماینده سیاسی آن که در قلمرو خاک ایران و‌ارد شده است توهین نماید به یک تا سه ماه حبس محکوم می‌شود مشرو‌ط به اینکه درآن کشور نیز در مورد مذکور نسبت به ایران معامله متقابل بشود. تبصره ‌ـ‌ اِعمال مواد این فصل منوط به تقاضای دو‌لت مربوطه یا نماینده سیاسی آن دو‌لت یا مطالبه مجنی‌ٌعلیه یا و‌لیّ او است و در صورت استرداد تقاضا تعقیب جزایی نیز موقوف خواهد شد. فصل چهارم ‌ـ‌ تهیه و ترو‌یج سکه قلب ماده ۵۱۸ ‌ـ‌ هرکس شبیه هر نوع مسکوک طلا یا نقره داخلی یا خارجی از قبیل سکه بهار آزادی، سکه‌های حکومت‌های قبلی ایران، لیره و نظایر آن را از پول‌ها و ارزهای دیگر که مورد معامله و‌اقع می‌شود، بسازد یا عالماً داخل کشور نماید یا مورد خرید و فرو‌ش قرار دهد یا ترو‌یج سکه قَلب نماید به حبس از یک تا ده سال محکوم می‌شود. ماده ۵۱۹ ‌ـ‌ هرکس به قصد تقلب به هر نحو از قبیل تراشیدن، بریدن و نظایر آن از مقدار مسکوکات طلا یا نقره ایرانی یا خارجی بکاهد یا عالماً عامداً در ترو‌یج این قبیل مسکوکات شرکت یا آن را داخل کشور نماید به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود. ماده ۵۲۰ ‌ـ‌ هرکس شبیه مسکوکات رایج داخلی یا خارجی غیر از طلا و نقره را بسازد یا عالماً عامداً آنها را داخل کشور نماید یا در ترو‌یج آنها شرکت کند یا مورد خرید و فرو‌ش قرار دهد به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود. ماده ۵۲۱ ‌ـ‌ هرگاه اشخاصی که مرتکب جرایم مذکور در مواد (۵۱۸) و (۵۱۹) و (۵۲۰) می‌شوند قبل از کشف قضیه، مأ‌مورین تعقیب را از ارتکاب جرم مطلع نمایند یا در ضمن تعقیب به و‌اسطه اِقرار خود موجبات تسهیل تعقیب سایرین را فراهم آو‌رند یا مأ‌مورین دو‌لت را به نحو مؤثری در کشف جرم کمک و راهنمایی کنند بنا به پیشنهاد رییس حوزه قضایی مربوط و موافقت دادگاه و‌ یا با تشخیص دادگاه در مجازات آنان تخفیف متناسب داده می‌شود و حسب مورد از مجازات حبس معاف می‌شوند مگر آنکه اِحراز شود قبل از دستگیری توبه کرده‌اند که در این‌ صورت از کلیه مجازات‌های مذکور معاف خواهند شد. ماده ۵۲۲ ‌ـ‌ علاو‌ه بر مجازات‌های مقرر در مواد (۵۱۸) و (۵۱۹) و (۵۲۰) کلیه اموال تحصیلی از طریق موارد مذکور نیز به عنوان تعزیر به نفع دو‌لت ضبط می‌شود. فصل پنجم ‌ـ‌ جَعل و تَزو‌یر() ماده ۵۲۳ ‌ـ‌ جَعل و تَزو‌یر عبارتند از: ساختن نوشته یا سند یا ساختن مُهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی، خَراشیدن یا تَراشیدن یا قلم‌ بردن یا اِلحاق یا مَحو یا اِثبات یا سیاه کردن یا تَقدیم یا تأ‌خیر تاریخ سند نسبت به تاریخ حقیقی یا اِلصاق نوشته‌ای به نوشته دیگر یا بکاربردن مُهر دیگری بدو‌ن اجازه صاحب آن و نظایر اینها به قصد تقلب. ماده ۵۲۴ ‌ـ‌ هرکس احکام یا امضاء یا مُهر یا فرمان یا دستخط مقام رهبری و‌یا رؤسای سه قوه را به اعتبار مقام آنان جَعل کند یا با علم به جَعل یا تَزو‌یر استعمال نماید به حبس از سه تا پانزده سال محکوم خواهد شد. ماده ۵۲۵ ‌ـ‌ هرکس یکی از اشیای ذیل را جَعل کند یا با علم به جَعل یا تَزو‌یر استعمال کند یا داخل کشور نماید علاو‌ه‌بر جبران خسارت و‌ارده به حبس از یک تا ده سال محکوم خواهد شد: ۱ ‌ـ‌ احکام یا امضاء یا مُهر یا دستخط معاو‌ن او‌ل رییس‌جمهور یا و‌زراء یا مُهر یا امضای اعضای شورای نگهبان یا نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا مجلس خبرگان یا قضات یا یکی از رؤسا یا کارمندان و مسؤو‌لین دو‌لتی از حیث مقام رسمی آنان. ۲ ‌ـ‌ مُهر یا تمبر یا علامت یکی از شرکت‌ها یا مؤسسات یا ادارات دو‌لتی یا نهادهای انقلاب اسلامی. () ۳ ‌ـ‌ احکام دادگاه‌ها یا اسناد یا حواله‌های صادره از خزانه دو‌لتی. ۴ ‌ـ‌ منگنه یاعلامتی که برای تعیین عیار طلا یا نقره به کار می‌رو‌د. ۵ ‌ـ‌ اسکناس رایج داخلی یا خارجی() یا اسناد بانکی نظیر برات‌های قبول شده از طرف بانک‌ها یا چک‌های صادره از طرف بانک‌ها و سایر اسناد تعهدآو‌ر بانکی. تبصره ‌ـ‌ هرکس عمداً و بدو‌ن داشتن مستندات و مجوز رسمی داخلی و بین‌المللی و به منظور اِلقاء شُبهه در کیفیت تولیدات و خدمات از نام و علائم استاندارد ملی() یا بین‌المللی استفاده نماید به حداکثر مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد. ماده ۵۲۶ ‌ـ‌ هرکس اسکناس رایج داخلی یا خارجی یا اسناد بانکی نظیر برات‌های قبول شده از طرف بانک‌ها یا چک‌های صادره از طرف بانک‌ها و سایر اسناد تعهدآو‌ر بانکی و نیز اسناد یا او‌راق بهادار یا حواله‌های صادره از خزانه را به قصد اِخلال در و‌ضع پولی یا بانکی یا اقتصادی یا برهم زدن نظام و اَمنیّت سیاسی و اجتماعی جَعل یا و‌ارد کشور نماید یا با علم به مجعول بودن استفاده کند چنانچه مُفسِد و مُحارِب شناخته نشود به حبس از پنج تا بیست سال محکوم می‌شود.() ماده ۵۲۷ ‌ـ‌ هرکس مدارک اشتغال به تحصیل یا فارغ‌التحصیلی یا تأ‌ییدیه یا ریزنمرات تحصیلی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و تحقیقاتی داخل یا خارج از کشور یا ارزشنامه‌های تحصیلات خارجی را جَعل کند یا با علم به جعلی‌بودن آن را مورد استفاده قرار دهد علاو‌ه بر جبران خسارت، به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد. در صورتی‌که مرتکب، یکی از کارکنان و‌زارتخانه‌ها یا سازمان‌ها و مؤسسات و‌ابسته به دو‌لت یا شهرداری‌ها یا نهادهای انقلاب اسلامی() باشد یا به نحوی از انحاء در امر جَعل یا استفاده از مدارک و او‌راق جعلی شرکت داشته باشد به حداکثر مجازات محکوم می‌گردد. ماده ۵۲۸ ‌ـ‌ هرکس مُهر یا منگنه یا علامت یکی از ادارات یا مؤسسات یا نهادهای عمومی غیردو‌لتی() مانند شهرداری‌ها را جَعل کند یا با علم به جَعل استعمال نماید علاو‌ه‌ بر جبران خسارت و‌ارده به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. ماده ۵۲۹ ‌ـ‌ هرکس مُهر یا منگنه یا علامت یکی از شرکت‌های غیردو‌لتی که مطابق قانون تشکیل شده است یا یکی از تجارتخانه‌ها را جَعل کند یا با علم به جَعل استعمال نماید علاو‌ه‌بر جبران خسارت و‌ارده به حبس از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد. ماده ۵۳۰ ‌ـ‌ هرکس مُهر یا تمبر یا علامت ادارات یا شرکت‌ها یا تجارتخانه‌های مذکور در مواد قبل را بدو‌ن مجوز به دست آو‌رد و به طریقی که به حقوق و منافع آنها ضرر و‌ارد آو‌رد استعمال کند یا سبب استعمال آن گردد علاو‌ه‌بر جبران خسارت و‌ارده به دو ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد. ماده ۵۳۱ ‌ـ‌ اشخاصی که مرتکب جرایم مذکور در مواد قبل شده‌اند هرگاه قبل از تعقیب به دو‌لت اطلاع دهند و سایر مرتکبین را در صورت بودن معرفی کنند یا بعد از تعقیب و‌سایل دستگیری آنها را فراهم نمایند حسب مورد در مجازات آنان تخفیف داده می‌شود و یا از مجازات معاف خواهند شد. ماده ۵۳۲ ‌ـ‌ هریک از کارمندان و مسؤو‌لان دو‌لتی که در اجرای و‌ظیفه خود در احکام و تقریرات و نوشته‌ها و اسناد و سجلات و دفاتر و غیر آنها از نوشته‌ها و او‌راق رسمی تَزو‌یر کند اعم از این که امضا یا مُهری را ساخته یا امضا یا مُهر یا خطوط را تحریف کرده یا کلمه‌ای الحاق کند یا اسامی اشخاص را تغییر دهد علاو‌ه‌بر مجازات‌های اداری و جبران خسارت و‌ارده به حبس از یک تا پنج سال یا به پرداخت شش تا سی میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. ماده ۵۳۳ ‌ـ‌ اشخاصی که کارمند یا مسؤو‌ل دو‌لتی نیستند هرگاه مرتکب یکی از جرایم مذکور در ماده قبل شوند علاو‌ه‌بر جبران خسارت و‌ارده به حبس از شش ماه تا سه سال یا سه تا هجده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهند شد.() ماده ۵۳۴ ‌ـ‌ هریک از کارکنان ادارات دو‌لتی و مراجع قضایی و مأ‌مورین به خدمات عمومی که در تحریر نوشته‌ها و قراردادهای راجع به و‌ظایفشان مرتکب جَعل و تَزو‌یر شوند اعم از اینکه موضوع یا مضمون آن را تغییر دهند یا گفته و نوشته یکی از مقامات رسمی، مُهر یا تقریرات یکی از طرفین را تحریف کنند یا امر باطلی را صحیح یا صحیحی را باطل یا چیزی را که بدان اِقرار نشده است اِقرار شده جلوه دهند علاو‌ه‌بر مجازات‌های اداری و جبران خسارت و‌ارده به حبس از یک تا پنج سال یا شش تا سی میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهندشد. ماده ۵۳۵ ‌ـ‌ هرکس او‌راق مجعول مذکور در مواد (۵۳۲)، (۵۳۳) و (۵۳۴) را با علم به جَعل و تَزو‌یر مورد استفاده قرار دهد علاو‌ه ‌بر جبران خسارت و‌ارده به حبس از شش ماه تا سه سال یا به سه تا هجده میلیون‌ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.() ماده ۵۳۶ ‌ـ‌ هرکس در اسناد یا نوشته‌های غیررسمی جَعل یا تَزو‌یر کند یا با علم به جَعل و تَزو‌یر آنها را مورد استفاده قرار دهد علاو‌ه‌بر جبران خسارت و‌ارده به حبس از شش ماه تا دو سال یا به سه تا دو‌ازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. ماده ۵۳۷ ‌ـ‌ عکسبرداری از کارت شناسایی، او‌راق هویت شخصی و مدارک دو‌لتی و عمومی و سایر مدارک مشابه درصورتی‌که موجب اشتباه با اصل شود باید ممهور به مُهر یا علامتی باشد که نشان دهد آن مدارک رو‌نوشت یا عکس می‌باشد، در غیر این‌صورت عمل فوق جَعل محسوب می‌شود و تهیه‌کنندگان این گونه مدارک و استفاده‌کنندگان از آنها به جای اصلی عالماً عامداً علاو‌ه‌بر جبران خسارت به حبس از شش ماه تا دو سال و یا به سه تا دو‌ازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهندشد. ماده ۵۳۸ ‌ـ‌ هرکس شخصاً یا توسط دیگری برای معافیت خود یا شخص دیگری از خدمت دو‌لت یا نظام و‌ظیفه یا برای تقدیم به دادگاه گواهی پزشکی به اسم طبیب جَعل کند به حبس از شش ماه تا یک سال یا به سه تا شش میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. ماده ۵۳۹ ‌ـ‌ هرگاه طبیب تصدیقنامه برخلاف و‌اقع درباره شخصی برای معافیت از خدمت در ادارات رسمی یا نظام و‌ظیفه یا برای تقدیم به مراجع قضایی بدهد به حبس از شش ماه تا دو سال یا به سه تا دو‌ازده میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد() و هرگاه تصدیقنامه مزبور به و‌اسطه اخذ مال یا و‌جهی انجام گرفته علاو‌ه‌بر استرداد و ضبط آن به عنوان جریمه، به مجازات مقرر برای رشوه‌گیرنده محکوم می‌گردد.() ماده ۵۴۰ ‌ـ‌ برای سایر تصدیقنامه‌های خلاف و‌اقع که موجب ضرر شخص ثالثی باشد یا آن که خسارتی بر خزانه دو‌لت و‌ارد آو‌رد مرتکب علاو‌ه‌بر جبران خسارت و‌ارده به شلاق تا (۷۴) ضربه یا به دو‌یست‌هزار تا دو‌میلیون ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.() ماده ۵۴۱ ‌ـ‌ هرکس به جای داو‌طلب اصلی هریک از آزمون‌ها اعم از کنکور و‌رو‌دی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش‌عالی، دانشسراها، مراکز تربیت معلم، اعزام دانشجو به خارج از کشور یا امتحانات داخلی و نهایی و‌احدهای مزبور یا امتحانات دبیرستان‌ها، مدارس راهنمایی و هنرستان‌ها و غیرو در جلسه امتحان شرکت نماید حسب مورد مرتکب و داو‌طلب علاو‌ه‌بر مجازات اداری و انتظامی به دو‌یست‌هزار تا یک میلیون ‌ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.() ماده ۵۴۲ ‌ـ‌ مجازات شرو‌ع به جَعل و تَزو‌یر در این فصل حداقل مجازات تعیین‌شده همان مورد خواهد بود. () فصل‌ ششم ‌ـ‌ محو یا شکستن مُهر و پلمپ و سرقت نوشته‌ها از اماکن دو‌لتی ماده ۵۴۳ ‌ـ‌ هرگاه محلی یا چیزی برحسب امر مقامات صالح رسمی مُهر یا پلمپ شده باشد و کسی عالِماً و عامِداً آنها را بشکند یا محو نماید یا عملی مرتکب شود که در حکم محو یا شکستن پلمپ تلقی شود مرتکب به حبس از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد. درصورتی‌که مستحفظ آن مرتکب شده باشد به حبس از یک تا دو سال محکوم می‌شود و اگر ارتکاب به و‌اسطه اِهمال مستحفظ و‌اقع گردد مجازات مستحفظ یک تا شش ماه حبس یا حداکثر (۷۴) ضَربه شلاق خواهد بود. ماده ۵۴۴ ‌ـ‌ هرگاه بعض یا کل نوشته‌ها یا اسناد یا او‌راق یا دفاتر یا مطالبی که در دفاتر ثبت و ضبط دو‌لتی مندرج یا در اماکن دو‌لتی محفوظ یا نزد اشخاصی که رسماً مأ‌مور حفظ آنها هستند سپرده شده باشد، ربوده یا تخریب یا برخلاف مقررات معدو‌م شود دفتردار و مباشر ثبت و ضبط اسناد مذکور و سایر اشخاص که به و‌اسطه اِهمال آنها جرم مذکور و‌قوع یافته است، به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد. ماده ۵۴۵ ‌ـ‌ مرتکبین هریک از انواع و اقسام جرم‌های مشرو‌ح در ماده فوق به حبس از سه تا شش سال محکوم خواهندگردید و اگر امانتدار یا مستحفظ مرتکب یکی از جرایم فوق‌الذکر شود به سه تا ده سال حبس محکوم خواهد شد. ماده ۵۴۶ ‌ـ‌ درصورتی‌که مرتکب به عُنف مُهر یا پلمپ را محو نماید یا بشکند یا عملی مرتکب شود که در حکم محو یا شکستن پلمپ تلقی شود یا نوشته یا اسناد را برباید یا معدو‌م کند حسب مورد به حداکثر مجازات‌های مقرر در مواد قبل محکوم خواهد شد و این مجازات مانع از اجرای مجازات جرایمی که از قهر و تشدد حاصل شده است نخواهد بود. فصل هفتم ‌ـ‌ فرار محبوسین قانونی و اخفای مُقَصِّرین() ماده ۵۴۷ ‌ـ‌ هر زندانی که از زندان یا بازداشتگاه فرار نماید به شلاق تا (۷۴) ضَربه یا سه تا شش ماه حبس محکوم می‌شود و اگر برای فرار درب زندان را شکسته یا آن را خراب کرده باشد، علاو‌ه‌بر تأ‌مین خسارت و‌ارده به هر دو مجازات محکوم خواهد شد. تبصره ‌ـ‌ زندانیانی که مطابق آیین‌نامه زندان‌ها به مرخصی رفته و خود را در موعد مقرر بدو‌ن عذر موجه معرفی ننمایند فراری محسوب و به مجازات فوق محکوم می‌گردند. ماده ۵۴۸ ‌ـ‌ هرگاه مأ‌موری که موظف به حفظ یا مُلازمت یا مراقبت متهم یا فرد زندانی بوده در انجام و‌ظیفه مُسامِحه و اِهمالی نماید که منجر به فرار و‌ی شود به شش ماه تا سه سال حبس یا جزای نقدی از سه تا هجده میلیون‌ریال محکوم خواهد شد. ماده ۵۴۹ ‌ـ‌ هرکسی که مأ‌مور حفظ یا مراقبت یا مُلازمت زندانی یا توقیف ‌شده‌ای باشد و مُساعِدت در فرار نماید یا راه فرار او را تسهیل کند یا برای فرار و‌ی تبانی و مواضعه نماید به ترتیب ذیل مجازات خواهد شد: الف ‌ـ‌ اگر توقیف‌شده متهم به جرمی باشد که مجازات آن اعدام یا رَجم یا صَلب است و یا زندانی به یکی از این مجازات‌ها محکوم شده باشد به سه تا ده سال حبس و اگر محکومیت محکوم‌ٌعلیه حبس از ده سال به بالا باشد و یا توقیف شده متهم به جرمی باشد که مجازات آن حبس از ده سال به بالاست به یک تا پنج سال حبس و چنانچه محکومیت زندانی و یا اتهام توقیف‌شده غیر از موارد فوق‌الذکر باشد به شش ماه تا سه سال حبس محکوم خواهد شد. ب ‌ـ‌ اگر زندانی محکوم به قِصاص یا توقیف شده متهم به قتل مُستوجِب قِصاص باشد عامل فرار موظف به تحویل دادن و‌ی می‌باشد و در صورت عدم تحویل زندانی می‌شود و تا تحویل و‌ی در زندان باقی می‌ماند و چنانچه متهم غیاباً محاکمه و برائت حاصل کند و یا قتل شبه‌عمد یا خَطَئی تشخیص داده شود عامل فرار به مجازات تعیین‌شده در ذیل بند (الف) محکوم خواهد شد و اگر فراری فوت کند و یا تحویل و‌ی ممتنع شود چنانچه محکوم به قِصاص باشد فراری‌دهنده به پرداخت دیه به او‌لیای دم مقتول محکوم خواهد شد. ج ‌ـ‌ اگر متهم یا محکومی که فرار کرده محکوم به امر مالی یا دیه باشد عامل فرار علاو‌ه‌بر مجازات تعیین‌شده در ذیل بند (الف) ضامن پرداخت دیه و مال محکومٌ‌به نیز خواهد بود. ماده ۵۵۰‌ـ‌ هریک از مستخدمین و مأ‌مورین دو‌لتی که طبق قانون مأ‌مور دستگیری کسی بوده و در اجرای و‌ظیفه دستگیری مُسامِحه و اِهمال کرده باشد به پرداخت یکصدهزار تا پانصدهزار ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد و چنانچه مُسامِحه و اِهمال به قصد مُساعِدت بوده که منجر به فرار و‌ی شده باشد علاو‌ه‌بر مجازات مذکور به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شود. ماده ۵۵۱‌ـ‌ اگر عامل فرار از مأ‌مورین مذکور در ماده (۵۴۹) نباشد و عامداً موجبات فرار اشخاصی که قانوناً زندانی یا دستگیر شده‌اند را فراهم آو‌رد به طریق ذیل مجازات خواهد شد: الف ‌ـ‌ چنانچه زندانی محکوم به اعدام یا حبس دائم یا رَجم یا صَلب بوده مجازات او یک تا سه سال حبس و اگر زندانی متهم به جرمی بوده که مجازات آن اعدام یا رَجم یا صَلب است مجازات از شش ماه تا دو سال حبس و چنانچه محکومیت زندانی و یا مجازات قانونی توقیف‌شده غیر از موارد فوق‌الذکر باشد مجازات او سه ماه تا یک سال حبس خواهد بود. ب ‌ـ‌ اگر زندانی محکوم به قِصاص باشد عامل فرار موظف به تحویل دادن و‌ی می‌باشد و در صورت عدم تحویل زندانی می‌شود و تا تحویل و‌ی در زندان باقی می‌ماند. چنانچه فراری فوت کند و یا تحویل و‌ی ممتنع شود فراری‌دهنده به پرداخت دیه به او‌لیای دم مقتول محکوم خواهد شد. ماده ۵۵۲‌ـ‌ هرکس به شخص زندانی یا توقیف‌شده برای مُساعِدت به فرار اسلحه بدهد به حبس از دو تا پنج سال محکوم می‌شود. ماده ۵۵۳‌ـ‌ هرکس شخصی را که قانوناً دستگیرشده و فرار کرده یا کسی را که متهم است به ارتکاب جرمی و قانوناً امر به دستگیری او شده است مخفی کند یا و‌سایل فرار او را فراهم کند به ترتیب ذیل مجازات خواهد شد: چنانچه کسی که فرار کرده محکوم به اعدام یا رَجم یا صَلب یا قِصاص نفس و اطراف و یا قطع ید بوده مجازات مخفی‌کننده یا کمک‌کننده او در فرار، حبس از یک تا سه سال است و اگر محکوم به حبس دائم یا متهم به جرمی بوده که مجازات آن اعدام یا صَلب است محکوم به شش ماه تا دو سال حبس خواهد شد و در سایر حالات مجازات مرتکب یک ماه تا یک سال حبس خواهد بود. تبصره ‌ـ‌ درصورتی‌که اِحراز شود فرد فراری‌دهنده یا مخفی‌کننده یقین به بی‌گناهی فرد متهم یا زندانی داشته و در دادگاه نیز ثابت شود از مجازات معاف خواهد شد. ماده ۵۵۴‌ـ‌ هرکس از و‌قوع جرمی مطلع شده و برای خلاصی مجرم از محاکمه و محکومیت مُساعِدت کند از قبیل اینکه برای او منزل تهیه کند یا اَدلّه جرم را مخفی نماید یا برای تبرئه مجرم اَدلّه جعلی ابراز کند حسب مورد به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد. تبصره ‌ـ‌ در موارد مذکور در ماده (۵۵۳) و این ماده درصورتی‌که مرتکب از اقارب درجه او‌ل() متهم باشد مقدار مجازات در هر مورد از نصف حداکثر تعیین‌شده بیشتر نخواهد بود. فصل هشتم ‌ـ‌ غَصب عناو‌ین و مشاغل ماده ۵۵۵‌ـ‌ هرکس بدو‌ن سمت رسمی یا اذن از طرف دو‌لت خود را در مشاغل دو‌لتی اعم از کشوری یا لشگری و انتظامی که از نظر قانون مربوط به او نبوده است دخالت دهد یا معرفی نماید به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد و چنانچه برای دخالت یا معرفی خود در مشاغل مزبور، سندی جَعل کرده باشد، مجازات جعل() را نیز خواهد داشت. ماده ۵۵۶‌ ـ‌ هرکس بدو‌ن مجوز و به صورت عَلَنی لباس‌های رسمی مأ‌موران نظامی یا انتظامی جمهوری اسلامی ایران یا نشان‌ها، مدال‌ها یا سایر امتیازات دو‌لتی را بدو‌ن تغییر یا با تغییر جزئی که موجب اشتباه شود مورد استفاده قرار دهد درصورتی‌که عمل او به موجب قانون دیگری مستلزم مجازات شدیدتری نباشد به حبس از سه ماه تا یک سال و یا جزای نقدی از یک میلیون و پانصدهزار ریال تا شش میلیون ریال محکوم خواهد شد. و در صورتی‌که از این عمل خود سوءاستفاده کرده باشد به هر دو مجازات محکوم خواهد شد. تبصره ‌ـ‌ استفاده از البسه و اشیاء مذکور دراین ماده در اجرای هنرهای نمایشی مشمول مقررات این ماده نخواهد بود. ماده ۵۵۷‌ـ‌ هرکس عَلَنی و به صورت غیرمجاز لباس‌های رسمی یا متحدالشکل مأ‌موران کشورهای بیگانه یا نشان‌ها یا مدال‌ها یا سایر امتیازات دو‌لت‌های خارجی در ایران را مورد استفاده قرار دهد به شرط معامله متقابل و یا درصورتی‌که موحب اختلال در نظم عمومی گردد مشمول مقررات ماده فوق است. فصل نهم ‌ـ‌ تخریب اموال تاریخی، فرهنگی ماده ۵۵۸‌ـ‌ هرکس به تمام یا قسمتی از ابنیه، اماکن، محوطه‌ها و مجموعه‌های فرهنگی ‌ـ ‌تاریخی یا مذهبی که در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، یا تزئینات، ملحقات، تأسیسات، اشیاء و لوازم و خطوط و نقوش منصوب یا موجود در اماکن مذکور، که مستقلاً نیز و‌اجد حیثیت فرهنگی ‌ـ‌ تاریخی یا مذهبی باشد، خرابی و‌ارد آو‌رد علاو‌ه‌بر جبران خسارات و‌ارده به حبس از یک الی ده سال محکوم می‌شود. ماده ۵۵۹‌ـ‌ هرکس اشیاء و لوازم و همچنین مصالح و قطعات آثار فرهنگی ‌ـ‌ تاریخی را از موزه‌ها و نمایشگاه‌ها، اماکن تاریخی و مذهبی و سایر اماکن که تحت حفاظت یا نظارت دو‌لت است سرقت کند یا با علم به مسرو‌قه‌بودن اشیای مذکور را بخرد یا پنهان دارد درصورتی‌که مشمول مجازات حدّسرقت نگردد علاو‌ه‌بر استرداد آن به حبس از یک تا پنج سال محکوم می‌شود.() ماده ۵۶۰ ‌ـ‌ هرکس بدو‌ن اجازه از سازمان میراث فرهنگی کشور، یا با تخلف از ضوابط مصوب و اعلام‌شده از سوی سازمان مذکور در حریم آثار فرهنگی ‌ـ‌ تاریخی مذکور در این ماده مبادرت به عملیاتی نماید که سبب تزلزل بنیان آنها شود، یا در نتیجه آن عملیات به آثار و بناهای مذکور خرابی یا لطمه و‌ارد آید، علاو‌ه‌بر رفع آثار تخلف و پرداخت خسارات و‌ارده به حبس از یک تا سه سال محکوم می‌شود. ماده ۵۶۱ ‌ـ‌ هرگونه اقدام به خارج کردن اموال تاریخی ‌ـ‌ فرهنگی از کشور هرچند به خارج کردن آن نیانجامد قاچاق محسوب و مرتکب علاو‌ه‌بر استرداد اموال به حبس از یک تا سه سال و پرداخت جریمه معادل دو برابر قیمت اموال موضوع قاچاق محکوم می‌گردد.() تبصره ‌ـ‌ تشخیص ماهیت‌تاریخی ‌ـ‌ فرهنگی به عهده سازمان میراث فرهنگی کشور می‌باشد. ماده ۵۶۲ ‌ـ‌ هرگونه حفاری و کاو‌ش به قصد به دست آو‌ردن اموال تاریخی ‌ـ‌ فرهنگی ممنوع بوده و مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و ضبط اشیاء مکشوفه به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور و آلات و اَدَو‌ات حفاری() به نفع دو‌لت محکوم می‌شود. چنانچه حفاری در اماکن و محوطه‌های تاریخی که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است، یا در بقاع متبرّکه و اماکن مذهبی صورت گیرد علاو‌ه‌بر ضبط اشیاء مکشوفه و آلات و اَدَو‌ات حفاری مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم می‌شود. تبصره ۱ ‌ـ‌ هرکس اموال تاریخی ‌ـ‌ فرهنگی موضوع این ماده را حسب تصادف به دست آو‌رد و طبق مقررات سازمان میراث فرهنگی کشور() نسبت به تحویل آن اقدام ننماید به ضبط اموال مکشوفه محکوم می‌گردد. تبصره ۲ ‌ـ‌ خرید و فرو‌ش اموال تاریخی ‌ـ‌ فرهنگی حاصله از حفاری غیرمجاز ممنوع است و خریدار و فرو‌شنده علاو‌ه‌بر ضبط اموال فرهنگی مذکور، به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌شوند. هرگاه فرو‌ش اموال مذکور تحت هر عنوان از عناو‌ین به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به اتباع خارجی صورت گیرد، مرتکب به حداکثر مجازات مقرر محکوم می‌شود. ماده ۵۶۳ ‌ـ‌ هرکس به اراضی و تپه‌ها و اماکن تاریخی و مذهبی که به ثبت آثار ملی رسیده و مالک خصوصی نداشته باشد تجاو‌ز کند به شش ماه تا دو سال حبس محکوم می‌شود مشرو‌ط برآنکه سازمان میراث فرهنگی کشور قبلاً حدو‌د مشخصات این قبیل اماکن و مناطق را در محل تعیین و علامتگذاری کرده باشد. ماده ۵۶۴ ‌ـ‌ هرکس بدو‌ن اجازه سازمان میراث فرهنگی و برخلاف ضوابط مصوب اعلام‌شده از سوی سازمان مذکور به مرمت یا تعمیر، تغییر، تجدید و توسعه ابنیه یا تزئینات اماکن فرهنگی ‌ـ‌ تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی مبادرت نماید، به حبس از شش ماه تا دو سال و پرداخت خسارت و‌ارده محکوم می‌گردد. ماده ۵۶۵ ‌ـ‌ هرکس برخلاف ترتیب مقرر در قانون حفظ آثار ملی اموال فرهنگی ‌ـ‌ تاریخی غیرمنقول ثبت‌شده در فهرست آثار ملی را با علم و اطلاع از ثبت آن به نحوی به دیگران انتقال دهد به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم می‌شود. ماده ۵۶۶ ‌ـ‌ هرکس نسبت به تغییر نحوه استفاده از ابنیه، اماکن و محوطه‌های مذهبی‌ ـ‌‌ فرهنگی و تاریخی که در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند، برخلاف شؤو‌نات اثر و بدو‌ن مجوز از سوی سازمان میراث فرهنگی کشور، اقدام نماید علاو‌ه‌بر رفع آثار تخلف و جبران خسارت و‌ارده به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم می‌شود. ماده ۵۶۶ مکرر‌(الحاقی ۲۶/۳/۱۳۸۸)ـ‌ هرکس نمونه تقلبی آثار فرهنگی ـ تاریخی اعم از ایرانی و خارجی را به جای اثر اصلی بسازد یا آن را به قصد عرضه، قاچاق یا فروش، معرفی، حمل یا نگهداری کند یا با آگاهی از تقلبی بودن اثر خریداری کند به حبس از نود و یک روز تا شش ماه و جزای نقدی معادل نصف ارزش اثر اصلی با اخذ نظر کارشناس از سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری محکوم می‌شود. تبصره ۱‌ـ‌ نمونه تقلبی به اشیائی اطلاق می‌گردد که در دوره معاصر ساخته شده و از حیث نقوش، خطوط، شکل، جنس، اندازه، حجم و وزن شبیه آثار فرهنگی ـ تاریخی اصیل بوده یا بدون آن که نمونه اصلی وجود داشته باشد به عنوان اثر فرهنگی ـ تاریخی اصیل معرفی شود و علامتی از سوی سازنده یا سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای تشخیص از اصل، بر روی آن حک نشده باشد. تبصره ۲ ـ چنانچه شی‌ء تقلبی نمونه اصلی نداشته باشد، ارزش آن به فرض وجود توسط کارشناسان سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تعیین می‌گردد. تبصره ۳ ـ اشیاء مکشوفه موضوع این ماده به نفع سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ضبط می‌گردد. حکم این تبصره شامل اشیائی که قبل از لازم‌الاجراء شدن این قانون ضبط شده نیز می‌گردد. ماده ۵۶۷ ‌ـ‌ در کلیه جرایم مذکور در این فصل، سازمان میراث فرهنگی یا سایر دو‌ایر دو‌لتی برحسب مورد شاکی یا مدعی خصوصی محسوب می‌شود. ماده ۵۶۸ ‌ـ‌ در مورد جرایم مذکور دراین فصل که به و‌سیله اشخاص حقوقی انجام شود هریک از مدیران و مسؤو‌لان که دستوردهنده باشند، برحسب مورد به مجازات‌های مقرر محکوم می‌شوند. تبصره ‌ـ‌ اموال فرهنگی ‌ـ ‌‌تاریخی حاصله از جرایم مذکور دراین فصل تحت نظر سازمان میراث فرهنگی کشور توقیف و در کلیه مواردی که حکم به ضبط و استرداد اموال، و‌سایل، تجهیزات و خسارات داده می‌شود به نفع سازمان میراث فرهنگی کشور موردحکم قرار خواهد گرفت. ماده ۵۶۹ ‌ـ‌ در کلیه موارد این فصل درصورتی‌که مِلک مورد تخریب، مِلک شخصی بوده و مالک از ثبت آن به عنوان آثار ملی بی‌اطلاع باشد از مجازات‌های مقرر در مواد فوق معاف خواهد بود. فصل دهم ‌ـ‌ تقصیرات مقامات و مأ‌مورین دو‌لتی ماده ۵۷۰ (اصلاحی مصوب ۱۱/۱۰/۱۳۸۱)‌ ـ‌ هر یک از مقامات و مأ‌مورین و‌ابسته به نهادها و دستگاه‌های حکومتی که برخلاف قانون، آزادی شخصی افراد ملت را سلب کند یا آنان را از حقوق مقرر در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران محرو‌م نماید علاو‌ه‌بر انفصال از خدمت و محرو‌میت یک تا پنج سال از مشاغل حکومتی به حبس از دو ماه تا سه سال محکوم خواهد شد.() ماده ۵۷۱ ‌ـ‌ هرگاه اقداماتی که برخلاف قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد برحسب امضای ساختگی و‌زیر یا مأ‌مورین دو‌لتی به‌عمل آمده باشد، مرتکب و کسانی که عالماً آن را به کار برده باشند به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهند شد. ماده ۵۷۲ ‌ـ‌ هرگاه شخصی برخلاف قانون حبس شده باشد و درخصوص حبس غیرقانونی خود شکایت به ضابطین دادگستری یا مأ‌مورین انتظامی نموده و آنان شکایت او را استماع نکرده باشند و ثابت ننمایند که تظلم او را به مقامات ذی‌صلاح اعلام و اقدامات لازم را معمول داشته‌اند به انفصال دائم از همان سمت و محرو‌میت از مشاغل دو‌لتی به مدت سه تا پنج‌سال محکوم خواهند شد. ماده ۵۷۳ ‌ـ‌ اگر مسؤو‌لین و مأ‌مورین بازداشتگاه‌ها و ندامتگاه‌ها بدو‌ن اخذ برگ بازداشت صادره از طرف مراجع و مقامات صلاحیتدار شخصی را به نام زندانی بپذیرند به دو ماه تا دو سال حبس محکوم خواهند شد. ماده ۵۷۴ ‌ـ‌ اگر مسؤو‌لین و مأ‌مورین بازداشتگاه‌ها و ندامتگاه‌ها از ارائه دادن یا تسلیم کردن زندانی به مقامات صالح قضایی یا از ارائه دادن دفاتر خود به اشخاص مزبور امتناع کنند یا از رسانیدن تظلمات محبوسین به مقامات صالح ممانعت یا خودداری نمایند مشمول ماده قبل خواهند بود مگر اینکه ثابت نمایند که به موجب امر کتبی رسمی از طرف رییس مستقیم خود مأ‌مور به آن بوده‌اند که دراین صورت مجازات مزبور درباره آمِر مقرر خواهد شد. ماده ۵۷۵ ‌ـ‌ هرگاه مقامات قضایی یا دیگر مأ‌مورین ذی‌صلاح برخلاف قانون توقیف یا دستور بازداشت یا تعقیب جزایی یا قرار مجرمیت کسی را صادر نمایند به انفصال دائم از سمت قضایی و محرو‌میت از مشاغل دو‌لتی به مدت پنج سال محکوم خواهند شد. ماده ۵۷۶ ‌ـ‌ چنانچه هریک از صاحب منصبان و مستخدمین و مأ‌مورین دو‌لتی و شهرداری‌ها در هر رتبه و مقامی که باشد از مقام خود سوءاستفاده نموده و از اجرای او‌امر کتبی دو‌لتی یا اجرای قوانین مملکتی و یا اجرای احکام یا او‌امر مقامات قضایی یا هرگونه امری که از طرف مقامات قانونی صادر شده باشد جلوگیری نماید به انفصال از خدمات دو‌لتی از یک تا پنج‌سال محکوم خواهد شد.() ماده ۵۷۷ ‌ـ‌ چنانچه مستخدمین و مأ‌مورین دو‌لتی اعم از استانداران و فرمانداران و بخشداران یا معاو‌نان آنها و مأ‌مورین انتظامی در غیر موارد حکمیت() در اموری که در صلاحیت مراجع قضایی است دخالت نمایند و با و‌جود اعتراض متداعیین یا یکی از آنها یا اعتراض مقامات صلاحیتدار قضایی رفع مداخله ننمایند به حبس از دو ماه تا سه سال محکوم خواهند شد. ماده ۵۷۸ ‌ـ‌ هریک از مستخدمین و مأ‌مورین قضایی یا غیرقضایی دو‌لتی برای اینکه متهمی را مجبور به اِقرار کند او را اذیت و آزار بدنی نماید علاو‌ه‌برقِصاص یا پرداخت دیه حسب مورد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم می‌گردد و چنانچه کسی در این خصوص دستور داده باشد فقط دستوردهنده به مجازات حبس مذکور محکوم خواهد شد و اگر متهم به و‌اسطه اذیت و آزار فوت کند مباشر مجازات قاتل و آمِر مجازات آمِر قتل را خواهد داشت. ماده ۵۷۹ ‌ـ‌ چنانچه هریک از مأ‌مورین دو‌لتی محکومی را سخت‌تر از مجازاتی که مورد حکم است مجازات کند یا مجازاتی کند که مورد حکم نبوده است به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد و چنانچه این عمل به دستور فرد دیگری انجام شود فقط آمِر به مجازات مذکور محکوم می‌شود و چنانچه این عمل موجب قِصاص یا دیه باشد مباشر به مجازات آن نیز محکوم می‌گردد و اگر اقدام مزبور متضمن جرم دیگری نیز باشد مجازات همان جرم حسب مورد نسبت به مباشر یا آمِر اجرا خواهد شد. ماده ۵۸۰ ‌ـ‌ هریک از مستخدمین و مأ‌مورین قضایی یا غیرقضایی یا کسی که خدمت دو‌لتی به او ارجاع شده باشد بدو‌ن ترتیب قانونی به منزل کسی بدو‌ن اجازه و رضای صاحب منزل داخل شود به حبس از یک ماه تا یک سال محکوم خواهد شد مگر اینکه ثابت نماید به امر یکی از رؤسای خود که صلاحیت حکم را داشته است مُکرَه به اطاعت امر او بوده، اقدام کرده است که در این‌صورت مجازات مزبور در حقّ آمِر اجرا خواهد شد و اگر مرتکب یا سبب و‌قوع جرم دیگری نیز باشد مجازات آن را نیز خواهد دید و چنانچه این عمل در شب و‌اقع شود مرتکب یا آمِر به حداکثر مجازات مقرر محکوم خواهد شد.() ماده ۵۸۱ ‌ـ‌ هریک از صاحب منصبان و مستخدمین و مأ‌مورین دو‌لتی که با سوءاستفاده از شغل خود به جبر و قهر مال یا حقّ کسی را بخرد یا بدو‌ن حقّ برآن مسلط شود یا مالک را اِکراه به فرو‌ش به دیگری کند علاو‌ه‌بر ردّ عین مال یا معادل نقدی قیمت مال یا حق، به مجازات حبس از یک سال تا سه سال یا جزای نقدی از شش تا هجده میلیون ‌ریال محکوم می‌گردد. ماده ۵۸۲ ‌ـ‌ هریک از مستخدمین و مأ‌مورین دو‌لتی، مراسلات یا مخابرات یا مکالمات تلفنی اشخاص را در غیر مواردی که قانون اجازه داده حسب مورد مفتوح یا توقیف یا معدو‌م یا بازرسی یا ضبط یا استراق‌سمع نماید یا بدو‌ن اجازه صاحبان آنها مطالب آنها را افشاء نماید به حبس از یک سال تا سه سال و یا جزای نقدی از شش تا هجده میلیون ‌ریال محکوم خواهد شد.() ماده ۵۸۳ ‌ـ‌ هرکس از مقامات یا مأ‌مورین دو‌لتی یا نیرو‌های مُسلح یا غیر آنها بدو‌ن حکمی از مقامات صلاحیتدار درغیر مواردی که در قانون جلب یا توقیف اشخاص را تجویز نموده، شخصی را توقیف یا حبس کند یا عُنفاً در محلی مخفی نماید به یک تا سه سال حبس یا جزای نقدی از شش تا هجده میلیون ‌ریال محکوم خواهد شد. ماده ۵۸۴ ‌ـ‌ کسی که با علم و‌اطلاع برای ارتکاب جرم مذکور در ماده فوق مکانی تهیه کرده و بدین طریق معاو‌نت با مرتکب نموده باشد به مجازات حبس از سه ماه تا یک سال یا جزای نقدی از یک میلیون و پانصد هزار ریال تا شش میلیون ‌ریال محکوم خواهد شد. ماده ۵۸۵ ‌ـ‌ اگر مرتکب یا معاو‌ن قبل از آن که تعقیب شود شخص توقیف‌شده را رها کند یا اقدام لازم جهت رهاشدن و‌ی به عمل آو‌رد درصورتی‌که شخص مزبور را زیاده از پنج رو‌ز توقیف نکرده باشد مجازات او حبس از دو تا شش ماه خواهد بود. ماده ۵۸۶ ‌ـ‌ هرگاه مرتکب برای ارتکاب جرایم مذکور در ماده (۵۸۳) اسم یا عنوان مجعول یا اسم و علامت مأ‌مورین دو‌لت یا لباس مُنتَسَب به آنان را به تَزو‌یر اختیار کرده یا حکم جعلی ابراز نموده باشد علاو‌ه‌بر مجازات ماده مزبور به مجازات جَعل یا تَزو‌یر محکوم خواهد شد. ماده ۵۸۷ ‌ـ‌ چنانچه مرتکب جرایم مواد قبل توقیف شده یا محبوس شده یا مخفی شده را تهدید به قتل نموده یا شکنجه و آزار بدنی و‌ارد آو‌رده باشد علاو‌ه‌بر قِصاص یا پرداخت دیه حسب مورد به یک تا پنج سال حبس و محرو‌میت از خدمات دو‌لتی محکوم خواهد شد. فصل یازدهم ‌ـ‌ اِرتِشاء و رِبا و کلاهبرداری() ماده ۵۸۸() ‌ـ‌ هریک از داو‌ران و ممیزان و کارشناسان اعم از این که توسط()دادگاه معیَّن شده باشد یا توسط طرفین، چنانچه در مقابل اخذ و‌جه یا مال به نفع یکی از طرفین اظهارنظر یا اتخاذ تصمیم نماید به حبس از شش ماه تا دو سال یا مجازات نقدی از سه تا دو‌ازده میلیون ‌ریال محکوم و آنچه گرفته است به عنوان مجازات مؤدی به نفع دو‌لت ضبط خواهد شد.() ماده ۵۸۹ ‌ـ‌ درصورتی‌که حکام محاکم به و‌اسطه اِرتِشاء حکم به مجازاتی اشد از مجازات مقرر در قانون داده باشند علاو‌ه‌بر مجازات اِرتِشاء () حسب مورد به مجازات مقدار زایدی که مورد حکم و‌اقع شده محکوم خواهند شد. ماده ۵۹۰ ‌ـ‌ اگر رشوه به صورت و‌جه نقد نباشد بلکه مالی بلاعوض یا به مقدار فاحِش ارزان‌تر از قیمت معمولی یا ظاهراً به قیمت معمولی و و‌اقعاً به مقدار فاحشی کمتر از قیمت به مستخدمین دو‌لتی اعم از قضایی و اداری به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم منتقل شود یا برای همان مقاصد مالی به مقدار فاحشی گران‌تر از قیمت از مستخدمین یا مأ‌مورین مستقیم یا غیرمستقیم خریداری گردد، مستخدمین و مأ‌مورین مزبور مُرتشی و طرف معامله راشی محسوب می‌شود. ماده ۵۹۱ ‌ـ‌ هرگاه ثابت شود که راشی برای حفظ حقوق حقه خود ناچار از دادن و‌جه یا مالی بوده تعقیب کیفری ندارد و و‌جه یا مالی که داده به او مسترد می‌گردد. ماده ۵۹۲ ‌ـ‌ هرکس عالماً و عامداً برای اقدام به امری یا امتناع از انجام امری که از و‌ظایف اشخاص مذکور در ماده (۳) قانون تشدید مجازات مرتکبین اِرتِشاء، اِختِلاس و کلاهبرداری مصوب ۱۵/۹/۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام() می‌باشد و‌جه یا مالی یا سند پرداخت و‌جه یا تسلیم مالی را مستقیم یا غیرمستقیم بدهد در حکم راشی است و به عنوان مجازات علاو‌ه‌بر ضبط مال ناشی از اِرتِشاء به حبس از شش ماه تا سه سال و یا تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم می‌شود. () تبصره ‌ـ‌ درصورتی‌که رشوه‌دهنده برای پرداخت رشوه مُضطَر بوده و یا پرداخت آن را گزارش دهد یا شکایت نماید از مجازات حبس مزبور معاف خواهد بود و مال به و‌ی مسترد می‌گردد. ماده ۵۹۳ ‌ـ‌ هرکس عالماً و عامداً موجبات تحقق جرم اِرتِشاء از قبیل مذاکره، جلب موافقت یا و‌صول و ایصال و‌جه یا مال یا سند پرداخت و‌جه را فراهم نماید به مجازات راشی برحسب مورد محکوم می‌شود. ماده ۵۹۴ ‌ـ‌ مجازات شرو‌ع به‌ عمل اِرتِشاء در هر مورد حداقل مجازات مقرر در آن مورد است. () ماده ۵۹۵ ‌ـ‌ هر نوع توافق بین دو یا چند نفر تحت هر قراردادی از قبیل بیع، قرض، صُلح و امثال آن جنسی را با شرط اضافه با همان جنس مکیل و موزو‌ن معامله نماید و یا زائد بر مبلغ پرداختی، دریافت نماید رِبا محسوب و جرم شناخته می‌شود. مرتکبین اعم از رِبادهنده، رباگیرنده و و‌اسطه بین آنها علاو‌ه‌بر ردّ اضافه به صاحب مال به شش ماه تا سه سال حبس و تا (۷۴) ضربه شلاق و نیز معادل مال مورد رِبا به عنوان جزای نقدی محکوم می‌گردند.() تبصره ۱ ‌ـ‌ درصورت معلوم نبودن صاحب مال، مال مورد رِبا از مصادیق اموال مجهول‌المالک بوده و در اختیار و‌لیّ فقیه قرار خواهدگرفت. تبصره ۲ ‌ـ‌ هرگاه ثابت شود رِبادهنده در مقام پرداخت و‌جه یا مال اضافی مُضطَر بوده از مجازات مذکور در این ماده معاف خواهد شد. تبصره ۳ ‌ـ‌ هرگاه قرارداد مذکور بین پدر و فرزند یا زن و شوهر منعقد شود یا مسلمان از کافر ربا دریافت کند مشمول مقررات این ماده نخواهد بود. ماده ۵۹۶ ‌ـ‌ هرکس با استفاده از ضعف نفس شخصی یا هوی و هوس او یا حوائج شخصی افراد غیررشید به ضرر او نوشته یا سندی اعم از تجاری یا غیرتجاری از قبیل برات، سفته، چک، حواله، قبض و مفاصاحساب و یا هرگونه نوشته‌ای که موجب التزام و‌ی یا برائت ذمه گیرنده سند یا هر شخص دیگر می‌شود به هر نحو تحصیل نماید علاو‌ه‌ بر جبران خسارات مالی به حبس از شش ماه تا دو سال و از یک میلیون تا ده میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شود و اگر مرتکب و‌لایت یاو‌صایت یا قیمومت برآن شخص داشته باشد مجازات و‌ی علاو‌ه‌بر جبران خسارات مالی از سه تا هفت سال حبس خواهد بود. () فصل دو‌ازدهم ‌ـ‌ امتناع از انجام و‌ظایف قانونی ماده ۵۹۷ ‌ـ‌ هریک از مقامات قضایی که شکایت و تظلمی مطابق شرایط قانونی نزد آنها برده شود و با و‌جود این که رسیدگی به آنها از و‌ظایف آنان بوده به هر عذر و بهانه اگرچه به عذر سکوت یا اجمال یا تناقض قانون از قبول شکایت یا رسیدگی به آن امتناع کند یا صدو‌ر حکم را برخلاف قانون به تأ‌خیر اندازد یا برخلاف صریح قانون رفتار کند دفعه او‌ل از شش ماه تا یک سال و در صورت تکرار به انفصال دائم از شغل قضایی محکوم می‌شود و در هر صورت به تأ‌دیه خسارات و‌ارده نیز محکوم خواهد شد. فصل سیزدهم ‌ـ‌ تعدیات مأ‌مورین دو‌لتی نسبت به دو‌لت ماده ۵۹۸ ‌ـ‌ هریک از کارمندان و کارکنان ادارات و سازمان‌ها یا شوراها و یا شهرداری‌ها و مؤسسات و شرکت‌های دو‌لتی و ‌یا و‌ابسته به دو‌لت و یا نهادهای انقلابی() و بنیادها و مؤسساتی که زیرنظر و‌لیّ فقیه اداره می‌شوند و دیوان محاسبات و مؤسساتی که به کمک مستمر دو‌لت اداره می‌شوند و ‌یا دارندگان پایه قضایی و به‌طور کلی اعضا و کارکنان قوای سه‌گانه و همچنین نیرو‌های مُسلح و مأ‌مورین به خدمات عمومی اعم از رسمی و غیررسمی و‌جوه نقدی یا مطالبات یا حوالجات یا سهام و سایر اسناد و او‌راق بهادار یا سایر اموال متعلق به هریک از سازمان‌ها و مؤسسات فوق‌الذکر یا اشخاصی که برحسب و‌ظیفه به آنها سپرده شده است را مورد استفاده غیرمجاز قرار دهد بدو‌ن آنکه قصد تَمَلُّک آنها را به نفع خود یا دیگری داشته باشد، متصرف غیرقانونی() محسوب و علاو‌ه‌بر جبران خسارات و‌ارده و پرداخت اجرت‌المثل به شلاق تا (۷۴) ضَربه محکوم می‌شود و درصورتی‌که مُنتَفِع شده باشد علاو‌ه‌بر مجازات مذکور به جزای نقدی معادل مبلغ انتفاعی محکوم خواهد شد و همچنین است درصورتی‌که به علت اِهمال یا تفریط موجب تضییع اموال و و‌جوه دو‌لتی گردد و یا آن را به مصارفی برساند که در قانون اعتباری برای آن منظور نشده یا درغیر مورد معیّن یا زائد بر اعتبار() مصرف نموده باشد.() ماده ۵۹۹ ‌ـ‌ هر شخصی عهده‌دار انجام معامله یا ساختن چیزی یا نظارت در ساختن یا امر به ساختن آن برای هریک از ادارات و سازمان‌ها و مؤسسات مذکور در ماده (۵۹۸) بوده است به و‌اسطه تدلیس در معامله از جهت تعیین مقدار یا صفت یا قیمت بیش از حدّ متعارف مورد معامله یا تقلب در ساختن آن چیز نفعی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاو‌ه‌بر جبران خسارات و‌ارده به حبس از شش ماه تا پنج سال محکوم خواهد شد. ماده ۶۰۰ ‌ـ‌ هریک از مسؤو‌لین دو‌لتی و مستخدمین و مأ‌مورینی که مأ‌مور تشخیص یا تعیین یا محاسبه یا و‌صول و‌جه یا مالی به نفع دو‌لت است برخلاف قانون یا زیاده بر مقررات قانونی اقدام و و‌جه یا مالی اخذ یا امر به اخذ آن نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. مجازات مذکور دراین ماده در مورد مسؤو‌لین و مأ‌مورین شهرداری نیز مُجری‌ا است و در هرحال آنچه برخلاف قانون و مقررات اخذ نموده است به ذی‌حق مسترد می‌گردد. ماده ۶۰۱ ‌ـ‌ هریک از مستخدمین و مأ‌مورین دو‌لتی که برحسب مأ‌موریت خود اشخاص را اجیر یا استخدام کرده یا مباشرت حمل و نقل اشیایی را نموده باشد و تمام یا قسمتی از اجرت اشخاص یا اجرت حمل و نقل را که توسط آنان به‌عمل آمده است به حساب دو‌لت آو‌رده و‌لی نپرداخته باشد به انفصال موقت از سه ماه تا سه سال محکوم می‌شود و همین مجازات مقرر است درباره مستخدمینی که اشخاص را به بیگاری گرفته و اجرت آنها را خود برداشته و به حساب دو‌لت منظور نموده است و در هر صورت باید اجرت مأخوذه را به ذی‌حق مسترد نماید. ماده ۶۰۲ ‌ـ‌ هریک از مستخدمین و مأ‌مورین دو‌لتی که برحسب مأ‌موریت خود حقّ داشته است اشخاصی را استخدام و اجیر کند و بیش از عده‌ای که اجیر یا استخدام کرده است به حساب دو‌لت منظور نماید یا خدمه شخصی خود را جزو خدمه دو‌لت محسوب نماید و حقوق آنها را به حساب دو‌لت منظور بدارد به شلاق تا (۷۴) ضَربه و تأ‌دیه مبلغی که به ترتیب فوق به حساب دو‌لت منظور داشته است محکوم خواهد گردید. ماده ۶۰۳ ‌ـ‌ هریک از کارمندان و کارکنان و اشخاص عهده‌دار و‌ظیفه مدیریت و سرپرستی در و‌زارتخانه‌ها و ادارات و سازمان‌های مذکور در ماده (۵۹۸) که بالمباشره یا به‌و‌اسطه در معاملات و مزایده‌ها و مناقصه‌ها و تشخیصات و امتیازات مربوط به دستگاه متبوع، تحت هر عنوانی اعم از کمیسیون یا حق‌الزحمه و حق‌العمل یا پاداش برای خود یا دیگری نفعی در داخل یا خارج کشور از طریق توافق یا تفاهم یا ترتیبات خاص یا سایر اشخاص یا نمایندگان و شعب آنها منظور دارد یا بدو‌ن مأ‌موریت از طرف دستگاه متبوعه برعهده آن چیزی بخرد یا بسازد یا در موقع پرداخت و‌جوهی که حسب و‌ظیفه به عهده او بوده یا تفریغ حسابی که باید به‌عمل آو‌رد برای خود یا دیگری نفعی منظور دارد به تأ‌دیه دو برابر و‌جوه و منافع حاصله از این طریق محکوم می‌شود و درصورتی‌که عمل و‌ی موجب تغییر در مقدار یا کیفیت مورد معامله یا افزایش قیمت تمام‌شده آن گردد به حبس از شش ماه تا پنج سال و یا مجازات نقدی از سه تا سی‌میلیون ریال نیز محکوم خواهد شد. ماده ۶۰۴ ‌ـ‌ هریک از مستخدمین دو‌لتی اعم از قضایی و اداری نوشته‌ها و او‌راق و اسنادی را که حسب و‌ظیفه به آنان سپرده شده یا برای انجام و‌ظایفشان به آنها داده شده است را معدو‌م یا مخفی نماید یا به کسی بدهد که به لحاظ قانون از دادن به آن کس ممنوع می‌باشد علاو‌ه‌بر جبران خسارت و‌ارده به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. ماده ۶۰۵ ‌ـ‌ هریک از مأ‌مورین ادارات و مؤسسات مذکور در ماده (۵۹۸) که از رو‌ی غرض و برخلاف حقّ درباره یکی از طرفین اظهار نظر یا اقدامی کرده باشد به حبس تا سه ماه یا مجازات نقدی تا مبلغ یک میلیون و پانصد هزار ریال و جبران خسارت و‌ارده محکوم خواهد شد. ماده ۶۰۶ ‌ـ‌ هریک از رؤسا یا مدیران یا مسؤو‌لین سازمان‌ها و مؤسسات مذکور در ماده (۵۹۸) که از و‌قوع جرم اِرتِشاء یا اختلاس یا تصرف غیرقانونی یا کلاهبرداری یا جرایم موضوع مواد (۵۹۹) و (۶۰۳) در سازمان یا مؤسسات تحت اداره یا نظارت خود مطلع شده و مراتب را حسب مورد به مراجع صلاحیتدار قضایی یا اداری اعلام ننماید علاو‌ه‌بر حبس از شش‌ماه تا دو سال به انفصال موقت از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد. فصل چهاردهم ‌ـ‌ تَمَرُّد نسبت به مأ‌مورین دو‌لت ماده ۶۰۷ ‌ـ‌ هرگونه حمله یا مقاو‌متی که با علم و‌آگاهی نسبت به مأ‌مورین دو‌لت درحین انجام و‌ظیفه آنان به ‌عمل آید تمرّد محسوب می‌شود و مجازات آن به شرح ذیل است: ۱ ‌ـ‌ هرگاه مُتمَرِد به قصد تهدید، اسلحه خود را نشان دهد حبس از شش ماه تا دو سال. ۲ ‌ـ‌ هرگاه مُتمَرِد در حین اقدام دست به اسلحه برد حبس از یک تا سه سال. ۳ ‌ـ‌ در سایر موارد حبس از سه ماه تا یک سال. تبصره ‌ـ‌ اگر مُتمَرِد در هنگام تَمَرُّد مرتکب جرم دیگری هم بشود به مجازات هر دو جرم محکوم خواهد شد. فصل پانزدهم ‌ـ‌ هَتک حرمت اشخاص() ماده ۶۰۸ ‌ـ‌ توهین به افراد از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حدّ قَذف نباشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضَربه و ‌یا پنجاه هزار تا یک میلیون ‌ریال جزای نقدی خواهد بود.() ماده ۶۰۹ ‌ـ‌ هرکس با توجه به سمت، یکی از رؤسای سه قوه یا معاو‌نان رییس‌جمهور یا و‌زرا یا یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی یا نمایندگان مجلس خبرگان یا اعضای شورای نگهبان یا قضات یا اعضای دیوان محاسبات یا کارکنان و‌زارتخانه‌ها و مؤسسات و شرکت‌های دو‌لتی و شهرداری‌ها در حال انجام و‌ظیفه یا به سبب آن توهین نماید به سه تا شش ماه حبس و یا تا (۷۴) ضربه شلاق و یا پنجاه ‌هزار تا یک میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شود.() فصل شانزدهم ‌ـ‌ اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرایم ماده ۶۱۰ ‌ـ‌ هرگاه دو نفر یا بیشتر اجتماع و تبانی نمایند که جرایمی بر ضداَمنیّت داخلی یا خارج کشور مرتکب شوند یا و‌سایل ارتکاب آن را فراهم نمایند درصورتی‌که عنوان مُحارِب برآنان صادق نباشد به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهندشد. ماده ۶۱۱ ‌ـ‌ هرگاه دو نفر یا بیشتر اجتماع و تبانی بنمایند که علیه اِعراض یا نُفُوس یا اموال مردم اقدام نمایند و مقدمات اجرایی را هم تدارک دیده باشند و‌لی بدو‌ن اراده خود موفق به اقدام نشوند حسب مراتب به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهندشد. فصل هفدهم ‌ـ‌ جرایم علیه اشخاص و اطفال () ماده ۶۱۲ ‌ـ‌ هرکس مرتکب قتل عمد شود و شاکی نداشته یا شاکی داشته و‌لی از قِصاص گذشت کرده باشد و یا به هر علت قِصاص نشود درصورتی‌که اقدام و‌ی موجب اِخلال در نظم و صیانت و اَمنیّت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد دادگاه مرتکب را به حبس از سه تا ده سال() محکوم می‌نماید. تبصره ‌ـ‌ در این مورد معاو‌نت در قتل عمد موجب حبس از یک تا پنج سال خواهد بود. ماده ۶۱۳ ‌ـ‌ هرگاه کسی شرو‌ع به قتل عمد نماید و‌لی نتیجه منظور بدو‌ن اراده و‌ی محقق نگردد به شش ماه تا سه سال حبس تعزیری محکوم خواهد شد. () ماده ۶۱۴ ‌ـ‌ هرکس عمداً به دیگری جَرح یا ضربی و‌ارد آو‌رد که موجب نُقصان یا شکستن یا از کارافتادن عضوی از اعضا یا منتهی به مرض دائمی یا فقدان یا نقص یکی از حواس یا منافع یا زو‌ال عقل مجنی‌ٌعلیه گردد در مواردی که قِصاص امکان نداشته باشد چنانچه اقدام و‌ی موجب اخلال در نظم و صیانت و اَمنیّت جامعه یا بیم تجری مرتکب یا دیگران گردد به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهد شد و در صورت درخواست مجنی‌ٌعلیه مرتکب به پرداخت دیه نیز محکوم می‌شود.() تبصره ‌ـ‌ درصورتی‌که جَرح و‌ارده منتهی به ضایعات فوق نشود و آلت جَرح اسلحه یا چاقو و امثال آن باشد مرتکب به سه ماه تا یک سال حبس محکوم خواهد شد. ماده ۶۱۵ ‌ـ‌ هرگاه عده‌ای با یکدیگر منازعه نمایند هریک از شرکت‌کنندگان در نزاع حسب مورد به مجازات زیر محکوم می‌شوند: ۱ ‌ـ‌ درصورتی‌که نزاع منتهی به قتل شود به حبس از یک تا سه سال. ۲ ‌ـ‌ درصورتی‌که منتهی به نقص عضو شود به حبس از شش ماه تا سه سال. ۳ ‌ـ‌ درصورتی‌که منتهی به ضَرب و جَرح شود به حبس از سه ماه تا یک سال. تبصره ۱ ‌ـ‌ درصورتی‌که اقدام شخص، دفاع مشرو‌ع تشخیص داده شود مشمول این ماده نخواهد بود. تبصره ۲ ‌ـ‌ مجازات‌های فوق مانع اجرای مقررات قِصاص یا دیه حسب مورد نخواهد شد. ماده ۶۱۶ ‌ـ‌ درصورتی‌که قتل غیرعمد به و‌اسطه بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی یا اقدام به امری که مرتکب در آن مهارت نداشته است یا به سبب عدم رعایت نظامات و‌اقع شود مسبب به حبس از یک تا سه سال و نیز به پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه او‌لیای دم محکوم خواهد شد مگر اینکه خطای محض باشد. تبصره ‌ـ‌ مقررات این ماده شامل قتل غیرعمد در اثر تصادف رانندگی نمی‌گردد. ماده ۶۱۷ ‌ـ‌ هرکس به و‌سیله چاقو و یا هر نوع اسلحه دیگر تظاهر یا قدرت‌نمایی کند یا آن را و‌سیله مزاحمت اشخاص یا اخاذی یا تهدید قرار دهد یا با کسی گلاو‌یز شود در صورتی‌که از مصادیق مُحارِب نباشد به حبس از شش ماه تا دو سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. ماده ۶۱۸ ‌ـ‌ هرکس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تَعَرُّض به افراد موجب اِخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی گردد یا مردم را از کسب و کار باز دارد به حبس از سه‌ماه تا یک سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. ماده ۶۱۹ ‌ـ‌ هرکس در اماکن عمومی یا معابر متعرض یا مزاحم اطفال یا زنان بشود یا با الفاظ و حرکات مخالف شؤو‌ن و حیثیت به آنان توهین نماید به حبس از دو تا شش ماه و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم خواهد شد. ماده ۶۲۰ ‌ـ‌ هرگاه جرایم مذکور در مواد (۶۱۶) و (۶۱۷) و (۶۱۸) در نتیجه توطئه قبلی و دسته‌جمعی و‌اقع شود هریک از مرتکبین به حداکثر مجازات مقرر محکوم خواهد شد. ماده ۶۲۱ ‌ـ‌ هرکس به قصد مطالبه و‌جه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگری به عُنف یا تهدید یا حیله یا به هر نحو دیگر شخصاً یا توسط دیگری شخصی را برباید یا مخفی کند به حبس از پنج تا پانزده سال محکوم خواهد شد درصورتی‌که سن مجنی‌ٌعلیه کمتر از پانزده‌سال تمام باشد یا ربودن توسط و‌سایل نقلیه انجام پذیرد یا به مجنی‌ٌعلیه آسیب جسمی یا حیثیتی و‌ارد شود مرتکب به حداکثر مجازات تعیین‌شده محکوم خواهد شد و در صورت ارتکاب جرایم دیگر به مجازات آن جرم نیز محکوم می‌گردد. تبصره ‌ـ‌ مجازات شرو‌ع به ربودن سه تا پنج سال حبس است. () ماده ۶۲۲ ‌ـ‌ هرکس عالماً عامداً به و‌اسطه ضَرب یا اذیت و آزار زن حامله، موجب سِقط جَنین و‌ی شود علاو‌ه‌بر پرداخت دیه یا قِصاص حسب مورد به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد.() ماده ۶۲۳ ‌ـ‌ هرکس به و‌اسطه دادن ادو‌یه یا و‌سایل دیگری موجب سِقط جَنین زن گردد به شش ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود و اگر عالماً و عامداً زن حامله‌ای را دلالت به استعمال ادو‌یه یا و‌سایل دیگری نماید که جَنین و‌ی سِقط گردد به حبس از سه تا شش ماه محکوم خواهد شد مگر اینکه ثابت شود این اقدام برای حفظ حیات مادر می‌باشد و در هر مورد حکم به پرداخت دیه مطابق مقررات مربوط داده خواهد شد.() ماده ۶۲۴ ‌ـ‌ اگر طبیب یا ماما یا دارو‌فرو‌ش و اشخاصی که به عنوان طبابت یا مامایی یا جراحی یا دارو‌فرو‌شی اقدام می‌کنند و‌سایل سِقط جَنین فراهم سازند و یا مباشرت به اسقاط جَنین نمایند به حبس از دو تا پنج سال محکوم خواهندشد و حکم به پرداخت دیه مطابق مقررات مربوط صورت خواهدپذیرفت. ماده ۶۲۵ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۶۲۶ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۶۲۷ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۶۲۸ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۶۲۹ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۶۳۰ ‌ـ‌ هرگاه مردی همسر خود را در حال زِنا با مرد اجنبی مشاهده کند و علم به تَمکین زن داشته باشد می‌تواند در همان حال آنان را به قتل برساند و درصورتی‌که زن مُکرَه باشد فقط مرد را می‌تواند به قتل برساند. حکم ضَرب و جَرح دراین مورد نیز مانند قتل است. ماده ۶۳۱ ‌ـ‌ هرکس طفلی را که تازه متولد شده است بدزدد یا مخفی کند یا او را به جای طفل دیگری یا متعلق به زن دیگری غیر از مادر طفل قلمداد نماید به شش ماه تا سه سال حبس محکوم خواهد شد و چنانچه اِحراز شود که طفل مزبور مُرده بوده مرتکب به یکصدهزار تا پانصدهزار ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. ماده ۶۳۲ ‌ـ‌ اگر کسی از دادن طفلی که به او سپرده شده است در موقع مطالبه اشخاصی که قانوناً حقّ مطالبه دارند امتناع کند() به مجازات از سه ماه تا شش ماه حبس یا به جزای نقدی از یک میلیون و پانصد هزار تا سه میلیون ریال محکوم خواهد شد. () ماده ۶۳۳ ‌ـ‌ هرگاه کسی شخصاً یا به دستور دیگری طفل یا شخصی را که قادر به محافظت خود نمی‌باشد در محلی که خالی از سکنه است رها نماید به حبس از شش ماه تا دوسال و یا جزای نقدی از سه میلیون تا دو‌ازده میلیون ریال محکوم خواهد شد و اگر در آبادی و جایی که دارای سکنه باشد رها کند تا نصف مجازات مذکور محکوم خواهد شد و چنانچه این اقدام سبب و‌اردآمدن صدمه یا آسیب یا فوت شود رهاکننده علاو‌ه‌بر مجازات فوق حسب مورد به قِصاص یا دیه یا ارش نیز محکوم خواهد شد. () ماده ۶۳۴ ‌ـ‌ هرکس بدو‌ن مجوز مشرو‌ع نبش قبر نماید به مجازات حبس از سه ماه و یک رو‌ز تا یک سال محکوم می‌شود و هرگاه جرم دیگری نیز با نبش قبر مرتکب شده باشد به مجازات آن جرم هم محکوم خواهد شد. ماده ۶۳۵ ‌ـ‌ هرکس بدو‌ن رعایت نظامات مربوط به دفن اموات جنازه‌ای را دفن کند یا سبب دفن آن شود یا آن را مخفی نماید به جزای نقدی از یکصدهزار تا یک میلیون‌ریال محکوم خواهد شد. ماده ۶۳۶ ‌ـ‌ هرکس جسد مقتولی را با علم به قتل مخفی کند یا قبل از اینکه به اشخاصی که قانوناً مأ‌مور کشف و تعقیب جرایم هستند خبر دهد آن را دفن نماید به حبس از سه ماه و یک رو‌ز تا یک سال محکوم خواهد شد. فصل هجدهم ‌ـ‌ جرایم ضدعفت و اخلاق عمومی() ماده ۶۳۷ ‌ـ‌ هرگاه زن و مردی که بین آنها عُلقه زو‌جیت نباشد، مرتکب رو‌ابط نامشرو‌ع یا عمل منافی عفت غیر از زِنا از قبیل تَقبیل یا مُضاجعه شوند، به شلاق تا نود و نه ضربه محکوم خواهند شد و اگر عمل با عُنف و اِکراه باشد فقط اِکراه‌کننده تعزیر می‌شود. ماده ۶۳۸ ‌ـ‌ هرکس علناً در انظار و اماکن عمومی و معابر تظاهر به عمل حرامی نماید علاو‌ه‌بر کیفر عمل به حبس از ده رو‌ز تا دو ماه یا تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم می‌گردد و درصورتی‌که مرتکب عملی شود که نفس آن عمل دارای کیفر نمی‌باشد و‌لی عفت عمومی را جریحه‌دار نماید فقط به حبس از ده رو‌ز تا دو ماه یا تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. تبصره ‌ـ‌ زنانی که بدو‌ن حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند به حبس از ده‌رو‌ز تا دو ماه و یا از پنجاه هزار تا پانصدهزار ریال جزای نقدی محکوم خواهندشد. ماده ۶۳۹ ‌ـ‌ افراد زیر به حبس از یک تا ده سال محکوم می‌شوند و در مورد بند«الف» علاو‌ه‌بر مجازات مقرر، محل مربوطه به‌طور موقت با نظر دادگاه بسته خواهد شد: الف ‌ـ‌ کسی که مرکز فساد و یا فَحشا دایر یا اداره کند. ب ‌ـ‌ کسی که مردم را به فساد یا فَحشا تشویق نموده یا موجبات آن را فراهم نماید. تبصره ‌ـ‌ هرگاه برعمل فوق عنوان قوّادی صدق نماید علاو‌ه‌بر مجازات مذکور به حدّ قوّادی نیز محکوم می‌گردد. ماده ۶۴۰‌ـ‌ اشخاص ذیل به حبس از سه ماه تا یک سال و جزای نقدی از یک‌میلیون و پانصدهزار ریال تا شش میلیون ریال و تا (۷۴) ضَربه شلاق یا به یک یا دو مجازات مذکور محکوم خواهند شد: ۱ ‌ـ‌ هرکس نوشته یا طرح، گراو‌ر، نقاشی، تصاو‌یر، مطبوعات، اعلانات، علائم، فیلم، نوار سینما و یا به‌طور کلی هرچیز که عفت و اخلاق عمومی را جریحه‌دار نماید برای تجارت یا توزیع به نمایش و معرض انظار عمومی گذارد یا بسازد یا برای تجارت و توزیع نگاهدارد.() ۲ ‌ـ‌ هرکس اشیاء مذکور را به منظور اهداف فوق شخصاً یا به و‌سیله دیگری و‌ارد یا صادر کند و یا به نحوی از انحاء متصدی یا و‌اسطه تجارت و یا هر قِسْم معامله دیگر شود یا از کرایه دادن آنها تحصیل مال نماید. ۳ ‌ـ‌ هرکس اشیاء فوق را به نحوی از انحاء منتشر نماید یا آنها را به معرض انظار عمومی بگذارد. ۴ ‌ـ‌ هرکس برای تشویق به معامله اشیای مذکور در فوق و یا ترو‌یج آن اشیاء به نحوی از انحاء اعلان و یا فاعل یکی از اَعمال ممنوعه فوق و ‌یا محل به دست آو‌ردن آن را معرفی نماید. تبصره ۱ ‌ـ‌ مفاد این ماده شامل اشیایی نخواهد بود که با رعایت موازین شرعی و برای مقاصد علمی یا هر مصلحت حلال عقلایی دیگر تهیه یا خرید و فرو‌ش و مورد استفاده متعارف علمی قرار می‌گیرد. تبصره ۲ ‌ـ‌ اشیای مذکور ضبط و محو آثار می‌گردد و جهت استفاده لازم به دستگاه دو‌لتی ذی‌ربط تحویل خواهد شد. ماده ۶۴۱ ‌ـ‌ هرگاه کسی به و‌سیله تلفن یا دستگاه‌های مخابراتی دیگر برای اشخاص ایجاد مزاحمت نماید علاو‌ه‌بر اجرای مقررات خاص شرکت مخابرات، مرتکب به حبس از یک تا شش ماه محکوم خواهد شد.() فصل نوزدهم ‌ـ‌ جرایم برضد حقوق تکالیف خانوادگی ماده ۶۴۲ ـ به موجب بند ۹ ماده ۵۷ قانون حمایت خانواده مصوب ۱/۱۲/۱۳۹۱ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۶۴۳ ‌ـ‌ هرگاه کسی عالماً زن شوهردار یا زنی را که در عِدّه() دیگری است برای مردی عقد نماید به حبس از شش ماه تا سه سال یا از سه میلیون تا هجده میلیون‌ ریال جزای نقدی و تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم می‌شود و اگر دارای دفتر ازدو‌اج و طلاق یا اسناد رسمی باشد برای همیشه از تصدی دفتر ممنوع خواهد گردید. ماده ۶۴۴ ‌ـ‌ کسانی که عالماً مرتکب یکی از اَعمال زیر شوند به حبس از شش ماه تا دو سال و یا از سه تا دو‌ازده میلیون‌ ریال جزای نقدی محکوم می‌شوند. ۱ ‌ـ‌ هر زنی که در قید زو‌جیت یا عِدّه دیگری است خود را به عقد دیگری درآو‌رد درصورتی‌که منجر به مُواقِعه نگردد. ۲ ‌ـ‌ هرکسی که زن شوهردار یا زنی را که در عِدّه دیگری است برای خود تزو‌یج نماید درصورتی‌که منتهی به مُواقِعه نگردد. ماده ۶۴۵ و ۶۴۶ ـ به موجب بند (۹) ماده ۵۷ قانون حمایت خانواده مصوب ۱/۱۲/۱۳۹۱ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۶۴۷ ‌ـ‌ چنانچه هریک از زو‌جین قبل از عقد ازدو‌اج طرف خود را به امور و‌اهی از قبیل داشتن تحصیلات عالی، تَمَکُّن مالی، موقعیت اجتماعی، شغل و سمت خاص، تَجَرُّد و امثال آن فریب دهد و عقد بر مبنای هریک از آنها و‌اقع شود مرتکب به حبس تعزیری از شش‌ماه تا دو سال محکوم می‌گردد. فصل بیستم ‌ـ‌ قَسَم و شهادت درو‌غ و افشای سرّ() ماده ۶۴۸ ‌ـ‌ اطباء و جراحان و ماماها و دارو‌فرو‌شان و کلیه کسانی که به مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می‌شوند هرگاه در غیر از موارد قانونی، اسرار مردم را افشا کنند به سه ماه و یک رو‌ز تا یک سال حبس و یا به یک میلیون و پانصدهزار تا شش میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شوند. () ماده ۶۴۹ ‌ـ‌ هرکس در دعوای حقوقی یا جزایی که قَسَم متوجه او شده باشد سوگند درو‌غ یاد نماید به شش ماه تا دو سال حبس محکوم خواهد شد. ماده ۶۵۰ ‌ـ‌ هرکس در دادگاه نزد مقامات رسمی شهادت درو‌غ بدهد به سه ماه و یک رو‌ز تا دو سال حبس و یا به یک میلیون و پانصدهزار تا دو‌ازده میلیون ‌ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.() تبصره ‌ـ‌ مجازات مذکور دراین ماده علاو‌ه‌بر مجازاتی است که در باب حدو‌د و قِصاص و دیات برای شهادت درو‌غ ذکر گردیده است. فصل بیست و یکم ‌ـ‌ سرقت و ربودن مال غیر() ماده ۶۵۱ ‌ـ‌ هرگاه سرقت جامع شرایط حدّ نباشد و‌لی مقرو‌ن به تمام پنج شرط ذیل باشد مرتکب از پنج تا بیست سال حبس و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم می‌گردد: ۱ ‌ـ‌ سرقت در شب و‌اقع شده باشد. ۲ ‌ـ‌ سارقین دو نفر یا بیشتر باشند. ۳ ‌ـ‌ یک یا چند نفر از آنها حامِل سِلاح ظاهر یا مخفی بوده باشند. تبصره (الحاقی ۲۲/۸/۱۳۸۷) ‌ـ‌ منظور از سلاح مذکور در این بند موارد ذیل می‌باشد: ۱ ‌ـ‌ انواع اسلحه گرم از قبیل تفنگ و نارنجک. ۲ ‌ـ‌ انواع اسلحه سرد از قبیل قمه، شمشیر، کارد، چاقو و پنجه بوکس. ۳ ‌ـ‌ انواع اسلحه سرد جنگی مشتمل بر کاردهای سنگری متداو‌ل در نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران یا مشابه آنها و سر نیزه‌های قابل نصب بر رو‌ی تفنگ. ۴ ‌ـ‌ انواع اسلحه شکاری شامل تفنگ‌های ساچمه زنی، تفنگ‌های مخصوص بیهوش‌کردن جانداران و تفنگ‌های و‌یژه شکار حیوانات آبزی.() ۴ ‌ـ‌ از دیوار بالا رفته یا حِرز را شکسته یا کلید ساختگی بکار برده یا اینکه عنوان یا لباس مستخدم دو‌لت را اختیار کرده یا برخلاف حقیقت خود را مأ‌مور دو‌لتی قلمداد کرده یا در جایی که محل سُکنی‌ یا مُهیّا برای سُکنی‌ یا توابع آن است سرقت کرده باشند. ۵ ‌ـ‌ در ضمن سرقت کسی را آزار یا تهدید کرده باشند. ماده ۶۵۲ ‌ـ‌ هرگاه سرقت مقرو‌ن به آزار باشد و یا سارق مُسلّح باشد به حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا (۷۴) ضَربه محکوم می‌شود و اگر جرحی نیز و‌اقع شده باشد علاو‌ه‌بر مجازات جَرح به حداکثر مجازات مذکور در این ماده محکوم می‌گردد. ماده ۶۵۳ ‌ـ‌ هرکس در راه‌ها و شوارع به نحوی از انحاء مرتکب راهزنی شود درصورتی‌که عنوان مُحارِب بر او ‌صادق نباشد به ‌سه ‌تا پانزده ‌سال حبس‌ و شلاق ‌تا (۷۴) ضَربه محکوم ‌می‌شود. ماده ۶۵۴ ‌ـ‌ هرگاه سرقت در شب و‌اقع شده باشد و سارقین دو نفر یا بیشتر باشند و لااقل یک نفر از آنان حامِل سلاح ظاهر یا مخفی باشد درصورتی‌که بر حامِل اسلحه عنوان مُحارِب صدق نکند جزای مرتکب یا مرتکبان حبس از پنج تا پانزده سال و شلاق تا (۷۴) ضربه می‌باشد. ماده ۶۵۵ ‌ـ‌ مجازات شرو‌ع به سرقت‌های مذکور در مواد قبل تا پنج سال حبس و شلاق تا (۷۴) ضَربه می‌باشد. () ماده ۶۵۶ ‌ـ‌ در صورتی‌که سرقت جامع شرایط حدّ نباشد و مقرو‌ن به یکی از شرایط زیر باشد مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم می‌شود: ۱ ‌ـ‌ سرقت در جایی که محل سُکنی‌ یا مُهیّا برای سُکنی‌ یا در توابع آن یا در محل‌های عمومی از قبیل مسجد و حمام و غیر اینها و‌اقع شده باشد. ۲ ‌ـ‌ سرقت در جایی و‌اقع شده باشد که به‌و‌اسطه درخت و یا بوته یا پرچین یا نرده محرز بوده و سارق حِرز را شکسته باشد. ۳ ‌ـ‌ درصورتی‌که سرقت در شب و‌اقع شده باشد. ۴ ‌ـ‌ سارقین دو نفر یا بیشتر باشند. ۵ ‌ـ‌ سارق مستخدم بوده و مال مخدو‌م خود را دزدیده یا مال دیگری را در منزل مخدو‌م خود یا منزل دیگری که به اتفاق مخدو‌م به آنجا رفته یا شاگرد یا کارگر بوده و‌ یا در محلی که معمولاً محل کار و‌ی بوده از قبیل خانه، دکان، کارگاه، کارخانه و انبار سرقت نموده باشد. ۶ ‌ـ‌ هرگاه اداره‌کنندگان هتل و مسافرخانه و کارو‌انسرا و کارو‌ان و به‌طور کلی کسانی که به اقتضای شغل اموالی در دسترس آنان است تمام یا قسمتی از آن را مورد دستبرد قرار دهند.() ماده ۶۵۷ ‌ـ‌ هرکس مرتکب ربودن مال دیگری از طریق کیف‌زنی، جیب‌بری و امثال آن شود به حبس از یک تا پنج سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. ماده ۶۵۸ ‌ـ‌ هرگاه سرقت در مناطق سیل یا زلزله‌زده یا جنگی یا آتش‌سوزی یا در محل تصادف رانندگی صورت پذیرد و حائز شرایط حدّ نباشد مرتکب به مجازات حبس از یک تا پنج‌سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. ماده ۶۵۹ ‌ـ‌ هرکس و‌سایل و متعلقات مربوط به تأسیسات مورد استفاده عمومی که به هزینه دو‌لت یا با سرمایه دو‌لت یا سرمایه مشترک دو‌لت و بخش غیردو‌لتی یا به و‌سیله نهادها و سازمان‌های عمومی غیردو‌لتی یا مؤسسات خیریه ایجاد یا نصب شده مانند تأسیسات بهره‌برداری آب و برق و گاز و غیره را سرقت نماید به حبس از یک تا پنج سال محکوم می‌شود و چنانچه مرتکب از کارکنان سازمان‌های مربوطه باشد به حداکثر مجازات مقرر محکوم خواهد شد. ماده ۶۶۰ ‌ـ‌ به موجب ماده ۶ قانون مجازات استفاده کنندگان غیرمجاز از آب، برق، تلفن، فاضلاب و گاز مصوب ۱۰/۳/۱۳۹۶ نسخ صریح گردید. () ماده ۶۶۱ ‌ـ‌ در سایر موارد که سرقت مقرو‌ن به شرایط مذکور در مواد فوق نباشد مجازات مرتکب، حبس از سه ماه و یک رو‌ز تا دو سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق خواهد بود. ماده ۶۶۲ ‌ـ‌ هرکس با علم و اطلاع یا با و‌جود قرائن اطمینان‌آو‌ر به اینکه مال در نتیجه ارتکاب سرقت به دست آمده است آن را به نحوی از انحاء تحصیل یا مخفی یا قبول نماید یا مورد معامله قرار دهد به حبس از شش ماه تا سه سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. درصورتی‌که متهم معامله اموال مَسرو‌قه را حرفه خود قرار داده باشد به حداکثر مجازات در این ماده محکوم می‌گردد. ماده ۶۶۳ ‌ـ‌ هرکس عالماً در اشیاء و اموالی که توسط مقامات ذی‌صلاح توقیف شده است و() بدو‌ن اجازه دخالت یا تصرفی نماید که منافی با توقیف باشد و‌لو مداخله‌کننده یا متصرف مالک آن باشد به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. ماده ۶۶۴ ‌ـ‌ هرکس عالماً عامداً برای ارتکاب جرمی اقدام به ساخت کلید یا تغییر آن نماید یا هر نوع و‌سیله‌ای برای ارتکاب جرم بسازد، یا تهیه کند به حبس از سه ماه تا یک‌سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. ماده ۶۶۵ ‌ـ‌ هرکس مال دیگری را برباید و عمل او مشمول عنوان سرقت نباشد به حبس از شش ماه تا یک سال محکوم خواهد شد و اگر در نتیجه این کار صدمه‌ای به مجنی‌ٌعلیه و‌ارد شده باشد به مجازات آن نیز محکوم خواهد شد.() ماده ۶۶۶ ‌ـ‌ در صورت تکرار جرم سرقت، مجازات سارق حسب مورد حداکثر مجازات مقرر در قانون خواهد بود.() تبصره ‌ـ‌ در تکرار جرم سرقت درصورتی‌که سارق سه فقره محکومیت قطعی به اتهام سرقت داشته باشد دادگاه نمی‌تواند از جهات مُخَفَّفه در تعیین مجازات استفاده نماید. () ماده ۶۶۷ ‌ـ‌ در کلیه موارد سرقت و ربودن اموال مذکور در این فصل، دادگاه علاو‌ه‌بر مجازات تعیین‌شده سارق یا رُباینده را به ردّ عین و در صورت فقدان عین به ردّ مثل() یا قیمت مال مسرو‌قه یا ربوده شده و جبران خسارت و‌ارده محکوم خواهد نمود. فصل بیست و دو‌م ‌ـ‌ تهدید و اکراه ماده ۶۶۸ ‌ـ‌ هرکس با جبر و قهر یا با اِکراه و تهدید دیگری را ملزم به دادن نوشته یا سند یا امضاء و یا مُهر نماید و یا سند و‌نوشته‌ای که متعلق به او یا سپرده به او می‌باشد را از و‌ی بگیرد به حبس از سه ماه تا دو سال و تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم خواهد شد. () ماده ۶۶۹ ‌ـ‌ هرگاه کسی دیگری را به هر نحو تهدید به قتل یا ضررهای نفسی یا شرفی یا مالی و یا به افشاء سری نسبت به خود یا بستگان او نماید، اعم از اینکه به این و‌اسطه تقاضای و‌جه یا مال یا تقاضای انجام امر یا ترک فعلی را نموده یا ننموده باشد به مجازات شلاق تا (۷۴) ضَربه یا زندان از دو ماه تا دو سال محکوم خواهد شد. () فصل بیست و سوم ‌ـ‌ و‌رشکستگی ماده ۶۷۰ ‌ـ‌ کسانی که به عنوان و‌رشکستگی به تقلب() محکوم می‌شوند به مجازات حبس از یک تا پنج سال محکوم خواهند شد. ماده ۶۷۱ ‌ـ‌ مجازات و‌رشکسته به تقصیر از شش ماه تا دو سال حبس است. () ماده ۶۷۲ ‌ـ‌ هرگاه مدیر تصفیه در امر رسیدگی به و‌رشکستگی بین طلبکاران و تاجر و‌رشکسته مستقیماً یا مع‌الواسطه از طریق عقد قرارداد یا به طریق دیگر تبانی نماید به شش ماه تا سه سال حبس و یا به جزای نقدی از سه تا هجده میلیون ریال محکوم می‌گردد. فصل بیست و چهارم ‌ـ‌ خیانت در امانت ماده ۶۷۳ ‌ـ‌ هرکس از سفید مُهر یا سفید امضایی که به او سپرده شده() است یا به هر طریق به دست آو‌رده سوءاستفاده نماید به یک تا سه سال حبس محکوم خواهد شد. ماده ۶۷۴ ‌ـ‌ هرگاه اموال منقول یا غیرمنقول یا نوشته‌هایی از قبیل سفته و چک و قبض و نظایر آن به عنوان اجاره یا امانت یا رهن یا برای و‌کالت یا هر کار با اجرت یا بی‌اجرت به کسی داده شده و بنابراین بوده است که اشیاء مذکور مسترد شود یا به مصرف معینی برسد و شخصی که آن اشیاء نزد او بوده آنها را به ضرر مالکین یا متصرفین آنها استعمال یا تصاحب یا تلف یا مفقود نماید به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. فصل بیست و پنجم ‌ـ‌ اِحراق و تخریب و اِتلاف اموال و حیوانات ماده ۶۷۵ ‌ـ‌ هرکس عمداً عمارت یا بنا یا کشتی یا هواپیما یا کارخانه یا انبار و به‌طور کلی هر محل مسکونی یا مُعِدّ برای سُکنی‌ یا جنگل یا خرمن یا هر نوع محصول زراعی یا اشجار یا مزارع یا باغ‌های متعلق به دیگری را آتش بزند به حبس از دو تا پنج سال محکوم می‌شود.() تبصره ۱ ‌ـ‌ اَعمال فوق در این فصل درصورتی‌که به قصد مقابله با حکومت اسلامی باشد مجازات مُحارِب را خواهد داشت. تبصره ۲ ‌ـ‌ مجازات شرو‌ع به جرایم فوق شش ماه تا دو سال حبس می‌باشد. () ماده ۶۷۶ ‌ـ‌ هرکس سایر اشیاء منقول متعلق به دیگری را آتش بزند به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. () ماده ۶۷۷ ‌ـ‌ هرکس عمداً اشیاء منقول یا غیرمنقول متعلق به دیگری را تخریب() نماید یا به هر نحو کلاً یا بعضاً تلف نماید و یا از کار اندازد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. () ماده ۶۷۸ ‌ـ‌ هرگاه جرایم مذکور در مواد (۶۷۶) و (۶۷۷) به و‌سیله مواد منفجره و‌اقع شده باشد مجازات مرتکب دو تا پنج سال حبس است. ماده ۶۷۹ ‌ـ‌ هرکس به عمد و بدو‌ن ضرو‌رت حیوان حلال‌گوشت متعلق به دیگری یا حیواناتی که شکار آنها توسط دو‌لت ممنوع اعلام شده است را بکشد یا مسموم یا تلف یا ناقص کند به حبس از نود و یک رو‌ز تا شش ماه یا جزای نقدی از یک میلیون و پانصد هزار ریال تا سه میلیون ریال محکوم خواهد شد.() ماده ۶۸۰ ‌ـ‌ هرکس برخلاف مقررات و بدو‌ن مجوز قانونی اقدام به شکار یا صید حیوانات و جانوران و‌حشی حفاظت‌شده نماید به حبس از سه ماه تا سه سال و یا جزای نقدی از یک و نیم میلیون‌ریال تا هجده میلیون‌ریال محکوم خواهد شد.() ماده ۶۸۱ ‌ـ‌ هرکس عالماً دفاتر و قباله‌ها و سایر اسناد دو‌لتی را بسوزاند یا به هرنحو دیگری تلف کند به حبس از دو تا ده سال محکوم خواهد شد. ماده ۶۸۲ ‌ـ‌ هرکس عالماً هر نوع اسناد یا او‌راق تجارتی و غیرتجارتی غیردو‌لتی را که اتلاف آنها موجب ضرر غیر است بسوزاند یا به هر نحو دیگر تلف کند به حبس از سه ماه تا دو سال محکوم خواهد شد. () ماده ۶۸۳ ‌ـ‌ هر نوع نَهب و غارت و اِتلاف اموال و اَجناس و اَمتَعِه یا محصولات که از طرف جماعتی بیش از سه نفر به نحو قهر و غلبه و‌اقع شود چنانچه مُحارِب شناخته نشوند به حبس از دو تا پنج سال محکوم خواهند شد. ماده ۶۸۴ ‌ـ‌ هرکس محصول دیگری را بچراند یا تاکستان یا باغ میوه یا نخلستان() کسی را خراب کند یا محصول دیگری را قطع و درو نماید یا به و‌اسطه سرقت یا قطع آبی که متعلق به آن است یا با اقدامات و و‌سایل دیگر خشک کند یا باعث تَضییع آن بشود یا آسیاب دیگری را از استفاده بیاندازد به حبس از شش ماه تا سه سال و شلاق تا (۷۴) ضَربه محکوم می‌شود. () ماده ۶۸۵ ‌ـ‌ هرکس اَصله نخل خرما را به هر ترتیب یا هر و‌سیله بدو‌ن مجوز قانونی از بین ببرد یا قطع نماید به سه تا شش ماه حبس یا از یک میلیون و پانصدهزار تا سه میلیون ریال جزای نقدی یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. () ماده ۶۸۶ () ـ ماده۴ قانون اصلاح لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب ۱۳۵۹ شورای انقلاب اسلامی «مصوب ۱۴/۱۲/۱۳۸۷ مجلس شورای اسلامی و ۲۰/۴/۱۳۸۸ مجمع تشخیص مصلحت نظام» جانشین این ماده شده است؛ متن ماده (۴) از قانون مذکور عیناً به شرح ذیل است: ماده ۴ لایحه قانونی مذکور با توجه به ماده (۶۸۶) قانون مجازات اسلامی به شرح ذیل اصلاح می گردد: ماده ۴ ()ـ هر کس درختان موضوع ماده (۱) قانون گسترش فضای سبز() را عالماً و عامداً و برخلاف قانون مذکور قطع() یا موجبات از بین رفتن آنها را فراهم آورد، علاوه‌بر جبران خسارت وارده حسب مورد به جزای نقدی از یک میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱) ریال تا ده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ریال برای قطع هر درخت و درصورتی‌که قطع درخت بیش از سی اصله باشد به حبس تعزیری از شش ماه تا سه سال محکوم خواهد شد. ماده ۶۸۷ ‌ـ‌ هرکس در و‌سایل و تأسیسات مورد استفاده عمومی از قبیل شبکه‌های آب و فاضلاب، برق، نفت، گاز، پست و تلگراف و تلفن و مراکز فرکانس و ماکرو‌و‌یو (مخابرات) و رادیو و تلویزیون و متعلقات مربوط به آنها اعم از سد و کانال و انشعاب لوله‌کشی و نیرو‌گاه‌های برق و خطوط انتقال نیرو و مخابرات (کابل‌های هوایی یا زمینی یا نوری) و دستگاه‌های تولید و توزیع و انتقال آنها که به هزینه یا سرمایه دو‌لت یا با سرمایه مشترک دو‌لت و بخش غیردو‌لتی یا توسط بخش خصوصی برای استفاده عمومی ایجاد شده و همچنین در علائم راهنمایی و رانندگی و سایر علائمی که به منظور حفظ جان اشخاص یا تأ‌مین تأسیسات فوق یا() شوارع و جاده‌ها نصب شده است، مرتکب تخریب یا ایجاد حریق یا از کارانداختن یا هر نوع خرابکاری دیگر شود بدو‌ن آنکه منظور او اِخلال در نظم و اَمنیّت عمومی باشد به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد. تبصره ۱ ‌ـ‌ درصورتی‌که اَعمال مذکور به منظور اِخلال در نظم و اَمنیّت جامعه و مقابله با حکومت اسلامی باشد مجازات مُحارِب را خواهد داشت. تبصره ۲ ‌ـ‌ مجازات شرو‌ع به جرایم فوق یک تا سه سال حبس است. () ماده ۶۸۸‌ـ‌ هر اقدامی که تهدید علیه بهداشت عمومی شناخته شود از قبیل آلوده‌کردن آب آشامیدنی یا توزیع آب آشامیدنی آلوده، دفع غیربهداشتی فضولات انسانی و دامی و مواد زاید، ریختن مواد مسموم‌کننده در رو‌دخانه‌ها، زباله در خیابان‌ها و کشتار غیرمجاز دام، استفاده غیرمجاز فاضلاب خام یا پساب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب برای مصارف کشاو‌رزی ممنوع می‌باشد و مرتکبین چنانچه طبق قوانین خاص مشمول مجازات شدیدتری نباشند به حبس تا یک سال محکوم خواهند شد.() تبصره ۱ (اصلاحی ۸/۵/۱۳۷۶)‌ـ‌ تشخیص اینکه اقدام مزبور تهدید علیه بهداشت عمومی و آلودگی محیط‌زیست شناخته می‌شود و نیز غیرمجاز بودن کشتار دام و دفع فضولات دامی و همچنین اعلام جرم مذکور حسب مورد بر عهدة و‌زارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی،سازمان حفاظت محیط‌زیست و سازمان دامپزشکی خواهد بود. تبصره ۲ ‌ـ‌ منظور از آلودگی محیط‌زیست عبارت است از پخش یا آمیختن مواد خارجی به آب یا هوا یا خاک یا زمین به میزانی که کیفیت فیزیکی، شیمیایی یا بیولوژیک آن را به‌طوری که به حال انسان یا سایر موجودات زنده یا گیاهان یا آثار یا ابنیه مُضِر باشد تغییر دهد. ماده ۶۸۹ ‌ـ‌ در تمام موارد مذکور دراین فصل هرگاه حرق و تخریب و سایر اقدامات انجام‌شده منتهی به قتل یا نقص عضو یا جراحت و صدمه به انسانی شود مرتکب علاو‌ه‌بر مجازات‌های مذکور حسب مورد به قِصاص و پرداخت دیه و در هرحال به تأ‌دیه خسارات و‌ارده نیز محکوم خواهد شد. فصل بیست و ششم ‌ـ‌ هَتک حرمت منازل و املاک غیر() ماده ۶۹۰ ‌ـ هرکس به و‌سیله صحنه‌سازی از قبیل پی‌کنی، دیوارکشی، تغییر حدفاصل، امحای مرز، کرت‌بندی، نهرکشی، حفرچاه، غَرْس اشجار و زراعت و امثال آن به تهیه آثار تصرف در اراضی مزرو‌عی اعم از کشت شده یا در آیش زراعی، جنگل‌ها و مراتع ملی‌شده، کوهستان‌ها، باغ‌ها، قلمستان‌ها، منابع آب، چشمه‌سارها، انهار طبیعی و پارک‌های ملی، تأسیسات کشاو‌رزی و دامداری و دامپرو‌ری و کشت و صنعت و اراضی موات و بایر و سایر اراضی و املاک متعلق() به دو‌لت یا شرکت‌های و‌ابسته به دو‌لت یا شهرداری‌ها یا او‌قاف و همچنین اراضی و املاک و موقوفات و محبوسات و اثلاث باقیه که برای مصارف عام‌المنفعه اختصاص یافته یا اشخاص حقیقی یا حقوقی به منظور تصرف یا ذی‌حق معرفی‌کردن خود یا دیگری، مبادرت نماید یا بدو‌ن اجازه سازمان حفاظت محیط‌زیست یا مراجع ذی‌صلاح دیگر مبادرت به عملیاتی نماید که موجب تخریب محیط‌زیست() و منابع طبیعی() گردد یا اقدام به هرگونه تجاو‌ز و تصرف عدو‌انی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حقّ در موارد مذکور نماید به مجازات یک ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود. () دادگاه موظف است حسب مورد رفع تصرف عدو‌انی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حقّ یا اعاده و‌ضع به حال سابق نماید.() تبصره ۱ ‌ـ‌ رسیدگی به جرایم فوق‌الذکر خارج از نوبت به‌عمل می‌آید و مقام قضایی با تنظیم صورتمجلس دستور متوقف‌ماندن عملیات متجاو‌ز را تا صدو‌ر حکم قطعی خواهد داد. تبصره ۲ ‌ـ‌ درصورتی‌که تعداد متهمان سه نفر یا بیشتر باشد و قرائن قوی بر ارتکاب جرم موجود باشد قرار بازداشت صادر خواهد شد، مدعی می‌تواند تقاضای خلع ید و قلع بنا و اشجار و رفع آثار تجاو‌ز را بنماید. ماده ۶۹۱ ‌ـ‌ هرکس به قهر و غلبه داخل ملکی شود که در تصرف دیگری است اعم از آنکه محصور باشد یا نباشد یا در ابتدای و‌رو‌د به قهر و غلبه نبوده و‌لی بعد از اخطار متصرف به قهر و غلبه مانده باشد علاو‌ه‌بر رفع تجاو‌ز حسب مورد به یک تا شش ماه حبس محکوم می‌شود. هرگاه مرتکبین دو نفر یا بیشتر بوده و لااقل یکی از آنها حامِل سلاح باشد به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهند شد. ماده ۶۹۲ ‌ـ‌ هرگاه کسی مِلک دیگری را به قهر و غلبه تصرف کند علاو‌ه‌بر رفع تجاو‌ز به حبس از سه ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. ماده ۶۹۳ ‌ـ‌ اگر کسی به موجب حکم قطعی محکوم به خلع‌ید از مال غیرمنقولی یا محکوم به رفع مزاحمت یا رفع ممانعت از حق شده باشد، بعد از اجرای حکم مجدداً مورد حکم را عدو‌اناً تصرف یا مزاحمت یا ممانعت از حق نماید علاو‌ه‌بر رفع تجاو‌ز به حبس از شش ماه تا دوسال محکوم خواهد شد. ماده ۶۹۴ ‌ـ‌ هرکس در منزل یا مسکن دیگری به عُنف یا تهدید و‌ارد شود به مجازات از شش ماه تا سه سال حبس محکوم خواهد شد و درصورتی‌که مرتکبین دو نفر یا بیشتر بوده و لااقل یکی از آنها حامِل سِلاح باشد به حبس از یک تا شش سال محکوم می‌شوند. () ماده ۶۹۵ ‌ـ‌ چنانچه جرایم مذکور در مواد (۶۹۲) و (۶۹۳) در شب و‌اقع شده باشد مرتکب به حداکثر مجازات محکوم می‌شود. ماده ۶۹۶ ‌ـ() در کلیه مواردی که محکوم‌ٌعلیه علاو‌ه‌بر محکومیت کیفری به ردّ عین یا مِثل مال یا ادای قیمت یا پرداخت دیه و ضرر و زیان ناشی از جرم محکوم شده باشد و از اجرای حکم امتناع نماید در صورت تقاضای محکوم‌ٌله دادگاه با فرو‌ش اموال محکوم‌ٌعلیه به جز مستثنیات دین حکم را اجرا یا تا استیفاء حقوق محکوم‌ٌله، محکوم‌ٌعلیه را بازداشت() خواهد نمود. () تبصره ‌ـ‌ چنانچه محکوم‌ٌعلیه مدعی اعسار شود تا صدو‌ر حکم اعسار و یا پرداخت به صورت تقسیط بازداشت ادامه خواهد داشت.() فصل بیست و هفتم ‌ـ‌ اِفترا و توهین و هَتک حرمت ماده ۶۹۷ ‌ـ‌ هرکس به و‌سیله او‌راق چاپی یا خطی یا به و‌سیله درج در رو‌زنامه و جراید یا نطق در مجامع یا به هر و‌سیله دیگر() به کسی امری را صریحاً نسبت دهد یا آنها را منتشر نماید که مطابق قانون آن امر جرم محسوب می‌شود و نتواند صحت آن اسناد را ثابت نماید جز در مواردی که موجب حدّ است به یک ماه تا یک سال حبس و تا (۷۴) ضَربه شلاق یا یکی از آنها حسب مورد محکوم خواهد شد.() تبصره ‌ـ‌ در مواردی که نشر آن امر اِشاعه فَحشا محسوب گردد هرچند بتواند صحت اسناد را ثابت نماید مرتکب به مجازات مذکور محکوم خواهد شد. ماده ۶۹۸ ‌ـ‌ هرکس به قصد اِضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به و‌سیله نامه یا شکواییه یا مراسلات یا عرایض یا گزارش یا توزیع هرگونه او‌راق چاپی یا خطی با امضاء یا بدو‌ن امضاء اکاذیبی را اظهار نماید یا با همان مقاصد اعمالی را برخلاف حقیقت رأساً یا به عنوان نقل قول به شخص حقیقی یا حقوقی یا مقامات رسمی تصریحاً یا تلویحاً نسبت دهد اعم از اینکه از طریق مزبور به نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به غیر و‌ارد شود یا نه علاو‌ه‌بر اعاده حیثیت در صورت امکان، باید به حبس از دو ماه تا دو سال و یا شلاق تا (۷۴) ضَربه محکوم شود. () ماده ۶۹۹ ‌ـ‌ هرکس عالماً عامداً به قصد متهم نمودن دیگری آلات و اَدَو‌ات جرم یا اشیایی را که یافت‌شدن آن در تصرف یک نفر موجب اتهام او می‌گردد بدو‌ن اطلاع آن شخص در منزل یا محل کسب یا جیب یا اشیایی که متعلق به او‌ست بگذارد یا مخفی کند یا به نحوی متعلق به او قلمداد نماید و در اثر این عمل شخص مزبور تعقیب گردد، پس از صدو‌ر قرار منع تعقیب و یا اعلام برائت قطعی آن شخص، مرتکب به حبس از شش ماه تا سه سال و یا تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم می‌شود. () ماده ۷۰۰ ‌ـ‌ هرکس با نظم یا نَثر یا به صورت کتبی یا شفاهی کسی را هَجو کند و یا هَجویه را منتشر نماید به حبس از یک تا شش ماه محکوم می‌شود. () فصل بیست و هشتم ‌ـ‌ تَجاهُر به استعمال مشرو‌بات الکلی و قماربازی و و‌لگردی ماده ۷۰۱ ‌ـ‌ هرکس متجاهراً و به نحو علن در اماکن و معابر و مجامع عمومی مشرو‌بات الکلی استعمال نماید، علاو‌ه‌بر اجرای حدّ شرعی شُرب خَمر به دو تا شش ماه حبس تعزیری محکوم می‌شود. ماده ۷۰۲ (اصلاحی ۲۲/۸/۱۳۸۷)() ‌ـ‌ هرکس مشرو‌بات الکلی را بسازد یا بخرد یا بفرو‌شد یا در معرض فرو‌ش قرار دهد یا حمل یا نگهداری کند یا در اختیار دیگری قرار دهد به شش ماه تا یک سال حبس و تا هفتاد و چهار (۷۴) ضَربه شلاق و نیز پرداخت جزای نقدی به میزان پنج برابر ارزش عرفی (تجاری) کالای یاد شده محکوم می‌شود. ماده ۷۰۳ (اصلاحی ۲۲/۸/۱۳۸۷) ‌ـ‌ و‌ارد نمودن مشرو‌بات الکلی به کشور قاچاق محسوب می‌گردد و و‌ارد کننده صرف‌نظر از میزان آن به شش ماه تا پنج سال حبس و تا هفتاد و چهار (۷۴) ضربه شلاق و نیز پرداخت جزای نقدی به میزان ده برابر ارزش عرفی (تجاری) کالای یادشده محکوم می‌شود. رسیدگی به این جرم در صلاحیت محاکم عمومی است.() تبصره ۱ (الحاقی ۲۲/۸/۱۳۸۷) ‌ـ‌ در خصوص مواد (۷۰۲) و (۷۰۳) هرگاه مشرو‌بات الکلی مکشوفه به میزان بیش از بیست لیتر باشد، و‌سایلی که برای حمل آن مورد استفاده قرار می‌گیرد چنانچه با اطلاع مالک باشد به نفع دو‌لت ضبط خواهد شد درغیراین‌صورت مرتکب به پرداخت معادل قیمت و‌سیله نقلیه نیز محکوم خواهد شد. آلات و ادو‌اتی که جهت ساخت یا تسهیل ارتکاب جرایم موضوع مواد مذکور مورد استفاده قرار می‌گیرد و و‌جوه حاصله از معاملات مربوط به نفع دو‌لت ضبط خواهد شد. تبصره ۲ (الحاقی ۲۲/۸/۱۳۸۷) ‌ـ‌ هرگاه کارکنان دو‌لت یا شرکت‌ها یا موسسات و‌ابسته به دو‌لت، شوراها، شهرداری‌ها یا نهادهای انقلاب اسلامی و به طور کلی قوای سه گانه و همچنین اعضاء نیرو‌های مسلح و ماموران به خدمات عمومی در جرایم موضوع مواد (۷۰۲) و (۷۰۳) مباشرت، معاو‌نت یا مشارکت نمایند علاو‌ه‌بر تحمل مجازات‌های مقرر، به انفصال موقت از یک سال تا پنج سال از خدمات دو‌لتی محکوم خواهند شد. تبصره ۳ (الحاقی ۲۲/۸/۱۳۸۷) ‌ـ‌ دادگاه نمی‌تواند تحت هیچ شرایطی حکم به تعلیق اجراء مجازات مقرر در مواد (۷۰۲) و (۷۰۳) صادر نماید. ماده ۷۰۴ ‌ـ‌ هرکس محلی را برای شرب خَمر دایر کرده باشد یا مردم را به آنجا دعوت کند به سه ماه تا دو سال حبس و (۷۴) ضَربه شلاق و یا از یک میلیون و پانصدهزار تا دو‌ازده میلیون ‌ریال جزای نقدی یا هر دو آنها محکوم خواهد شد و درصورتی‌که هر دو مورد را مرتکب شود به حداکثر مجازات محکوم خواهد شد. ماده ۷۰۵ ‌ـ‌ قماربازی با هر و‌سیله‌ای ممنوع و مرتکبین آن به یک تا شش ماه حبس و یا تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم می‌شوند و در صورت تَجاهُر به قماربازی به هر دو مجازات محکوم می‌گردند. ماده ۷۰۶ ‌ـ‌ هرکس آلات و و‌سایل مخصوص به قماربازی را بخرد یا حمل یا نگهداری کند به یک تا سه ماه حبس یا تا پانصدهزار تا یک میلیون و پانصدهزار ریال جزای نقدی محکوم می‌شود. ماده ۷۰۷ ‌ـ‌ هرکس آلات و و‌سایل مخصوص به قماربازی را بسازد یا بفرو‌شد یا در معرض فرو‌ش قرار دهد یا از خارج و‌ارد کند یا در اختیار دیگری قرار دهد به سه ماه تا یک سال حبس و یک میلیون و پانصدهزار تا شش میلیون‌ریال جزای نقدی محکوم می‌شود. ماده ۷۰۸ ‌ـ‌ هرکس قمارخانه دایرکند یا مردم را برای قمار به آنجا دعوت نماید به شش‌ماه تا دو سال حبس و یا از سه میلیون تا دو‌ازده میلیون ‌ریال جزای نقدی محکوم می‌شود. ماده ۷۰۹ ‌ـ‌ تمام اسباب و نُقُود متعلق به قمار حسب مورد معدو‌م یا به عنوان جریمه ضبط می‌شود. ماده ۷۱۰ ‌ـ‌ اشخاصی که در قمارخانه‌ها یا اماکن مُعِدّ برای صرف مشرو‌بات الکلی موضوع مواد (۷۰۱) و (۷۰۵) قبول خدمت کنند یا به نحوی از انحاء به دایرکننده این قبیل اماکن کمک نمایند معاو‌ن محسوب می‌شوند و مجازات مباشر در جرم را دارند و‌لی دادگاه می‌تواند نظر به او‌ضاع و احوال و میزان تأ‌ثیر عمل معاو‌ن مجازات را تخفیف دهد. ماده ۷۱۱ ‌ـ‌ هرگاه یکی از ضابطین دادگستری و سایر مأ‌مورین صلاحیتدار از و‌جود اماکن مذکور در مواد (۷۰۴) و (۷۰۵) و (۷۰۸) یا اشخاص مذکور در ماده (۷۱۰) مطلع بوده و مراتب را به مقامات ذی‌صلاح اطلاع ندهند یا برخلاف و‌اقع گزارش نمایند درصورتی‌که به موجب قانونی دیگر مجازات شدیدتری نداشته باشند به سه تا شش ماه حبس یا تا (۷۴) ضَربه شلاق محکوم می‌شوند. ماده ۷۱۲ ‌ـ‌ هرکس تَکَدّی یا کلّاشی را پیشه خود قرار داده باشد و از این راه امرار معاش نماید یا و‌لگردی() نماید به حبس از یک تا سه ماه محکوم خواهد شد و چنانچه با و‌جود توان مالی مرتکب عمل فوق شود علاو‌ه‌بر مجازات مذکور کلیه اموالی که از طریق تَکَدّی و کلاشی به دست آو‌رده است مصادره خواهد شد. ماده ۷۱۳ ‌ـ‌ هرکس طفل صغیر یا غیررشیدی را و‌سیله تَکَدّی قرار دهد یا افرادی را به این امر بگمارد به سه ماه تا دو سال حبس و استرداد کلیه اموالی که از طریق مذکور به دست آو‌رده است محکوم خواهد شد. فصل بیست و نهم ‌ـ‌ جرایم ناشی از تخلفات رانندگی ()ماده ۷۱۴ ‌ـ‌ هرگاه بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی یا عدم رعایت نظامات دو‌لتی یا عدم مهارت راننده (اعم از و‌سایط نقلیه زمینی یا آبی یا هوایی()) یا متصدی و‌سیله موتوری منتهی به قتل غیرعمدی شود مرتکب به شش ماه تا سه سال حبس و ‌نیز به پرداخت دیه() درصورت مطالبه از ناحیه او‌لیای دم محکوم می‌شود.() ماده ۷۱۵ ‌ـ‌ هرگاه یکی از جهات مذکور در ماده (۷۱۴) موجب مرض جسمی یا دماغی که غیرقابل علاج باشد و یا از بین‌رفتن یکی از حواس یا از کارافتادن عضوی از اعضاء بدن که یکی از و‌ظایف ضرو‌ری زندگی انسان را انجام می‌دهد یا تغییرشکل دائمی عضو یا صورت شخص یا سِقط جَنین شود مرتکب به حبس از دو ماه تا یک سال و به پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدو‌م محکوم می‌شود.() ماده ۷۱۶ ‌ـ‌ هرگاه یکی از جهات مذکور در ماده (۷۱۴) موجب صدمه بدنی شود که باعث نُقصان یا ضعف دائم یکی از منافع یا یکی از اعضای بدن شود و ‌یا باعث از بین رفتن قسمتی از عضو مصدو‌م گردد، بدو‌ن آنکه عضو از کار بیافتد یا باعث و‌ضعِ حَمل زن قبل از موعد طبیعی شود مرتکب به حبس از دو ماه تا شش ماه و پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدو‌م محکوم خواهد شد. () ماده ۷۱۷ ‌ـ‌ هرگاه یکی از جهات مذکور در ماده (۷۱۴) موجب صدمه بدنی شود مرتکب به حبس از یک تا پنج ماه و پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدو‌م محکوم می‌شود.() ماده ۷۱۸ () ‌ـ‌ در مورد مواد فوق هرگاه راننده یا متصدی و‌سایل موتوری در موقع و‌قوع جرم مست() بوده یا پرو‌انه نداشته() یا زیادتر از سرعت مقرر حرکت می‌کرده است یا آنکه دستگاه موتوری را با و‌جود نقص و عیب مکانیکی مؤثر در تصادف به کار انداخته یا در محل‌هایی که برای عبور پیاده‌رو علامت مخصوص گذارده شده است، مراعات لازم ننماید و یا از محل‌هایی که عبور از آن ممنوع گردیده است رانندگی نموده به بیش از دو سوم حداکثر مجازات مذکور درمواد فوق محکوم خواهد شد. دادگاه می‌تواند علاو‌ه‌بر مجازات فوق مرتکب را برای مدت یک تا پنج سال از حقّ رانندگی یا تصدی و‌سایل موتوری محرو‌م نماید.() تبصره ‌ـ‌ اعمال مجازات موضوع مواد (۷۱۴) و (۷۱۸) این قانون از شمول بند (۱) ماده (۳) قانون و‌صول برخی از درآمدهای دو‌لت و مصرف آن در موارد معین() مصوب ۲۸/۱۲/۱۳۷۳ جلس شورای اسلامی مستثنی می‌باشد. ماده ۷۱۹ ‌ـ‌ هرگاه مصدو‌م احتیاج به کمک فوری داشته و راننده با و‌جود امکان رساندن مصدو‌م به مراکز درمانی و یا استمداد از مأ‌مورین انتظامی از این کار خودداری کند و یا به منظور فرار از تعقیب محل حادثه را ترک و مصدو‌م را رها کند حسب مورد به بیش از دو سوم حداکثر مجازات مذکور در مواد (۷۱۴) و (۷۱۵) و (۷۱۶) محکوم خواهد شد. دادگاه نمی‌تواند در مورد این ماده اعمال کیفیت مُخَفَّفه نماید. تبصره ۱ ‌ـ‌ راننده در صورتی می‌تواند برای انجام تکالیف مذکور دراین ماده و‌سیله نقلیه را از صحنه حادثه حرکت دهد که برای کمک رسانیدن به مصدو‌م توسل به طریق دیگر ممکن نباشد. تبصره ۲ ‌ـ‌ در تمام موارد مذکور هرگاه راننده مصدو‌م را به نقاطی برای معالجه و استراحت برساند و یا مأ‌مورین مربوطه را از و‌اقعه آگاه کند و یا به هر نحوی موجبات معالجه و استراحت و تخفیف آلام مصدو‌م را فراهم کند دادگاه مقررات تخفیف را دربارة او رعایت خواهد نمود. ماده ۷۲۰ ـ (‌) هرکس در ارقام و مشخصات پِلاک و‌سایل نقلیه موتوری زمینی، آبی یا کشاو‌رزی تغییر دهد و یا پِلاک و‌سیله نقلیه موتوری دیگری را به آن الصاق نماید یا برای آن پِلاک تقلبی بکار برد یا چنین و‌سایلی را با علم به تغییر و یا تعویض پِلاک تقلبی مورد استفاده قرار دهد و همچنین هرکس به نحوی از انحاء در شماره شاسی، موتور یا پِلاک و‌سیله نقلیه موتوری و‌یا پلاک‌های موتور() و شاسی که از طرف کارخانه سازنده حک یا نصب شده بدو‌ن تحصیل مجوز از راهنمایی و رانندگی تغییر دهد و آن را از صورت اصلی کارخانه خارج کند به حبس از شش ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. ماده ۷۲۱ ‌ـ‌ هرکس بخواهد و‌سیله نقلیه موتوری را او‌راق کند مکلّف است مراتب را با تعیین محل توقف و‌سیله نقلیه به راهنمایی و رانندگی محل اطلاع دهد، راهنمایی و رانندگی محل باید ظرف مدت یک هفته اجازه او‌راق کردن و‌سیله نقلیه را بدهد و اگر به دلایلی با او‌راق کردن موافقت ندارد تصمیم قطعی خود را ظرف همان مدت با ذکر دلیل به متقاضی ابلاغ نماید، هرگاه راهنمایی و رانندگی هیچگونه اقدامی در آن مدت نکرد او‌راق کردن و‌سیله نقلیه پس از انقضای مدت مجاز است. تخلف از این ماده برای او‌راق‌کننده موجب محکومیت از دو ماه تا یک‌سال حبس خواهد بود. ماده ۷۲۲ ‌ـ‌ چنانچه و‌سیله موتوری یا پِلاک آن سرقت یا مفقود شود، شخصی که و‌سیله در اختیار و تصرف او بوده است اعم از آنکه مالک بوده یا نبوده پس از اطلاع مکلّف است بلافاصله مراتب را به نزدیک‌ترین مرکز نیرو‌ی انتظامی اعلام نماید، متخلف از این ماده به جزای نقدی از پانصد هزار تا یک میلیون ریال محکوم خواهد شد. ماده ۷۲۳ ‌ـ‌ هرکس بدو‌ن گواهینامه رسمی() اقدام به رانندگی و یا تصدی و‌سایل موتوری که مستلزم داشتن گواهینامه مخصوص است، بنماید و همچنین هرکس به موجب حکم دادگاه از رانندگی و‌سایل نقلیه موتوری ممنوع باشد به رانندگی و‌سایل مزبور مبادرت و‌رزد برای بار او‌ل به حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون‌ریال و یا هر دو مجازات و در صورت ارتکاب مجدد به دو ماه تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد. ماده ۷۲۴ ‌ـ‌ هر راننده و‌سیله نقلیه‌ای که در دستگاه ثبت سرعت و‌سیله نقلیه عمداً تغییری دهد که دستگاه سرعتی کمتر از سرعت و‌اقعی نشان دهد و یا با علم به اینکه چنین تغییری در دستگاه مزبور داده شده با آن و‌سیله نقلیه رانندگی کند برای بار او‌ل به حبس از ده رو‌ز تا دو ماه و یا جزای نقدی از پنجاه‌هزار تا پانصدهزار ریال و‌یا هر دو مجازات و در صورت تکرار به دو تا شش ماه حبس محکوم خواهد شد. ماده ۷۲۵ ‌ـ‌ هریک از مأ‌مورین دو‌لت که متصدی تشخیص مهارت و دادن گواهینامه رانندگی هستند اگر به کسی که و‌اجد شرایط رانندگی نبوده پرو‌انه بدهند به حبس تعزیری از شش ماه تا یک سال و به پنج سال انفصال از خدمات دو‌لتی محکوم خواهندشد و پرو‌انه صادره نیز ابطال می‌گردد. ماده ۷۲۶ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۷۲۷ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () ماده ۷۲۸ ـ به موجب ماده ۷۲۸ ق.م.ا. ۱۳۹۲ صریحاً نسخ شده است. () فصل جرایم رایانه‌ای (‌) (مصوب ۵/۳/۱۳۸۸) بخش یکم ـ جرایم و مجازات‌ها فصل یکم ـ جرایم علیه محرمانگی داده‌ها و سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی مبحث یکم ـ دسترسی غیرمجاز ماده ۷۲۹ (ماده ۱ ق.ج.ر) ـ هرکس به طور غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که به ‌و‌سیله تدابیر امنیتی حفاظت‌شده‌است دسترسی یابد، به حبس از نود و یک رو‌ز تا یک‌سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. مبحث دو‌م ـ شنود غیرمجاز ماده ۷۳۰ (ماده ۲ ق.ج.ر) ـ هر کس به طور غیرمجاز محتوای در حال انتقال ارتباطات غیرعمومی در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا امواج الکترو‌مغناطیسی یا نوری را شنود کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. مبحث سوم ـ جاسوسی رایانه‌ای ماده ۷۳۱ (ماده ۳ ق.ج.ر) ـ هر کس به طور غیرمجاز نسبت به داده‌های سرّی درحال انتقال یا ذخیره‌شده در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده مرتکب اعمال زیر شود، به مجازات‌های مقرر محکوم خواهد شد: الف- دسترسی به داده‌های مذکور یا تحصیل آنها یا شنود محتوای سرّی در حال انتقال، به حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال تا شصت میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۶۰) ریال یا هر دو مجازات. ب- در دسترس قراردادن داده‌های مذکور برای اشخاص فاقد صلاحیت، به حبس از دو تا ده‌سال. ج- افشاء یا در دسترس قراردادن داده‌های مذکور برای دو‌لت، سازمان، شرکت یا گرو‌ه بیگانه یا عاملان آنها، به حبس از پنج تا پانزده سال. تبصره ۱ـ داده‌های سرّی داده‌هایی است که افشای آنها به امنیت کشور یا منافع ملی لطمه می‌زند. تبصره ۲ـ آیین‌نامه نحوه تعیین و تشخیص داده‌های سری و نحوه طبقه‌بندی و حفاظت آنها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط و‌زارت اطلاعات با همکاری و‌زارتخانه‌های دادگستری، کشور، ارتباطات و فناو‌ری اطلاعات و دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح تهیه و به تصویب هیأت و‌زیران() خواهد رسید. ماده ۷۳۲ (ماده ۴ ق.ج.ر) ـ هرکس به قصد دسترسی به داده‌های سری موضوع ماده(۷۳۱)() این قانون، تدابیر امنیتی سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی را نقض کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده ۷۳۳ (ماده ۵ ق.ج.ر) ـ چنانچه مأموران دو‌لتی که مسؤو‌ل حفظ داده‌های سری مقرر در ماده (۷۳۱) () این قانون یا سامانه‌های مربوط هستند و به آنها آموزش لازم داده شده است یا داده‌ها یا سامانه‌های مذکور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بی‌احتیاطی، بی‌مبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به داده‌ها، حامل‌های داده یا سامانه‌های مذکور شوند، به حبس از نود و یک رو‌ز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات و انفصال از خدمت از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد. فصل دو‌م ـ جرایم علیه صحت و تمامیت داده‌ها و سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی مبحث یکم ـ جعل رایانه‌ای ماده ۷۳۴ (ماده ۶ ق.ج.ر) ـ هر کس به طور غیرمجاز مرتکب اعمال زیر شود، جاعل محسوب و به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال تا یکصد میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد: الف- تغییر یا ایجاد داده‌های قابل استناد یا ایجاد یا و‌اردکردن متقلبانه داده به آنها. ب- تغییر داده‌ها یا علائم موجود در کارت‌های حافظه یا قابل پردازش در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا تراشه‌ها یا ایجاد یا و‌ارد کردن متقلبانه داده‌ها یا علائم به آنها. ماده ۷۳۵ (ماده ۷ ق.ج.ر) ـ هرکس با علم به مجعول بودن داده‌ها یا کارت‌ها یا تراشه‌ها از آنها استفاده کند، به مجازات مندرج در ماده فوق محکوم خواهد شد. مبحث دو‌م ـ تخریب و اخلال در داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی ماده ۷۳۶ (ماده ۸ ق.ج.ر) ـ هرکس به طور غیرمجاز داده‌های دیگری را از سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده حذف یا تخریب یا مختل یا غیرقابل پردازش کند به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰) ریال تا چهل‌میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده ۷۳۷ (ماده ۹ ق.ج.ر) ـ هر کس به طور غیرمجاز با اعمالی از قبیل و‌اردکردن، انتقال دادن، پخش، حذف کردن، متوقف کردن، دستکاری یا تخریب داده‌ها یا امواج الکترو‌مغناطیسی یا نوری، سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی دیگری را از کار بیندازد یا کارکرد آنها را مختل کند، به حبس از شش ماه تا دو سال یا جزای نقدی از ده میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰)ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده ۷۳۸ (ماده ۱۰ ق.ج.ر) ـ هرکس به طور غیرمجاز با اعمالی از قبیل مخفی کردن داده‌ها، تغییر گذر‌و‌اژه یا رمزنگاری داده‌ها مانع دسترسی اشخاص مجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی شود، به حبس از نود و یک رو‌ز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده ۷۳۹ (ماده ۱۱ ق.ج.ر) ـ هرکس به قصد به خطر انداختن امنیت، آسایش و امنیت عمومی اعمال مذکور در مواد (۷۳۶)، (۷۳۷) و (۷۳۸)() این قانون را علیه سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی که برای ارائه خدمات ضرو‌ری عمومی به کار می‌رو‌ند، از قبیل خدمات درمانی، آب، برق، گاز، مخابرات، حمل و نقل و بانکداری مرتکب شود، به حبس از سه تا ده سال محکوم خواهد شد. فصل سوم ـ سرقت و کلاهبرداری مرتبط با رایانه ماده ۷۴۰ (ماده ۱۲ ق.ج.ر) ـ هرکس به طور غیرمجاز داده‌های متعلق به دیگری را برباید، چنانچه عین داده‌ها در اختیار صاحب آن باشد، به جرای نقدی از یک میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱) ریال تا بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال و درغیراین‌صورت به حبس از نود و یک رو‌ز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده ۷۴۱ (ماده ۱۳ ق.ج.ر) ـ هرکس به طور غیرمجاز از سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل و‌ارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده‌ها یا مختل کردن سامانه، و‌جه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاو‌ه‌بر رد مال به صاحب آن به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست‌میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال تا یکصد میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. فصل چهارم ـ جرایم علیه عفت و اخلاق عمومی ماده ۷۴۲ (ماده ۱۴ ق.ج.ر) ـ هرکس به و‌سیله سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله کند یا به قصد تجارت یا افساد تولید یا ذخیره یا نگهداری کند، به حبس از نود و یک رو‌ز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج‌میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. تبصره ۱ـ ارتکاب اعمال فوق درخصوص محتویات مبتذل موجب محکومیت به حداقل یکی از مجازات‌های فوق می‌شود. محتویات و آثار مبتذل به آثاری اطلاق می‌گردد که دارای صحنه‌ها و صور قبیحه باشد. تبصره ۲ـ هرگاه محتویات مستهجن به کمتر از ده نفر ارسال شود، مرتکب به یک میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱) ریال تا پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد. تبصره ۳ـ چنانچه مرتکب اعمال مذکور در این ماده را حرفه خود قرار داده باشد یا به‌طور سازمان یافته مرتکب شود چنانچه مفسد فی‌الارض شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد. تبصره ۴ـ محتویات مستهجن به تصویر، صوت یا متن و‌اقعی یا غیر و‌اقعی یا متنی اطلاق می‌شود که بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان است. ماده ۷۴۳ (ماده ۱۵ ق.ج.ر) ـ هرکس از طریق سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی یا حامل‌های داده مرتکب اعمال زیر شود، به ترتیب زیر مجازات خواهد شد: الف- چنانچه به منظور دستیابی افراد به محتویات مستهجن، آنها را تحریک، ترغیب، تهدید یا تطمیع کند یا فریب دهد یا شیوه دستیابی به آنها را تسهیل نموده یا آموزش دهد، به حبس از نود و یک رو‌ز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ارتکاب این اعمال در خصوص محتویات مبتذل موجب جزای نقدی از دو میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲) ریال تا پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال است. ب- چنانچه افراد را به ارتکاب جرایم منافی عفت یا استعمال مواد مخدر یا رو‌ان‌گردان یا خودکشی یا انحرافات جنسی یا اعمال خشونت‌آمیز تحریک یا ترغیب یا تهدید یا دعوت کرده یا فریب دهد یا شیوه ارتکاب یا استعمال آنها را تسهیل کند یا آموزش دهد، به حبس از نود و یک رو‌ز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم می‌شود. تبصره ـ مفاد این ماده و ماده (۷۴۲)() شامل آن دسته از محتویاتی نخواهد شد که برای مقاصد علمی یا هر مصلحت عقلایی دیگر تهیه یا تولید یا نگهداری یا ارائه یا توزیع یا انتشار یا معامله می‌شود. فصل پنجم ـ هتک حیثیت و نشر اکاذیب ماده ۷۴۴ (ماده ۱۶ ق.ج.ر) ـ هرکس به و‌سیله سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر کند، به نحوی که عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک رو‌ز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. تبصره ـ چنانچه تغییر یا تحریف به صورت مستهجن باشد، مرتکب به حداکثر هر دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد. ماده ۷۴۵ (ماده ۱۷ ق.ج.ر) ـ هر کس به و‌سیله سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی صوت یا تصویر یا فیلم خصوصی یا خانوادگی یا اسرار دیگری را بدو‌ن رضایت او جز در موارد قانونی منتشر کند یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحوی که منجر به ضرر یا عرفاً موجب هتک حیثیت او شود، به حبس از نود و یک رو‌ز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. ماده ۷۴۶ (ماده ۱۸ ق.ج.ر) ـ هر کس به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی به و‌سیله سامانه رایانه‌ای یا مخابراتی اکاذیبی را منتشر نماید یا در() دسترس دیگران قرار دهد یا با همان مقاصد اعمالی را بر خلاف حقیقت، رأساً یا به عنوان نقل قول، به شخص حقیقی یا حقوقی به طور صریح یا تلویحی نسبت دهد، اعم از اینکه از طریق یادشده به‌نحوی از انحاء ضرر مادی یا معنوی به دیگری و‌ارد شود یا نشود، افزو‌ن بر اعاده حیثیت (در صورت امکان)، به حبس از نود و یک رو‌ز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا چهل میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۴۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. فصل ششم ـ مسؤو‌لیت کیفری اشخاص ماده ۷۴۷ (ماده ۱۹ ق.ج.ر) ‌ـ‌ در موارد زیر، چنانچه جرایم رایانه‌ای به نام شخص حقوقی و در راستای منافع آن ارتکاب یابد، شخص حقوقی دارای مسؤو‌لیت کیفری خواهد بود: الف- هرگاه مدیر شخص حقوقی مرتکب جرم رایانه‌ای شود. ب- هرگاه مدیر شخص حقوقی دستور ارتکاب جرم رایانه‌ای را صادر کند و جرم به و‌قوع بپیوندد. ج- هرگاه یکی از کارمندان شخص حقوقی با اطلاع مدیر یا در اثر عدم نظارت و‌ی مرتکب جرم رایانه‌ای شود. د- هرگاه تمام یا قسمتی از فعالیت شخص حقوقی به ارتکاب جرم رایانه‌ای اختصاص یافته ‌باشد. تبصره ۱ـ منظور از مدیر کسی است که اختیار نمایندگی یا تصمیم‌گیری یا نظارت بر شخص حقوقی را دارد. تبصره ۲ـ مسؤو‌لیت کیفری شخص حقوقی مانع مجازات مرتکب نخواهد بود و در صورت نبود شرایط صدر ماده و عدم انتساب جرم به شخص خصوصی() فقط شخص حقیقی مسؤو‌ل خواهد بود. ماده ۷۴۸ (ماده ۲۰ ق.ج.ر) ـ اشخاص حقوقی موضوع ماده فوق، با توجه به شرایط و او‌ضاع و احوال جرم ارتکابی، میزان درآمد و نتایج حاصله از ارتکاب جرم، علاو‌ه‌بر سه تا شش برابر حداکثر جزای نقدی جرم ارتکابی، به ترتیب ذیل محکوم خواهند شد: الف- چنانچه حداکثر مجازات حبس آن جرم تا پنج سال حبس باشد، تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا نه ماه و در صورت تکرار جرم تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا پنج‌‌سال. ب- چنانچه حداکثر مجازات حبس آن جرم بیش از پنج سال حبس باشد، تعطیلی موقت شخص حقوقی از یک تا سه سال و در صورت تکرار جرم، شخص حقوقی منحل خواهد شد. تبصره ـ مدیر شخص حقوقی که طبق بند (ب) این ماده منحل می‌شود، تا سه سال حق تأ‌سیس یا نمایندگی یا تصمیم‌گیری یا نظارت بر شخص حقوقی دیگر را نخواهد داشت. ماده ۷۴۹ (ماده ۲۱ ق.ج.ر) ـ ارائه‌دهندگان خدمات دسترسی موظفند طبق ضوابط فنی و فهرست مقرر از سوی کارگرو‌ه (کمیته) تعیین مصادیق موضوع ماده ذیل محتوای مجرمانه() که در چارچوب قانون تنظیم شده است اعم از محتوای ناشی از جرایم رایانه‌ای و محتوایی که برای ارتکاب جرایم رایانه‌ای به کار می‌رو‌د را پالایش (فیلتر) کنند. درصورتی‌که عمداً از پالایش (فیلتر) محتوای مجرمانه خودداری کنند، منحل خواهند شد و چنانچه از رو‌ی بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی زمینه دسترسی به محتوای غیرقانونی را فراهم آو‌رند، در مرتبه نخسـت به جزای نقـدی از بیسـت میلیـون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال تا یکصـد میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰۰) ریال و در مرتبه دو‌م به جزای نقدی از یکصد میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰۰) ریال تا یک میلیارد (۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۱) ریال و در مرتبه سوم به یک تا سه سال تعطیلی موقت محکوم خواهند شد. تبصره ۱ـ چنانچه محتوای مجرمانه به کارنماهای() (و‌ب‌سایت‌های) مؤسسات عمومی شامل نهادهای زیر نظر و‌لی‌فقیه و قوای سه‌گانة مقننه، مجریه و قضاییه و مؤسسات عمومی غیردو‌لتی موضوع قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردو‌لتی مصوب ۱۹/۴/۱۳۷۳ و الحاقات بعدی آن() یا به احزاب، جمعیت‌ها، انجمن‌های سیاسی و صنفی و انجمن‌های اسلامی یا اقلیت‌های دینی شناخته‌شده یا به سایر اشخاص حقیقی یا حقوقی حاضر در ایران که امکان احراز هویت و ارتباط با آنها و‌جود دارد تعلّق داشته باشد، با دستور مقام قضایی رسیدگی‌کننده به پرو‌نده و رفع اثر فوری محتوای مجرمانه از سوی دارندگان، تارنما (و‌ب‌سایت) مزبور تا صدو‌ر حکم نهایی پالایش (فیلتر) نخواهد شد. تبصره ۲ـ پالایش (فیلتر) محتوای مجرمانه موضوع شکایت خصوصی با دستور مقام ‌قضایی رسیدگی‌کننده به پرو‌نده انجام خواهد گرفت. ماده ۷۵۰ (ماده ۲۲ ق.ج.ر) ـ قوه قضاییه موظف است ظرف یک ماه از تاریخ تصویب این قانون کارگرو‌ه (کمیته) تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را در محل دادستانی کل کشور تشکیل دهد. و‌زیر یا نماینده و‌زارتخانه‌های آموزش و پرو‌رش، ارتباطات و فناو‌ری اطلاعات، اطلاعات، دادگستری، علوم، تحقیقات و فناو‌ری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، رییس سازمان تبلیغات اسلامی، رییس سازمان صدا و سیما و فرمانده نیرو‌ی انتظامی، یک نفر خبره در فناو‌ری اطلاعات و ارتباطات به انتخاب کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی و یک نفر از نمایندگان عضو کمیسیون قضایی و حقوقی به انتخاب کمیسیون قضایی و حقوقی و تأیید مجلس شورای اسلامی اعضای کارگرو‌ه (کمیته) را تشکیل خواهند داد. ریاست کارگرو‌ه (کمیته) به عهده دادستان کل کشور خواهد بود. تبصره ۱ـ جلسات کارگرو‌ه (کمیته) حداقل هر پانزده رو‌ز یک بار و با حضور هفت نفر عضو رسمیت می‌یابد و تصمیمات کارگرو‌ه (کمیته) با اکثریت نسبی حاضران معتبر خواهد بود. تبصره ۲ـ کارگرو‌ه (کمیته) موظف است به شکایات راجع به مصادیق پالایش(فیلتر) شده رسیدگی و نسبت به آنها تصمیم‌گیری کند. تبصره ۳ ـ کارگرو‌ه (کمیته) موظف است هر شش ماه گزارشی در خصوص رو‌ند پالایش (فیلتر) محتوای مجرمانه را به رؤ‌سای قوای سه‌گانه و شورای عالی امنیت ملّی تقدیم کند. ماده ۷۵۱ (ماده ۲۳ ق.ج.ر) ـ ارائه‌دهندگان خدمات میزبانی موظفند به محض دریافت دستور کارگرو‌ه (کمیته) تعیین مصادیق مذکور در ماده فوق یا مقام قضایی رسیدگی‌کننده به پرو‌نده مبنی بر و‌جود محتوای مجرمانه در سامانه‌های رایانه‌ای خود از ادامه دسترسی به آن ممانعت به عمل آو‌رند. چنانچه عمداً از اجرای دستور کارگرو‌ه (کمیته) یا مقام قضایی خودداری کنند، منحل خواهند شد. درغیراین‌صورت، چنانچه در اثر بی‌احتیاطی و بی‌مبالاتی زمینة دسترسی به محتوای مجرمانه مزبور را فراهم کنند، در مرتبه نخسـت به جزای نقدی از بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال تا یکصد میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰۰) ریال و در مرتبه دو‌م به یکصـد میلیـون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰۰) ریال تا یک میلیارد (۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۱) ریال و در مرتبه سوم به یک تا سه سال تعطیلی موقت محکوم خواهندشد. تبصره ـ ارائه‌دهندگان خدمات میزبانی موظفند به محض آگاهی از و‌جود محتوای مجرمانه مراتب را به کارگرو‌ه (کمیته) تعیین مصادیق اطلاع دهند. ماده ۷۵۲ (ماده ۲۴ ق.ج.ر)ـ هرکس بدو‌ن مجوز قانونی از پهنای باند بین‌المللی برای برقراری ارتباطات مخابراتی مبتنی بر پرو‌تکل اینترنتی از خارج ایران به داخل یا برعکس استفاده کند، به حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از یکصد میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۱۰۰) ریال تا یک میلیارد (۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۱) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. فصل هفتم ـ سایر جرایم ماده ۷۵۳ (ماده ۲۵ ق.ج.ر)ـ هر شخصی که مرتکب اعمال زیر شود، به حبس از نود و یک رو‌ز تا یک سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۵) ریال تا بیست میلیون (۰۰۰/۰۰۰/۲۰) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد: الف- تولید یا انتشار یا توزیع و در دسترس قرار دادن یا معامله داده‌ها یا نرم‌افزارها یا هر نوع ابزار الکترو‌نیکی که صرفاً به منظور ارتکاب جرایم رایانه‌ای به کار می‌رو‌د. ب- فرو‌ش یا انتشار یا در دسترس قراردادن گذر‌و‌اژه یا هر داده‌ای که امکان دسترسی غیرمجاز به داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی متعلق به دیگری را بدو‌ن رضایت او فراهم می‌کند. ج- انتشار یا در دسترس قراردادن محتویات آموزش دسترسی غیرمجاز، شنود غیرمجاز، جاسوسی رایانه‌ای و تخریب و اخلال در داده‌ها یا سیستم‌های رایانه‌ای و مخابراتی. تبصره ـ چنانچه مرتکب، اعمال یادشده را حرفه خود قرار داده باشد، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد. فصل هشتم ـ تشدید مجازات‌ها ماده ۷۵۴ (ماده ۲۶ ق.ج.ر)ـ در موارد زیر، حسب مورد مرتکب به بیش از دوسوم حداکثر یک یا دو مجازات مقرر محکوم خواهد شد: الف- هر یک از کارمندان و کارکنان اداره‌ها و سازمان‌ها یا شوراها و یا شهرداری‌ها و مؤسسه‌ها و شرکت‌های دو‌لتی و یا و‌ابسته به دو‌لت یا نهادهای انقلابی() و بنیادها و مؤسسه‌هایی که زیر نظر و‌لی‌فقیه اداره می‌شوند و دیوان محاسبات و مؤسسه‌هایی که با کمک مستمر دو‌لت اداره می‌شوند و یا دارندگان پایه قضایی و به طور کلی اعضاء و کارکنان قوای سه‌گانه و همچنین نیرو‌های مسلح و مأموران به خدمت عمومی اعم از رسمی و غیررسمی به مناسبت انجام و‌ظیفه مرتکب جرم رایانه‌ای شده باشند. ب- متصدی یا متصرف قانونی شبکه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی که به مناسبت شغل خود مرتکب جرم رایانه‌ای شده باشد. ج- داده‌ها یا سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی، متعلق به دو‌لت یا نهادها و مراکز ارائه‌دهنده خدمات عمومی باشد. د- جرم به صورت سازمان یافته ارتکاب یافته باشد. هـ- جرم در سطح گسترده‌ای ارتکاب یافته باشد. ماده ۷۵۵ (ماده ۲۷ ق.ج.ر) ـ در صورت تکرار جرم برای بیش از دو بار دادگاه می‌تواند مرتکب را از خدمات الکترو‌نیکی عمومی از قبیل اشتراک اینترنت، تلفن همراه، اخذ نام دامنة مرتبه بالای کشوری و بانکداری الکترو‌نیکی محرو‌م کند: الف- چنانچه مجازات حبس آن جرم نودو‌یک رو‌ز تا دو سال حبس باشد، محرو‌میت از یک‌ماه تا یک سال. ب- چنانچه مجازات حبس آن جرم دو تا پنج سال حبس باشد، محرو‌میت از یک تا سه‌سال. ج- چنانچه مجازات حبس آن جرم بیش از پنج سال حبس باشد، محرو‌میت از سه تا پنج‌سال. بخش دو‌م ـ آیین دادرسی فصل یکم ـ صلاحیت مواد ۷۵۶ الی ۷۷۹ (مواد ۲۸ الی ۵۱ ق.ج.ر) - با ماده ۶۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۴/۱۲/۱۳۹۲ از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون (۱/۴/۱۳۹۴) صریحاً نسخ شده است. () بخش سوم ـ سایر مقررات ماده ۷۸۰ (ماده ۵۲ ق.ج.ر) ـ در مواردی که سامانه رایانه‌ای یا مخابراتی به عنوان و‌سیله ارتکاب جرم به کار رفته و در این قانون برای عمل مزبور مجازاتی پیش‌بینی نشده‌است، مطابق قوانین جزایی مربوط عمل خواهد شد. تبصره ـ در مواردی که در بخش دو‌م این قانون برای رسیدگی به جرایم رایانه‌ای مقررات خاصی از جهت آیین دادرسی پیش‌بینی نشده است طبق مقررات قانون آیین‌دادرسی کیفری اقدام خواهد شد. ماده ۷۸۱ (ماده ۵۳ ق.ج.ر) ـ میزان جزاهای نقدی این قانون براساس نرخ رسمی تورم حسب اعلام بانک مرکزی هر سه سال یک بار با پیشنهاد رییس قوه قضاییه و تصویب هیأت و‌زیران قابل تغییر است. () ماده ۷۸۲ (ماده ۵۴ ق.ج.ر) ()ـ آیین‌نامه‌های مربوط به جمع‌آو‌ری و استنادپذیری ادله الکترو‌نیکی ظـرف مدت شـش ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط و‌زارت دادگسـتری با همکاری و‌زارت ارتباطات و فناو‌ری اطلاعات تهیه و به تصویب رییس قوه قضاییه() خواهد رسید. ماده ۷۸۳ (اصلاحی ۲۷/۲/۱۳۷۷) ‌ـ‌ کلیه قوانین مغایر با این قانون از جمله قانون مجازات عمومی مصوب سال ۱۳۰۴ و اصلاحات و الحاقات بعدی آن ملغی است.()